Trước đó, ngày 30-6, Bộ Công an đã tiến hành bắt tạm giam đối với các bị can: Trần Xuân Lâm (nguyên Trưởng Phòng Kinh tế ngành thuộc Văn phòng UBND tỉnh Bình Dương, hiện là Chánh Thanh tra tỉnh Bình Dương); Võ Văn Lượng (nguyên Phó Chánh Văn phòng UBND tỉnh Bình Dương, hiện là Chánh Văn phòng UBND tỉnh Bình Dương); Nguyễn Thanh Trúc (nguyên Chánh Văn phòng UBND tỉnh Bình Dương, hiện là Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương); Phạm Văn Cành (nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bình Dương); Trần Thanh Liêm (nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương) và Ngô Dũng Phương (Trưởng phòng Tài chính Đảng thuộc Văn phòng Tỉnh ủy Bình Dương).

Các bị can bị bắt vì liên quan đến sai phạm tại vụ án "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí" xảy ra tại Tổng Công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương TNHH MTV (Tổng Công ty 3-2) .

Chuyển nhượng đất công

Dự án 4,3 ha và 145 ha tại phường Hòa Phú, TP Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, có nguồn gốc do UBND tỉnh Bình Dương giao cho Công ty 3-2 quản lý. Tuy nhiên năm 2010, Công ty 3-2 ký hợp đồng thỏa thuận với Công ty CP Bất động sản Âu Lạc thành lập liên doanh có tên gọi là Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Tân Phú (Công ty Tân Phú) với mục đích đầu tư xây dựng và kinh doanh dự án tại khu đất 43 ha thuộc Công ty 3-2.

Theo đó, Công ty 3-2 góp 60 tỉ đồng, chiếm 30% vốn điều lệ và Công ty CP bất động sản Âu Lạc góp 140 tỉ đồng, chiếm 70% vốn điều lệ.

Đến năm 2016, Công ty 3-2 ký hợp đồng chuyển nhượng 43 ha đất trên cho Công ty Tân Phú với giá hơn 250 tỉ đồng, tương đương 581.653 đồng/m2. Tại thời điểm chuyển nhượng, Công ty 3-2 vẫn là doanh nghiệp nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ. Do đó, khu đất 43 là tài sản của Nhà nước thuộc quyền định đoạt của Tỉnh ủy Bình Dương.

Những sai phạm khiến nhiều lãnh đạo Bình Dương bị bắt - Ảnh 1.

Các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo và cán bộ tỉnh Bình Dương bị Bộ Công an bắt tạm giam ngày 30-6

Sau khi nhận được đơn tố cáo, phản ánh, Thanh tra tỉnh Bình Dương đã vào cuộc nhưng không ban hành được kết luận thanh tra.

Vụ việc sau đó được chuyển sang Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bình Dương và xác định: Khu đất có diện tích 43 ha tại phường Hòa Phú, TP Thủ Dầu Một là tài sản nhà nước giao cho Công ty 3-2 để thực hiện dự án Khu đô thị- Thương mại- Dịch vụ Tân Phú nằm trong Khu liên hợp Dịch vụ- Đầu tư- Thương mại Bình Dương được Chính phủ phê duyệt.

Trong quá trình quản lý, sử dụng năm 2016, Công ty 3-2 đã chuyển nhượng khu đất này cho Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Tân Phú (Công ty Tân Phú) với giá 250 tỉ đồng (giá do các bên tự thỏa thuận).

Những sai phạm khiến nhiều lãnh đạo Bình Dương bị bắt - Ảnh 2.

Dự án 43 ha tại TP mới Bình Dương

Việc chuyển nhượng 43 ha đất do Công ty 3-2 thực hiện không đúng quy định về thẩm định giá, đấu giá tài sản theo Điều 27, Nghị định số 91/2015/NĐ-CP, gây thất thoát 126 tỉ đồng so với bảng giá đất quy định của UBND tỉnh Bình Dương tại thời điểm chuyển nhượng năm 2016.

