Quản lý chặt hơn chất lượng xe máy điện

Bộ Xây dựng đang khẩn trương sửa đổi, bổ sung Quy chuẩn 04 về nhà chung cư, trong đó đưa ra các hàng rào kỹ thuật mới đối với xe máy điện và yêu cầu rà soát, tổ chức lại khu vực đỗ xe điện tại tầng hầm chung cư.

Kiểm soát nguy cơ cháy nổ

Các quy chuẩn do Bộ Xây dựng đưa ra tập trung vào kiểm soát nguy cơ cháy nổ từ pin lithium-ion, đặc biệt trong điều kiện sử dụng và sạc tại khu dân cư đông đúc. Bộ Xây dựng cũng phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng tiêu chuẩn về khu vực sạc riêng, hệ thống điện phù hợp và thiết bị giám sát an toàn.

Đáng chú ý, tại các chung cư hiện hữu, Bộ Xây dựng yêu cầu ban quản lý tòa nhà khẩn trương rà soát, phân khu riêng cho xe máy điện tại tầng hầm, tách biệt với xe xăng. Khu vực này phải đáp ứng các điều kiện về thông gió, khoảng cách an toàn, trang bị hệ thống phát hiện và chữa cháy tự động. Việc bố trí ổ cắm sạc phải tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật, tránh tình trạng câu nối điện tùy tiện gây quá tải.

Đối với các dự án nhà ở mới, yêu cầu về hạ tầng dành cho xe điện sẽ được tích hợp ngay từ khâu thiết kế. Chủ đầu tư phải bố trí khu vực đỗ và sạc xe điện riêng biệt, có hệ thống điện đủ công suất và các giải pháp bảo đảm an toàn cháy nổ theo quy chuẩn mới.

Ngoài ra, trạm đổi pin xe máy điện phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về vị trí lắp đặt, thiết kế hệ thống chống sét và hệ thống điện bảo đảm an toàn tuyệt đối. Bộ Xây dựng cũng đang xây dựng và triển khai các yêu cầu kỹ thuật mới đối với ắc-quy, pin và linh kiện trên xe điện.

Dự thảo quy chuẩn cũng yêu cầu các nhà sản xuất pin và ắc-quy dùng cho xe điện phải chứng minh khả năng chịu nhiệt, chống cháy lan và độ ổn định trong nhiều điều kiện vận hành khác nhau. Một điểm đáng chú ý là quan điểm xác định pin cháy nổ theo quy chuẩn mới đã thay đổi, chỉ cần thấy khói là xem như có cháy nổ - thay vì phải thấy ngọn lửa mới là cháy.

Bên cạnh đó, yêu cầu thử nghiệm ắc-quy trong môi trường ngâm nước cũng khắt khe hơn - phải ngâm trong nước muối có nồng độ 3,5%-5% thay vì chỉ ngâm nước trong 24 giờ. Sau thử nghiệm, pin không được phát sinh cháy nổ hoặc gây mất an toàn điện. Việc này nhằm đánh giá khả năng chống thấm, chống rò rỉ điện và độ an toàn của pin khi phương tiện hoạt động trong điều kiện mưa lớn, ngập nước vốn rất phổ biến tại các đô thị.

Theo Bộ Xây dựng, việc siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật là cần thiết trong bối cảnh xe điện, đặc biệt là xe máy điện, đang gia tăng nhanh tại các đô thị. Tuy nhiên, hạ tầng kỹ thuật và tiêu chuẩn an toàn hiện hành vẫn chưa theo kịp, tiềm ẩn rủi ro cháy nổ, nhất là tại khu vực dân cư đông đúc như chung cư.

Áp lực nâng cấp công nghệ

Các chuyên gia nhận định quy định mới sẽ tạo áp lực nâng cấp công nghệ đối với doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu xe điện, làm tăng chi phí sản xuất trong ngắn hạn. Tuy nhiên, về dài hạn sẽ giúp nâng cao niềm tin của người dùng đối với phương tiện điện.

Ông Hoàng Mạnh Tân, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Sơn Hà, nhận xét thị trường xe đạp điện hiện nay "vàng thau lẫn lộn". Nhiều sản phẩm xe kém chất lượng, trôi nổi được bán tràn lan ở các cửa hàng, khả năng cháy nổ rất cao. Do đó, việc quản lý, kiểm soát dòng xe này là cần thiết. "Quy định về việc chỉ cần nhìn thấy khói xem như xe bị cháy là rất cần vì pin lithium khi đã cháy sẽ khó dập tắt. Trong khi đó, có tình trạng nhiều cơ sở không có thiết bị sản xuất, không am hiểu kỹ thuật nhưng tìm mua nguồn cell giá rẻ về đóng gói pin thành phẩm để bán ra thị trường, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn" - ông Tân nêu thực tế.

Với riêng Tập đoàn Sơn Hà, ông Tân thông tin doanh nghiệp đã hợp tác với một đơn vị nước ngoài triển khai làm trạm đổi pin để bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng. Trạm đổi pin này được trang bị hàng ngàn cảm biến ngăn ngừa cháy nổ, cũng như cảnh báo các nguy cơ từ xa và gửi về trung tâm để kịp thời xử lý.

Đồng tình với việc áp dụng quy chuẩn chặt chẽ đối với xe máy điện, ông Nguyễn Hữu Phước Nguyên, Tổng Giám đốc Selex Motors, khẳng định các tiêu chuẩn sản xuất, lắp ráp xe máy điện của công ty rất chặt chẽ, thậm chí còn ngặt nghèo hơn so với quy định chung của cơ quan quản lý nhà nước. Chẳng hạn, đối với pin của Selex Motors đạt tiêu chuẩn an toàn UN38.3 của Liên hợp quốc, có khả năng chịu được các điều kiện khắc nghiệt như va đập, di chuyển trong nhiều môi trường... Về động cơ, xe máy điện của hãng có thể di chuyển ở đường ngập nước đến 1 m mà vẫn an toàn.