Kháng nghị của TAND Cấp cao tại TP HCM nhìn nhận bản án phúc thẩm của TAND TP HCM xác định quan hệ tranh chấp quyền sử dụng đất là không đúng. Bởi tranh chấp nêu trên xuất phát từ quan hệ hợp đồng, do đó quan hệ tranh chấp trong trường hợp này là tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Cụ thể, về thời hiệu khởi kiện, kháng nghị cho rằng trong vụ tranh chấp này thời hiệu vẫn còn bởi vì điều 132 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định trường hợp giao dịch dân sự vi phạm điều cấm của pháp luật thì thời hiệu khởi kiện không bị hạn chế.

Về mặt nội dung, các bên đã giao đủ đất, nhận đủ tiền và hợp đồng đã thực hiện xong. Theo quy định, khi các bên đã thanh toán xong thì hợp đồng này không bị xem là vô hiệu.

Thời điểm khởi kiện nguyên đơn cũng đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Việc tách thửa, hiện nay thực tế 3 phần đất (tổng diện tích 674 m2) đều được chuyển nhượng cho ông Lê Văn Dư, bảo đảm điều kiện tách thửa theo quyết định 190 của UBND TP (đất nông nghiệp phải từ 500 m2 trở lên mới được tách thửa). Do không vi phạm về điều kiện tách thửa nên hợp đồng không được xem là vô hiệu.

Theo lãnh đạo TAND Cấp cao tại TP HCM, một cơ sở nữa để kháng nghị đó là điều 689 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định về điều khoản chuyển tiếp, trong trường hợp giao dịch dân sự chưa được thực hiện hoặc đang được thực hiện có nội dung và hình thức phù hợp với quy định của bộ luật này thì áp dụng quy định của bộ luật này. Đối chiếu điều 129 Bộ Luật Dân sự 2015, đối với giao dịch dân sự buộc phải công chứng, chứng thực nhưng các bên không tuân thủ về hình thức, song đã thực hiện gần xong, thanh toán từ 2/3 giá trị trở lên thì không bắt buộc phải công chứng, chứng thực mà tòa án có thể công nhận hợp đồng.

Từ đó, TAND Cấp cao tại TP HCM kháng nghị đề nghị Ủy ban Thẩm phán TAND Cấp cao xử giám đốc thẩm theo hướng hủy hai bản án sơ và phúc thẩm, giao hồ sơ cho TAND quận Gò Vấp xử lại theo hướng công nhận hợp đồng mua bán giữa ông Phan Quý, Lê Sỹ Thắng và Khâu Văn Sĩ.

Trước đó, các bị đơn đã đồng loạt gửi đơn đến các cơ quan chức năng yêu cầu xem xét thủ tục giám đốc thẩm theo luật định. Các bị đơn yêu cầu xét xử lại theo hướng đình chỉ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn do hết thời hiệu khởi kiện; công nhận 3 hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Phan Quý, bà Lê Thị Bích Thủy với các ông Khâu Văn Sĩ, ông Lê Sĩ Thắng và Lê Văn Dư. Ngoài ra, ông Dư còn yêu cầu công nhận sự tự nguyện chuyển nhượng giữa ông với ông Khâu Văn Sĩ, ông Lê Sĩ Thắng để ông Dư có quyền sử dụng, được phép tách thửa và đăng ký quyền sử dụng 674 m2 đất thuộc thửa 504, tờ bản đồ số 40, tại địa chỉ Đường số 2, tổ 11, phường 15, quận Gò Vấp, TP HCM.

Chia sẻ thêm về yêu cầu kháng nghị giám đốc thẩm, ông Dư cho rằng các cấp xét xử vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. "Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất là hợp đồng song vụ, các bên đã hoàn thành nghĩa vụ. Bên giao đủ đất, bên giao đủ tiền, được bàn giao đất thì có quyền sử dụng. Ngoài ra, trong suốt 2 cấp xét xử, nguyên đơn không bao giờ phát biểu về việc tự nguyện thanh toán thêm 9%/năm, cho số tiền đã nhận từ các bị đơn. Tuy nhiên, khi tuyên án và trong bản án phúc thẩm lại có nội dung này. Đây là một biểu hiện vi phạm pháp luật, cần phải được làm rõ" - ông Dư nêu.

Phạm Dũng