Hành vi sai phạm nêu trên do các cá nhân, gồm: Ông Nguyễn Văn Minh, Chủ tịch Hội đồng thành viên; ông Trần Nguyên Vũ, thành viên Hội đồng thành viên (hiện nay là Tổng Giám đốc Công ty 3-2); ông Huỳnh Thanh Hải, nguyên là thành viên Hội đồng thành viên, đại diện phần góp vốn của Công ty 3-2 tại Công ty Tân Phú (hiện là Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Đầu tư và quản lý dự án Bình Dương) thực hiện đã đủ yếu tố cấu thành tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí".

Ngày 7-4, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Dương đã ra Quyết định khởi tố bị can, ra lệnh bắt bị can để tạm giam trong thời hạn 04 tháng đối với các ông Nguyễn Văn Minh, Trần Nguyên Vũ; khởi tố bị can, ra lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Huỳnh Thanh Hải, cùng về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí".

Ngày 8-4-2020 VKSND tỉnh Bình Dương đã ra quyết định phê chuẩn các quyết định trên của Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Dương.

Gây hậu quả rất nghiêm trọng

Đến tháng 11-2020, Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng đã quyết định đưa vụ án vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí xảy ra tại Tổng Công ty Bình Dương vào diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo.

Song song đó vụ án cũng được rút từ Công an tỉnh Bình Dương về Bộ Công an để tiếp tục điều tra mở rộng, áp dụng các biện pháp theo luật định để thu hồi tài sản cho Nhà nước.

Ngày 2-6-2021, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đã ra quyết định khởi tố bị can, thực hiện lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Đại Dương, con rể ông Nguyễn Văn Minh, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng Công ty 3-2; Nguyễn Quốc Hùng, giám đốc Công ty CP Bất động sản Âu Lạc (quận 1, TP HCM) cùng về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí".

Những sai phạm khiến nhiều lãnh đạo Bình Dương bị bắt - Ảnh 3.

Dự án 145 ha tại Bình Dương

Tại kỳ họp thứ 4 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương diễn ra từ ngày 14 đến 16-6, Ủy ban Kiểm tra Trung ương nhận thấy Ban Thường vụ Tỉnh ủy nhiệm kỳ 2015-2020 và Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh Bình Dương nhiệm kỳ 2016-2021 đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc; thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát, để một số tổ chức Đảng, đảng viên vi phạm các quy định của Đảng và pháp luật trong quản lý, sử dụng đất đai, vốn, tài sản tại Tổng Công ty 3-2.

Việc này gây hậu quả rất nghiêm trọng, thiệt hại lớn tiền và tài sản của nhà nước, nhiều cán bộ, đảng viên bị xử lý hình sự, gây bức xúc trong xã hội, ảnh hưởng xấu đến uy tín của cấp ủy, chính quyền.

Dự án 43 ha ở Bình Dương đang được Bộ Công An điều tra làm rõ

Ông Trần Văn Nam, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội khóa XIV, chịu trách nhiệm người đứng đầu về các vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Tỉnh ủy nhiệm kỳ 2015-2020.

Khi giữ chức vụ phó chủ tịch UBND tỉnh, ông Trần Văn Nam đã ký văn bản áp dụng giá đất tính thu tiền sử dụng đất, vi phạm quy định pháp luật về đất đai, gây thất thoát lớn ngân sách nhà nước.

Ngoài ra, ông Trần Văn Nam còn thực hiện trái chủ trương về phương án sử dụng 43 ha đất tại Tổng Công ty 3-2; hợp thức việc chuyển nhượng trái phép dự án Tân Phú cho tư nhân; để Tổng Công ty 3-2 đưa 145 ha đất góp vốn vào Công ty Tân Thành trái pháp luật.

Ông Phạm Văn Cành, nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, cùng chịu trách nhiệm về các vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Tỉnh ủy nhiệm kỳ 2015-2020; chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc ký văn bản nhằm hợp thức việc chuyển nhượng trái phép dự án Tân Phú cho tư nhân và để xảy ra các vi phạm tại Tổng Công ty 3-2.

Ông Trần Thanh Liêm, nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy, nguyên Bí thư Ban Cán sự Đảng, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh, cùng chịu trách nhiệm về các vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Tỉnh ủy nhiệm kỳ 2015-2020; chịu trách nhiệm người đứng đầu về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh nhiệm kỳ 2016-2021; chịu trách nhiệm trong việc bổ sung văn bản nhằm hợp thức việc chuyển nhượng trái phép dự án Tân Phú cho tư nhân.

