Ngoài Nguyễn Thái Luyện bị bắt khẩn cấp, Nguyễn Thái Lĩnh, tổng Giám đốc Công ty Alibaba, cũng bị khởi tố, bắt tạm giam.

Có 2 vấn đề pháp lý được đặt ra: Thứ nhất, những người đã bỏ tiền mua đất phải làm gì để bảo vệ quyền lợi? Thứ hai, quyền lợi của họ sẽ được giải quyết ra sao?

Về vấn đề đầu tiên, việc khách hàng của công ty cần làm ngay là chuẩn bị, thu thập đầy đủ các tài liệu, hồ sơ có liên quan đến việc mua các dự án như: hợp đồng, chứng từ thanh toán, văn bản làm việc với công ty, các tin nhắn trao đổi thông tin... để có cơ sở đầy đủ bổ sung vào đơn tố cáo, đơn tố giác tội phạm hoặc đơn khởi kiện ra TAND có thẩm quyền để yêu cầu xử lý hành vi vi phạm, yêu cầu thanh toán, bồi thường thiệt hại.

Thứ hai, khách hàng cần làm đơn tố cáo hành vi của công ty này gửi đến cơ quan CSĐT có thẩm quyền. Trong đơn ghi rõ các sự kiện, thời gian và các minh chứng kèm theo để chứng minh hành vi của công ty đã vi phạm pháp luật và gây thiệt hại đến lợi ích hợp pháp của mình. Ví dụ: Công ty bán đất với thông tin pháp lý không rõ ràng, có dấu hiệu trong việc làm giả giấy tờ, hoạt động không minh bạch… Người dân có thể liên hệ với các tổ chức, đoàn thể như: Đoàn luật sư, các tổ chức trợ giúp pháp lý để xin ý kiến tư vấn và được hướng dẫn để bảo vệ tốt hơn quyền lợi của mình.

Cuối cùng, khách hàng cần hết sức hợp tác với cơ quan chức năng trong việc thu thập chứng cứ để chứng minh hành vi lừa đảo của công ty. Chỉ khi nào mọi hoạt động, giao dịch của công ty này được làm rõ thì mới có thể đòi lại quyền lợi của mình một cách tốt nhất. Khi có đầy đủ cơ sở để yêu cầu giải quyết, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét và yêu cầu công ty phải thực hiện nghĩa vụ hoàn trả lại số tiền mà người dân đã thanh toán sau khi ký kết các hợp đồng, yêu cầu bồi thường thiệt hại về vật chất và tinh thần...

Theo điều 123 và khoản 1 điều 125 Bộ Luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự có mục đích, nội dung vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội thì vô hiệu. Như vậy, hợp đồng chuyển nhượng, hợp đồng mua bán… giữa Công ty Alibaba và người dân sẽ bị vô hiệu nếu vi phạm điều cấm. Khi đó, hậu quả pháp lý là các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Công ty Alibaba phải trả cho khách hàng số tiền đã nhận theo hợp đồng. Nếu công ty không đủ tiền bồi thường, lãnh đạo và những nhân viên công ty có hành vi gian dối, lừa đảo phải chịu trách nhiệm bồi thường.

Về thời điểm giải quyết tiền bồi thường, nếu xem xét hồ sơ mà các bị hại là khách hàng đã đóng tiền vào Công ty Alibaba đầy đủ hợp lệ thì trong giai đoạn điều tra, CQĐT có thể xem xét trả một phần số tiền cho bị hại. Tuy nhiên, đa phần trong các vụ án này, khách hàng chỉ có thể chờ bản án có hiệu lực của tòa án mới có thể thực hiện quyền yêu cầu cơ quan thi hành án chi trả số tiền mà bản án tuyên cho từng bị hại theo quy định pháp luật.


Luật sư VÕ ĐAN MẠCH (Đoàn Luật sư TP HCM)