Ngày 10-3, trong phiên tòa xét xử ông Đinh La Thăng (nguyên Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dầu khí Việt Nam - PVN) và 11 bị cáo khác, VKSND TP Hà Nội đã nêu quan điểm về vụ án và đề nghị mức án đối với từng bị cáo.

Đúng người, đúng tội

Theo đó, ông Đinh La Thăng bị VKSND đề nghị mức án 12-13 năm tù (tổng hợp hình phạt với các bản án trước, buộc bị cáo chấp hành hình phạt 30 năm tù) về tội "Vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng" gây hậu quả nghiêm trọng; Trịnh Xuân Thanh (nguyên Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư và Xây lắp Dầu khí - PVC) bị đề nghị từ 11-12 năm tù về tội "Vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng" gây hậu quả nghiêm trọng, 10-11 năm tù về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn khi thi hành công vụ", tổng hợp hình phạt từ 21-22 năm tù (tổng hợp hình phạt các bản án trước, mức án tù chung thân); bị cáo Trần Thị Bình (nguyên Phó Tổng Giám đốc PVN) bị đề nghị mức án 2-3 năm tù. Các bị cáo còn lại bị đề nghị mức án thấp nhất 30-36 tháng tù, cao nhất 7-8 năm tù.

Về trách nhiệm dân sự, VKSND đề nghị HĐXX tuyên bố bị cáo Đinh La Thăng, Trần Thị Bình và một số bị cáo bồi thường cho Công ty CP Hóa dầu và Nhiên liệu sinh học dầu khí (PVB) 543 tỉ đồng. Bị cáo Trịnh Xuân Thanh và Đỗ Văn Hồng (nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty PVC Kinh Bắc) bồi thường cho PVC hơn 13 tỉ đồng. Ngoài ra, bị cáo Trịnh Xuân Thanh phải trả số tiền hưởng lợi hơn 3 tỉ đồng cho PVC Kinh Bắc.

Theo VKSND TP Hà Nội, các bị cáo trong vụ án hầu hết đều giữ vị trí chủ chốt, quan trọng ở tập đoàn kinh tế hàng đầu của đất nước và được nhà nước, nhân dân giao phó giữ tài sản quốc gia. Tuy nhiên, các bị cáo thực hiện dự án Ethanol Phú Thọ còn dang dở khiến thất thoát lớn tài sản quốc gia. Căn cứ vào tài liệu điều tra, truy tố và lời khai của các bị cáo tại phiên tòa, VKSND khẳng định cáo trạng truy tố các bị cáo là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Ông Đinh La Thăng có vai trò chính

VKSND TP Hà Nội cáo buộc bị cáo Đinh La Thăng giữ vai trò người đứng đầu, biết liên danh PVC/Alfa Laval/Delta-T không đủ năng lực, kinh nghiệm thực hiện dự án nhưng với mục đích chỉ định thầu cho PVC, bị cáo đã đề ra chủ trương giao PVC thực hiện dự án. Ngoài ra, bị cáo Đinh La Thăng còn chỉ đạo cấp dưới bút phê và chủ trì nhiều cuộc họp kết luận định hướng chỉ định thầu cho PVC được thực hiện thầu trái với quy định của pháp luật. Trên cơ sở chỉ đạo của ông Đinh La Thăng, bị cáo Trịnh Xuân Thanh đã ký công văn gửi PVB xin được chỉ định thực hiện dự án Ethanol Phú Thọ dẫn đến hậu quả dự án dừng thi công, chưa có hạng mục nào hoàn thành, gây thiệt hại cho PVB 543 tỉ đồng.

"Trong vụ án này, bị cáo Đinh La Thăng có vai trò chính, vừa là người đưa ra chủ trương đồng thời chỉ đạo cấp dưới. Do đó, cần có hình phạt nghiêm khắc, tương xứng tính chất và hành vi vi phạm. Trong quá trình công tác, bị cáo có nhiều thành tích xuất sắc nên cũng cần xem xét khi tuyên án" - VKSND đánh giá.

