Ông Bửu Huy bị bắt giữ tại Bỉ ra sao?

Những ngày qua, sự việc ông Bửu Huy, phó giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu nông sản thực phẩm An Giang, giám đốc Xí nghiệp Đông lạnh thủy sản AFIEX An Giang bị cảnh sát Bỉ bắt giữ tại Hội chợ Thủy sản quốc tế thường niên tổ chức ở thủ đô Brussels (Bỉ) ngày 10-5-2006 đang làm xôn xao dư luận.

Hội chợ Thủy sản quốc tế Brussels là hội chợ thường niên nên công ty của ông Bửu Huy cử ông cùng nhiều cán bộ tham dự. Nhân dịp này ông Huy đưa bà Hạnh theo để bà thăm người thân sống ở ngoại ô Brussels. Hội chợ khai mạc ngày 9-5-2006, cả đoàn tham quan, tiếp xúc, làm việc chẳng xảy ra điều gì bất thường. Nhưng vào buổi trưa 10-5, khoảng 13 giờ, trong lúc ông Huy đang ở hội chợ thì có 3 người đàn ông Bỉ mặc thường phục đến gặp, xuất trình phù hiệu cảnh sát và yêu cầu ông Huy về đồn để thẩm vấn (những người này sử dụng tiếng Pháp). Chưa kịp hiểu đầu đuôi thế nào (ông Huy chỉ giỏi tiếng Anh, tiếng Pháp biết không nhiều) thì 3 người này lập tức còng tay ông Huy kè ra xe cảnh sát, đưa về đồn. Tại đây, họ xuất trình một bản fax từ Hoa Kỳ gửi đến Đại sứ Mỹ tại Bỉ. Tòa Đại sứ Mỹ tại Bỉ đã yêu cầu Bộ Ngoại giao Bỉ thực hiện lệnh tạm giữ ông Huy vào ngày 8 hoặc 9-5-2006 và Sở Cảnh sát Brussels tiến hành bắt giữ ông Huy sau khi kiểm tra tính hợp pháp của trát bắt giữ này. Ngay sau đó cảnh sát đã đưa ông Huy vào giữ tại trại giam.

Sau khi nhận được tin ông Huy bị cảnh sát Bỉ câu lưu theo trát bắt giữ quốc tế của Tòa án bang Florida, Mỹ, bà Hạnh cùng các thành viên trong đoàn đã tìm mọi cách để tiếp xúc với ông Huy nhưng... vô vọng. Mãi đến khi bà Hạnh gõ cửa Đại sứ quán Việt Nam tại Bỉ và được bà đại sứ Phan Thúy Thanh trực tiếp can thiệp thì bà Hạnh mới được phép vào thăm ông Huy 2 lần vào các ngày 12 và 13-5-2006, mỗi lần chỉ được gặp ông Huy 45 phút trong phòng cách ly, trao đổi qua hệ thống liên lạc chuyên dùng.

Theo lời bà Hạnh, trong những lần bà vào thăm, ông Huy cho biết được phía cảnh sát Bỉ đối xử khá tốt. Tuy nhiên, ông Huy than phiền là không ăn uống được nhiều vì không hợp khẩu vị nên sức khỏe không tốt.

Thủ tục dẫn độ ông Huy về Mỹ xét xử được chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1: Tòa án Bỉ sẽ yêu cầu Justice Dept USA Florida gom toàn bộ hồ sơ liên quan đến sự việc này sang Bỉ. Sau đó dịch sang tiếng Pháp và tiếng Hà Lan để họ xem xét. Giai đoạn này mất từ 5 đến 30 ngày nhưng cũng có thể sẽ xảy ra sớm hơn vì phía Justice Dept USA Florida muốn bắt ông Huy về Mỹ sớm. Giai đoạn 2: Tòa án Bỉ và Bộ Ngoại giao tiếp tục kiểm tra các hồ sơ lần cuối cùng và kiểm tra pháp lý của trát bắt giữ quốc tế theo thỏa thuận dẫn độ giữa 2 nước Bỉ- Hoa Kỳ (lần kiểm tra này chỉ mang tính thủ tục). Như vậy, ông Huy có thể bị câu lưu tại Bỉ đến 30 ngày để chờ hoàn tất các thủ tục dẫn độ về Mỹ xét xử. Nếu phía Bỉ phát hiện sự không hợp lệ của hồ sơ do phía Mỹ cung cấp thì ông Bửu Huy sẽ được trả tự do.

Từ những thông tin này, giới chuyên môn đã khuyến cáo bà Hạnh và phía Việt Nam phải thuê ngay một luật sư tại Bỉ để tiếp xúc với ông Huy, tiếp cận hồ sơ sự việc, thu thập thông tin về diễn tiến các sự việc liên quan. Bước thứ hai là phải thuê một luật sư tại Mỹ (luật sư của bang Florida càng tốt), hoặc sắp xếp thỏa thuận Tòa án Florida rút hồ sơ, hoặc bào chữa cho ông Huy khi tòa án xét xử chính thức.