Các ông Nguyễn Thanh Trúc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; Trần Xuân Lâm, Chánh Thanh tra tỉnh; Võ Văn Lượng, Chánh Văn phòng UBND tỉnh, chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc thẩm định, tham mưu, trình ký văn bản áp dụng giá đất tính thu tiền sử dụng đất, vi phạm quy định pháp luật về đất đai, gây thất thoát lớn ngân sách nhà nước.

Ông Nguyễn Văn Đông, Bí thư Thành ủy Thủ Dầu Một, nguyên Chánh Văn phòng Tỉnh ủy, chịu trách nhiệm người đứng đầu về những vi phạm, khuyết điểm của Văn phòng Tỉnh ủy Bình Dương.

Ông Ngô Dũng Phương, Trưởng Phòng Tài chính Đảng, Văn phòng Tỉnh ủy chịu trách nhiệm với những vi phạm tại Tổng Công ty 3-2.

Những sai phạm khiến nhiều lãnh đạo Bình Dương bị bắt - Ảnh 5.

Một gốc dự án 43 ha

Để xảy ra những vi phạm, khuyết điểm trên còn có trách nhiệm của một số nguyên lãnh đạo Cục Thuế tỉnh và lãnh đạo Tổng Công ty 3-2 trong việc đề xuất áp dụng giá đất để tính tiền sử dụng đất giao cho Tổng Công ty 3-2 và việc chuyển nhượng, góp vốn bằng quyền sử dụng đất trái quy định của pháp luật, gây hậu quả rất nghiêm trọng, làm thất thoát lớn tiền, tài sản của nhà nước.

Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét, thi hành kỷ luật Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bình Dương nhiệm kỳ 2015-2020, Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh nhiệm kỳ 2016-2021 và các ông: Trần Văn Nam, Phạm Văn Cành, Trần Thanh Liêm, Nguyễn Thanh Trúc, Trần Xuân Lâm.

Quyết định thi hành kỷ luật cảnh cáo ông Nguyễn Văn Đông; cách tất cả chức vụ trong Đảng đối với ông Võ Văn Lượng, Ngô Dũng Phương; khai trừ ra khỏi Đảng đối với ông Lê Văn Trang, nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Cục trưởng Cục Thuế tỉnh Bình Dương; ông Võ Thanh Bình, nguyên Phó Bí thư Đảng ủy, nguyên Phó Cục trưởng Cục Thuế tỉnh và các nguyên lãnh đạo Tổng Công ty 3-2 gồm: Nguyễn Văn Minh, Trần Nguyên Vũ, Huỳnh Công Phát, Huỳnh Thanh Hải, Nguyễn Thế Sự.

Tại cuộc họp ngày 16-6, Tỉnh ủy Bình Dương đã chỉ ra một số nguyên nhân để xảy ra sai phạm tại dự án 43 ha và 154 ha nói trên.

Theo đó với khu đất 43 ha: Tổng Công ty 3-2 và Công ty Âu Lạc (đơn vị liên doanh với Tổng Công ty 3-2 để thành lập Công ty Tân Phú thực hiện dự án tại khu đất 43 ha) đã nộp đủ số tiền cho cơ quan chức năng, khắc phục triệt để thất thoát đã gây ra. Đến nay, các doanh nghiệp đã nộp tiền 252,5 tỉ đồng để khắc phục.

Đối với biện pháp khắc phục thất thoát do Tổng Công ty 3-2 không định giá khu đất 145 ha trước khi thực hiện góp vốn liên doanh bằng sử dụng đất 145 ha: Ngày 16-12-2019, cả 3 cổ đông trong Công ty CP Tân Thành đã tự nguyện có văn bản đề nghị được chuyển nhượng lại toàn bộ phần vốn góp trong Công ty CP Tân Thành cho Công ty Impco bằng giá trị ban đầu theo sổ sách kế toán trước đây.

Nếu sau khi hoàn tất thủ tục chuyển giao 100% vốn góp của các cổ đông trong Công ty CP Tân Thành, sẽ thu hồi toàn bộ khu đất 145 ha giao về cho Công ty Impco, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại cho ngân sách Nhà nước.

THÀNH ĐỒNG