Phát hiện, xử lý tham nhũng còn hạn chế

Đã phản ánh đúng thực trạng tham nhũng?

Ông Hào thẳng thắn đánh giá: Xét về tổng thể, tình hình tham nhũng trong năm qua vẫn còn nghiêm trọng, diễn biến phức tạp, đã xuất hiện những vụ tham nhũng có yếu tố nước ngoài. Số tội phạm tham nhũng bị kết án thời gian qua có tới 29,4% là tội phạm nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng. “Nhiều vụ án tham nhũng, nhất là những vụ án lớn được Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng tập trung chỉ đạo hoặc những vụ án do cơ quan điều tra ở Trung ương tiến hành điều tra còn chậm, gây bức xúc trong dư luận; nhất là hai vụ án còn lại trong tám vụ án trọng điểm mà Thủ tướng chỉ đạo tập trung giải quyết từ năm 2006 và hai vụ án từ vụ PMU 18 tách ra” – bà Thu Ba nhận xét.

Trưởng Ban Dân nguyện của Ủy ban Thường vụ QH Trần Thế Vượng đặt vấn đề: “Có tới 17 vụ tòa tuyên không phạm tội. Đây là vấn đề nghiêm trọng vì tội danh tham nhũng nếu tuyên không phạm tội thì dư luận lại nghĩ chắc có chỉ đạo gì đây!”. Theo ông Vượng, cần làm rõ 17 vụ này là xử cấp sơ thẩm hay phúc thẩm? Viện kiểm sát có kháng nghị không? Và có quá 1/3 vụ cho hưởng án treo, nếu nhìn vào số liệu thì có thể nghĩ phải chăng xử nhẹ tay?

Từ những vấn đề trên, Ủy ban Tư pháp của QH đề nghị Chính phủ báo cáo rõ số vụ việc tham nhũng được phát hiện đã phản ánh đúng thực trạng tình hình tham nhũng trong năm qua chưa? Có biện pháp gì trong việc hạn chế thất thoát tài sản, không thể thu hồi được do hành vi tham nhũng gây ra?

Lúng túng, nương nhẹ

Đến nay, vẫn còn 26/43 bộ, ngành Trung ương và 56/63 địa phương chưa thực hiện xong việc kê khai tài sản, thu nhập. Việc kê khai này mới chỉ dừng ở mức cá nhân tự kê khai mà chưa có cơ chế xác minh, kiểm tra để có cơ sở đánh giá. Cũng chưa có chế tài đủ nghiêm khắc đối với người kê khai gian dối, nhất là trường hợp tài sản của cán bộ công chức Nhà nước tăng lên một cách bất thường so với thu nhập mà họ không chứng minh được nguồn gốc.

“Xử lý trách nhiệm của người đứng đầu khi để xảy ra tham nhũng còn có nhiều lúng túng và có biểu hiện nương nhẹ”. Đây là cảnh báo cuối cùng của Ủy ban Tư pháp của QH. Theo báo cáo của Chính phủ, đã có 9 trường hợp người đứng đầu và cấp phó bị xử lý hình sự, 31 bị xử lý hành chính do thiếu trách nhiệm để xảy ra tham nhũng. Báo cáo này cũng nêu rõ “vẫn còn tình trạng một số vụ việc lẽ ra phải được xem xét, kết luận trách nhiệm người đứng đầu nhưng chưa được thực hiện hoặc việc xem xét, xử lý còn chậm, không triệt để”.

Hiện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng đang tập trung chỉ đạo giải quyết 15 vụ án nghiêm trọng. Ủy ban Tư pháp của QH đề nghị cần có biện pháp đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố, xét xử, bảo đảm đúng thời hạn luật định và xử lý nghiêm minh hơn. Cần xem xét, bổ sung một số vụ việc tham nhũng mà qua thanh tra, kiểm tra, kiểm toán phát hiện có sai phạm nghiêm trọng, số lượng tài sản Nhà nước bị thất thoát lớn vào danh sách các vụ án trọng điểm để tập trung chỉ đạo xử lý.