Sử dụng ma túy: Khi nào bị xử lý hình sự?

Bạn đọc NGUYỄN THANH (TP HCM) hỏi: Cùng bị phát hiện trong một vụ việc, tại sao có người bị khởi tố hình sự tội "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy" nhưng có người cùng tham gia lại chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính? Ranh giới pháp lý ở đây được xác định như thế nào?

Luật sư TRƯƠNG VĂN TUẤN, Trưởng Văn phòng Luật sư Trạng Sài Gòn, trả lời: Theo quy định hiện hành (Bộ Luật Hình sự sửa đổi năm 2025), tội "Sử dụng trái phép chất ma túy" đã được bổ sung tại điều 256a. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp sử dụng đều bị xử lý hình sự. Người vi phạm sẽ bị phạt tù từ 2 đến 3 năm nếu thuộc 1 trong 4 trường hợp: đang cai nghiện hoặc điều trị bằng thuốc thay thế; đang bị quản lý sau cai nghiện; trong thời hạn 2 năm kể từ ngày hết hạn quản lý sau cai nghiện hoặc đang bị quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy; trong thời hạn 2 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện tự nguyện. Trường hợp tái phạm tội này phạt tù từ 3 đến 5 năm.

Như vậy, nếu chỉ sử dụng ma túy lần đầu, không kèm các hành vi tàng trữ, mua bán, vận chuyển, tổ chức sử dụng và không thuộc 4 trường hợp đặc biệt tại điều 256a nêu trên, thì chủ yếu bị xử phạt hành chính. Theo Nghị định 282/2025, phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1-2 triệu đồng, tịch thu tang vật, phương tiện. Ngoài ra, tùy trường hợp, họ còn có thể bị áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc.