Rio De Janeiro: Sự tương phản bên Dòng sông tháng Giêng

Rio De Janeiro hay còn gọi tắt là Rio, là thành phố tại bang cùng tên (Rio De Janeiro) nằm ở phía Nam Brazil. Thành phố này từng là thủ đô của Brazil từ năm 1763 đến 1960.

Hành trình vạn dặm

Rio De Janeiro có nghĩa là "Dòng sông tháng Giêng". Cái tên bắt nguồn từ một cuộc thám hiểm của người Bồ Đào Nha, họ lần đầu tiên cập bến vịnh Guanabara vào ngày 1-1-1502 và nhầm lẫn vịnh này là một cửa sông lớn. "Dòng sông tháng Giêng" - Rio De Janeiro được lấy làm tên chính thức của thành phố, mặc dù đó thực chất là vịnh biển, không phải sông.

Chuyến công tác đầu năm không đơn thuần là nhiệm vụ, mà còn là hành trình xuyên lục địa cho tôi cảm nhận sâu sắc thế giới đang biến chuyển từng ngày. Brazil đón chúng tôi bằng sự ưu ái của chính sách miễn visa cho hộ chiếu công vụ, nhưng cũng thử thách sự kiên nhẫn bằng các chặng bay dài bậc nhất hành tinh. Từ cái lạnh ẩm của Hà Nội, xuyên qua cái lạnh -10 độ C tuyết rơi tại New York, tôi mới thực sự chạm tay vào cái nắng 36 độ C của vùng biển Nam Mỹ sau hơn 35 giờ bay dài. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột này đòi hỏi một cách sắp xếp hành lý khoa học, nhưng quan trọng hơn, nó chuẩn bị cho tôi một tâm thế sẵn sàng để đối diện với những thái cực khác nhau ngay tại "Dòng sông tháng Giêng".

Nhìn từ cửa sổ khách sạn, khi nắng chiều xiên khoai trên những bãi cát trắng là lúc tôi bắt đầu đi đến tượng Chúa Kitô cứu thế trên đỉnh Corcovado cao 710 m. Tôi chọn chuyến tàu hỏa men theo triền rừng Atlantic. Hai mươi phút ngồi trên tàu là khoảng lặng để ngắm nhìn thảm thực vật nhiệt đới xanh rì trước khi hiện ra trước mắt là bức tượng mang phong cách Art Deco khổng lồ, sừng sững dang rộng vòng tay ôm lấy thành phố. Biểu tượng của sự bao dung và hòa bình này đã ngót cả thế kỷ, là 1 trong 7 kỳ quan thế giới mới, lặng lẽ quan sát sự thăng trầm của quốc gia Nam Mỹ qua bao biến động chính trị và xã hội. Đứng dưới chân tượng Chúa, nhìn bóng đổ lan dài khi hoàng hôn buông, tôi không khỏi suy ngẫm về sự nhỏ bé của con người.

Và Rio không chỉ có đức tin, Rio còn có hơi thở của "tôn giáo" bóng đá tại sân vận động Maracanã. Bước chân vào nơi từng chứa được 200.000 người, tôi ngỡ ngàng trước sự hoành tráng của công trình đã đi vào huyền thoại với hai trận chung kết World Cup. Niềm đam mê mãnh liệt của người Brazil luôn chảy trong huyết quản, tạo sức mạnh giúp họ vượt qua thực tại khắc nghiệt. Sự tương phản lại một lần nữa hiện hữu khi tôi đứng trước nhà thờ Catedral Metropolitana de São Sebastião. Kiến trúc hình kim tự tháp Maya khô khốc bằng bê tông bên ngoài hoàn toàn đối lập với không gian linh thiêng, tràn ngập ánh sáng đa sắc từ những ô kính màu bên trong. Nó giống như con người Brazil: vẻ ngoài xù xì, gai góc song bên trong lạc quan, nồng nhiệt.

Nỗi đau bên lề hào quang

Khi đi dọc bờ biển Copacabana và Ipanema, không khó bắt gặp lều bạt của người vô gia cư ngủ ngay trên bãi cát mịn, đối diện với những khách sạn xa hoa bậc nhất. Bức tranh Rio De Janeiro hiện lên với lát cắt tàn nhẫn, nơi sự giàu sang và nghèo đói chỉ cách nhau một con đường. Gần đây, khi bóng ma bất ổn chính trị tại Venezuela đè nặng lên khu vực, Rio trở thành điểm dừng chân đầy bất trắc của những dòng người di cư. Họ trốn chạy khỏi sự sụp đổ kinh tế từ phương Bắc, mang theo hy vọng mong manh để rồi lại chìm lấp trong các "favela" - những khu ổ chuột đông đúc, thiếu vệ sinh và đầy rẫy hiểm họa an ninh. Nhìn những đứa trẻ di cư chơi đùa hồn nhiên bên lề các khu cao cấp, thật nhói lòng trước sự phức tạp của thời cuộc.

Rio là nơi nhiều băng đảng khét tiếng trú ngụ. Nhiều cuộc đấu súng đẫm máu giữa lực lượng hành pháp và tội phạm đã diễn ra. Có tổ chức xã hội đen còn dùng cả drone để thả bom, tấn công cảnh sát. Dẫu vậy, thành phố này vẫn là mảnh đất lý tưởng của lễ hội. Ngoài chương trình lớn như Carnival và Reveillon chào năm mới còn có hàng trăm sự kiện khác. Người dân đặc biệt thích vui chơi, nhất là tận hưởng hoạt động ngoài trời. Từ các quán cà phê vỉa hè, bữa tiệc nướng trong sân nhà, đến những bãi biển... đều vô cùng sôi nổi, đầy sức sống.

Tôi nhận ra sự kiên cường, tích cực của con người nơi đây và thấm thía hơn về sự thấu cảm giữa những gam màu tương phản. Dường như vẻ đẹp và sự khắc nghiệt luôn song hành, và ai nấy vẫn tìm thấy lý do để mỉm cười ngay cả trong nghịch cảnh. Khi rời Rio De Janeiro, câu nói "Cuộc sống thú vị lắm dù cách này hay cách khác" lại vang lên trong tôi. Thế giới ngoài kia còn nhiều biến động, nhưng với đôi chân đủ khỏe và tâm hồn đủ rộng, tôi biết mình đã sẵn sàng cho nhiều dặm đường phía trước...