Ngày 21-12, TAND TP Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản", xảy ra tại Công ty Cổ phần Liên kết Sản xuất Thương mại Việt Nam (viết tắt là Công ty Liên Kết Việt). Đây là vụ án lừa đảo có con số bị hại kỷ lục với tổng số hơn 68.000 người.

Mạo danh Bộ Quốc phòng

Bảy bị cáo trong vụ án này bị đưa ra xét xử gồm: Lê Xuân Giang (SN 1971), Chủ tịch HĐQT; Lê Văn Tú (SN 1985), Tổng Giám đốc; Nguyễn Thị Thủy (SN 1970), Phó Tổng Giám đốc Công ty Liên Kết Việt; 4 thành viên nhóm phát triển thị trường Công ty Liên Kết Việt là: Lê Thanh Sơn (SN 1988), Trịnh Xuân Sáng (SN 1975), Nguyễn Xuân Trường (SN 1967), Vũ Thị Hồng Dung (SN 1974). Các bị cáo bị VKSND Tối cao truy tố về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" theo quy định tại điều 139, khoản 4 Bộ Luật Hình sự năm 1999.

Đáng chú ý, tòa án triệu tập hơn 6.000 bị hại và nhiều người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khác. Đây cũng là con số kỷ lục về lượng người tham gia một phiên tòa. Tuy nhiên, trong ngày xét xử đầu, chỉ có khoảng 200 người đến dự phiên tòa.

Theo cáo trạng, từ tháng 3-2014 đến tháng 11-2015, Lê Xuân Giang lợi dụng việc Công ty Liên Kết Việt được cấp giấy phép kinh doanh hàng đa cấp, đã cùng các bị cáo dùng thủ đoạn gian dối, cung cấp thông tin sai lệch khiến nhà đầu tư nghĩ Liên Kết Việt là công ty con của Công ty BQP thuộc Bộ Quốc phòng.

Xét xử trùm đa cấp Liên kết Việt: Khuếch trương công ty để trục lợi - Ảnh 1.

Các bị cáo tại phiên tòa Ảnh: NGÔ NHUNG

Cụ thể, các bị cáo đã giới thiệu Công ty Liên Kết Việt là công ty con của Công ty BQP, còn Công ty BPQ là công ty cổ phần của tập đoàn thiết bị y tế Bộ Quốc phòng (công ty của Bộ Quốc phòng); Lê Xuân Giang và các lãnh đạo của công ty là cán bộ của Bộ Quốc phòng; các sản phẩm kinh doanh là sản phẩm liên doanh, liên kết sản xuất với các doanh nghiệp, cơ quan uy tín của Bộ Quốc phòng, đã được thử nghiệm, đưa vào sử dụng tại các bệnh viện trung ương.

Sau khi tạo lòng tin về Công ty Liên Kết Việt và Công ty BQP, về hàng hóa kinh doanh đa cấp và uy tín trong hoạt động kinh doanh của các công ty này, Giang, Tú, Thủy cùng các đồng phạm sử dụng những thủ đoạn gian dối, trái pháp luật để lôi kéo các bị hại đầu tư tiền tham gia hệ thống kinh doanh đa cấp nhằm hưởng hoa hồng, tiền thưởng cao do chế độ trả thưởng, các chương trình khuyến mãi trái pháp luật do các bị cáo này đặt ra.

Bên cạnh đó, để lôi kéo, chiếm đoạt được nhiều tiền của các bị hại, Công ty Liên Kết Việt đã đặt ra những quy định trái pháp luật về hoạt động bán hàng đa cấp như: chỉ cần đóng tiền vào Công ty Liên Kết Việt mà không cần lấy hàng hóa ra để kinh doanh là có thể trở thành nhà phân phối của công ty, một người có thể đứng tên nhiều mã hàng. Hàng hóa bán hàng đa cấp do Giang và các đồng phạm bán ra là máy khử độc Ozone Advance great-13 và một số thực phẩm chức năng như: Ngũ Linh đông trùng hạ thảo, Bổ não vương, Dưỡng cốt vương, Sâm nhung đông trùng hạ thảo...

Cáo trạng kết luận với cách thức, phương pháp, thủ đoạn như trên, sau 1 năm hoạt động, đến tháng 11-2015, Lê Xuân Giang và đồng phạm đã mở rộng mạng lưới phát triển được 34 chi nhánh, văn phòng đại diện, đại lý tại 27 tỉnh, TP; lôi kéo được hơn 68.000 người tại 49 tỉnh, thành phố tham gia hệ thống kinh doanh đa cấp. Tổng cộng, các bị cáo đã lừa đảo, chiếm đoạt hơn 1.121 tỉ đồng và phải chịu trách nhiệm hình sự đối với số tiền đó.

Trò lừa đa cấp kim tự tháp

Tại tòa, bị cáo Giang khai mục đích thành lập các công ty kinh doanh theo mô hình đa cấp nhằm tạo công ăn việc làm và thu nhập cho người dân nhưng sau đó cố tình khuếch trương công ty bằng các thủ đoạn gian dối nói trên để trục lợi.

Về số tiền thu của bị hại, bị cáo Giang cho biết do việc kinh doanh diễn ra từ 5 năm trước nên đến nay bị cáo không nhớ chi tiết. Tuy nhiên, số tiền trục lợi bất chính từ 68.000 bị hại mà cáo trạng nêu là không chính xác vì trên thực tế, nhiều khách hàng có mã số ảo.

Về cách thức kinh doanh, bị cáo Giang khai giai đoạn đầu khi công ty mới thành lập, nhà đầu tư cần đặt cọc từ 7-8,6 triệu đồng/người để tham gia mạng lưới. Sau khi ký hợp đồng và đặt cọc, khách hàng được nhận một máy Ozone trị giá 3,5 triệu đồng kèm một số thực phẩm chức năng. Giai đoạn 2014-2015, Công ty Liên Kết Việt đều trả lãi đầy đủ cho nhà đầu tư nhưng sau đó, do khách hàng ồ ạt tham gia với số lượng lớn nên công ty phải xin giãn thời gian để sản xuất thêm máy Ozone và thực phẩm chức năng để trả. "Khi mọi người đến đòi nợ, bị cáo phải bán biệt thự và lấy tiền trong tài khoản ngân hàng để trả cho khách hàng. Thậm chí, bị cáo còn bị nhà đầu tư thuê xã hội đen đến đòi tiền" - bị cáo Giang nói.

Về điểm này, cáo trạng xác định Giang và các đồng phạm đặt ra mô hình trả thưởng theo hình kim tự tháp, lấy tiền của người tham gia sau trả cho người tham gia trước, từ tiền lôi kéo người tham gia mới, từ những khoản tiền của những người tham gia trong mạng lưới đa cấp của Công ty Liên Kết Việt mà không phải từ hoạt động kinh doanh bán hàng đa cấp. Số tiền thưởng, tiền hoa hồng hứa hẹn sẽ trả cho các nạn nhân lên tới trên 65% tổng số tiền thu được của chính các bị hại. 

HĐXX của phiên tòa sơ thẩm này gồm 2 thẩm phán, 3 hội thẩm nhân dân, do thẩm phán Trần Nam Hà, Phó chánh Tòa Hình sự TAND TP Hà Nội, làm chủ tọa. Có 5 luật sư bào chữa cho các bị cáo, 19 luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các bị hại. Phiên tòa diễn ra trong 10 ngày.
Nguyễn Hưởng