San đồi, xúc đất đem bán

Theo ghi nhận, những đồi núi vốn yên tĩnh ở Khánh Hòa nay trở thành "điểm nóng" khi máy đào, xe ben liên tục hoạt động, gây bức xúc trong nhân dân và đòi hỏi cơ quan chức năng phải siết chặt kiểm soát.

Đua nhau khai thác trái phép

Khu vực đường Văn Định (phường Ninh Hòa), thời gian gần đây không khó để bắt gặp cảnh xe tải chở đất cát rầm rập chạy vào buổi chiều muộn hoặc những ngày nghỉ. Cách đó không xa, giữa vùng đồi núi còn nhiều cây xanh, một chiếc máy múc công suất lớn xuất hiện đào xới, xúc đất đổ lên những thùng xe ben đang chờ sẵn.

Trong một chuyến ghi nhận thực tế, phóng viên đã thấy xe tải biển số 79C-074.xx chở đầy đất rời khỏi khu vực bị đào xới, để lại phía sau những mảng sườn đồi bị cạo trọc. Sau khi phóng viên phản ánh, bà Nguyễn Thị Hồng Hải, Chủ tịch UBND phường Ninh Hòa, cho biết đã chỉ đạo cơ quan chức năng kiểm tra và xử lý.

Tại thôn Phước Lâm, xã Tân Định, tình trạng khai thác khoáng sản trái phép diễn ra công khai hơn. Mới đây, khi Tổ Công tác Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Khánh Hòa tiến hành kiểm tra, hàng loạt vụ vi phạm đã được phát hiện. Cụ thể, tại khu đất thuộc thôn Phước Lâm, lực lượng chức năng phát hiện ông N.A.B (SN 1984, trú xã Tân Định) điều khiển máy đào khai thác đất, đổ lên xe ben 79C-116.xx. Ông B. không xuất trình được giấy phép khai thác và thừa nhận hành vi vi phạm.

Tổ công tác tiếp tục phát hiện 1 máy đào khác do ông P.N.C (SN 2009) điều khiển đang xúc đất lên xe ben 79C-086.xx do ông N.V.H điều khiển. Tại hiện trường, hai xe ben khác - 79C-169.xx và 79C-004.xx - cũng bị phát hiện chứa đất vừa khai thác, nhưng không ai xuất trình được giấy phép hợp lệ.

Tại xã Suối Cát, hoạt động khai thác đất còn rầm rộ hơn. Giữa một khu vườn đồi có nhiều cây trồng, 3 máy xúc cùng lúc hoạt động, liên tục bới tung mặt đất, tạo nên cảnh tượng như một đại công trường. Đất từ các máy xúc được đổ lên những xe ben trọng tải lớn, sau đó chạy thành từng đoàn xuống Tỉnh lộ 3, hướng về cụm công nghiệp Trảng É. Người dân sống dọc tuyến đường cho biết các xe tải này thường xuyên chạy lấn hết phần đường, gây nguy hiểm cho các phương tiện nhỏ, đặc biệt là học sinh đi học về trong giờ tan tầm. Việc đất đá rơi vãi, bụi mù mịt cũng khiến cuộc sống người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Thanh tra diện rộng

Theo Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Khánh Hòa, trong năm 2025, lực lượng đã xử lý 49 trường hợp khai thác khoáng sản trái phép với số tiền xử phạt gần 1,5 tỉ đồng, thu giữ hàng trăm phương tiện liên quan. Dù vậy, tình trạng vi phạm vẫn có xu hướng gia tăng khi nhu cầu đất, đá, cát, sỏi phục vụ san lấp mặt bằng và xây dựng tăng cao. Các đối tượng thường lựa chọn hoạt động vào ban đêm, ở vùng bìa núi hoặc khu vực có sông suối đi qua, nhằm tránh bị phát hiện. Thủ đoạn ngày càng tinh vi, từ việc thay đổi vị trí khai thác liên tục đến sử dụng người điều khiển là lao động tự do hoặc thậm chí chưa đủ tuổi lao động để né tránh trách nhiệm.

Trước diễn biến phức tạp và gia tăng của nạn khai thác khoáng sản trái phép, chiều 26-1, Thanh tra tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức công bố quyết định thanh tra chuyên đề về công tác quản lý, cấp phép và hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh.

Đợt thanh tra kéo dài 45 ngày, bao gồm các sở ngành Tài chính, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương và Thuế tỉnh Khánh Hòa, cùng 19 doanh nghiệp đang hoạt động khai thác khoáng sản. Nội dung thanh tra bao gồm việc chấp hành các quy định về cấp phép khai thác gắn với quản lý đất đai; kiểm tra việc thực hiện nghĩa vụ tài chính trong khai thác khoáng sản, vật liệu san lấp; ký quỹ cải tạo phục hồi môi trường; và việc đóng cửa mỏ đối với những đơn vị đã hết thời hạn khai thác.

Việc thanh tra lần này được kỳ vọng sẽ chấn chỉnh những bất cập tồn tại lâu nay, từ tình trạng khai thác vượt công suất, khai thác sai ranh giới cho phép đến việc buông lỏng quản lý ở cơ sở. Đây cũng là cơ hội để rà soát lại toàn bộ hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn, từ khâu cấp phép đến nghĩa vụ tài chính, nhằm ngăn chặn thất thoát tài nguyên và hạn chế tác động tiêu cực lên môi trường.