Ông Đinh La Thăng bị đề nghị 12- 13 năm tù - Ảnh 1.

Các bị cáo tại phiên tòa Ảnh: XUÂN HÙNG

Bị cáo Trịnh Xuân Thanh với vai trò là chủ tịch HĐQT PVC từ tháng 2-2009 đến tháng 5-2013, bị cáo biết liên danh PVC/Alfa Laval/Delta-T không đủ năng lực, kinh nghiệm thực hiện dự án nhưng vẫn thực hiện chủ trương, chỉ đạo của bị cáo Đinh La Thăng ký văn bản PVC được chỉ định thầu. Ngoài ra, bị cáo Trịnh Xuân Thanh còn chủ trì cuộc họp của PVC để ban hành nghị quyết với nội dung đồng ý thực hiện gói thầu với giá hơn 59 triệu USD, mặc dù trước đó đã đưa giá chào thầu là 87 triệu USD.

Ngoài ra, bị cáo Trịnh Xuân Thanh còn ký công văn gửi ông Đinh La Thăng xin cam kết thực hiện gói thầu và ký công văn của HĐQT PVC nhằm thực hiện dự án để cho liên danh của PVC được chỉ định thầu trái với pháp luật, dẫn đến dự án dừng thi công, gây thiệt hại cho PVB 543 tỉ đồng.

VKSND đánh giá trong vụ án này, Trịnh Xuân Thanh phạm tội với vai trò đồng phạm, tích cực thực hiện phạm tội và thực hiện phạm tội do một phần lệ thuộc vào sự chỉ đạo của cấp trên.

Ngoài sai phạm nêu trên, VKSND còn xác định năm 2009, Trịnh Xuân Thanh đã chỉ đạo cán bộ dưới quyền tại PVC cho PVC Kinh Bắc tạm ứng 25 tỉ đồng trong việc thi công một số dự án Nhà máy Polyester Đình Vũ - Hải Phòng để mua lô đất 3.400 m2 tại thị trấn Tam Đảo (tỉnh Vĩnh Phúc) xây dựng khu nghỉ dưỡng. Tiếp đó, Trịnh Xuân Thanh lợi dụng chức vụ đề nghị Đỗ Văn Hồng chuyển nhượng lại cho mình với giá 23,8 tỉ đồng. Tuy nhiên, Trịnh Xuân Thanh đã lợi dụng chức vụ chủ tịch HĐQT PVC mua lại thửa đất trên là 20,8 tỉ đồng, nhờ bố ruột là ông Trịnh Xuân Giới đứng tên chủ sở hữu, còn 3 tỉ đồng không trả.

Sau khi nhận chuyển nhượng từ PVC Kinh Bắc, ông Trịnh Xuân Giới tiếp tục chuyển nhượng toàn bộ Công ty Mai Phương gồm cả thửa đất trên cho vợ của Trịnh Xuân Thanh. Đến tháng 6-2016, vợ của Trịnh Xuân Thanh tiếp tục chuyển nhượng cho công ty khác với giá 45 tỉ đồng.

Dừng dự án do thiếu tiền?

Trước đó, trong phần thẩm vấn, bị cáo Trịnh Xuân Thanh cho rằng nguyên nhân khiến dự án Ethanol Phú Thọ phải dừng thi công là do thiếu tiền. Bị cáo khẳng định không thể thực hiện dự án với mức giá 59 triệu USD nhưng vì công văn từ PVN nên PVC buộc phải chấp hành.

Theo Trịnh Xuân Thanh, tháng 3-2013, bị cáo không còn điều hành PVC, khi có công văn dừng không thi công dự án, chủ đầu tư phải làm việc với nhà thầu để thanh lý hợp đồng hay đền bù hợp đồng, còn trách nhiệm triển khai tiếp là của chủ đầu tư. "Tiền lãi vay thì chủ đầu tư chịu, không thể bắt người đi làm thuê chịu và tới khi khởi tố vụ án bắt chúng tôi chịu trách nhiệm" - Trịnh Xuân Thanh trình bày.

Nguyễn Hưởng