Qua tìm hiểu tại các bệnh viện có chuyên khoa thận tại TPHCM, chúng tôi được biết thêm đường dây bán thận sang Trung Quốc đầu tiên xuất phát từ những người đã từng đi ghép thận ở Trung Quốc và những người có chồng hay vợ là người Hoa.

Bắt đầu từ nhu cầu ghép thận

Lần ngược lại đường dây ghép thận, chúng tôi được một số người quen hướng dẫn nên tìm đến gặp bà Lý để được đưa sang Trung Quốc ghép thận. Về ghép thận, đường dây của bà Lý được xem là đông nhất hiện nay vì chồng bà là người Hoa nên mọi việc được tiến hành rất nhanh. Đường dây sang Trung Quốc ghép thận đã tồn tại từ nhiều năm qua. Số đông đi hợp pháp bằng con đường du lịch rồi tách ra khỏi đoàn. Hoặc một bệnh viện ở Trung Quốc mail giấy sang xác nhận có khả năng chữa bệnh, bệnh nhân căn cứ vào đó để làm thủ tục xuất cảnh. Cũng có trường hợp đi “chui” qua ngả biên giới nhưng đi cách này nguy hiểm vì khi ghép thận xong, không mua được vé máy bay về nước do không có hộ chiếu, việc đi lại hàng ngàn cây số bằng đường ô tô là cực kỳ nguy hiểm đối với người có một trái thận mới ghép trong bụng.

Buôn bán thận khi nguồn thận khan hiếm

Lân la với những người đã từng ghép thận từ Trung Quốc trở về, chúng tôi còn biết thêm mấy năm trước, giá một ca ghép thận được bao trọn gói kể cả thuốc men khoảng 30.000 USD, có người bị “kê” giá phải trả chi phí lên tới 42.000 USD. Nhưng hiện nay giá đã giảm xuống nhiều, chỉ còn khoảng 23.000 USD. Và nổi tiếng trong việc chào giá ghép thận cho bệnh nhân VN là một giáo sư tên Cao Vỹ, đang hoạt động tại một bệnh viện ở Quảng Châu – Trung Quốc. Tuy nhiên, tại những bệnh viện thường, giá ghép thận rẻ hơn, thường từ 15.000 USD – 17.000 USD.

Cũng theo những người đã ghép thận về, từ VN muốn sang Trung Quốc ghép thận đều phải qua một mắt xích quan trọng, đó là ông Mã. Dù những bệnh nhân này có được ai giới thiệu hoặc dẫn cả người môi giới theo, bao ăn ở thì cuối cùng họ cũng phải liên lạc với ông Mã. Họ còn cho biết thêm, ông Mã nói tiếng Việt lơ lớ, hơn 65 tuổi, cha người Hoa, mẹ người Việt, nhưng ông đã theo cha về Quảng Đông - Trung Quốc từ khi còn rất bé. Từ khi có đường dây qua Trung Quốc ghép thận, ông đã đảm nhận vai trò của người “dẫn đường”. Đa số các bệnh nhân đều có nhận xét tốt về ông.

Không có số thống kê chính thức nào nhưng có thể ước lượng có cả trăm bệnh nhân VN sang Quảng Châu ghép thận. Họ đi bằng nhiều con đường khác nhau nhưng đều phải móc nối đúng đường dây và chờ tín hiệu trả lời từ phía bên kia: Đường đi nước bước, thời gian, địa điểm cụ thể và các thủ tục cần thiết. Vì nếu không theo đúng “tuyến” có thể sẽ bị lừa ở xứ lạ quê người.

Tuy nhiên, quy định mới đây của Bộ Y tế Trung Quốc đã ngăn cấm việc cấy ghép nội tạng không có nguồn gốc rõ ràng nên đã xảy ra tình trạng khan hiếm nội tạng, đặc biệt là khan hiếm thận. Từ đó, đã hình thành nên một đường dây buôn bán thận mà những tên cò hoạt động cả tại các bệnh viện và đăng rao công khai trên mạng Internet. Từ đây, nhiều người đã được dẫn dắt sang Trung Quốc để bán một phần thân thể của mình. Và thật dễ dàng, những ai có nhu cầu bán thận, chỉ cần một cú click chuột có thể liên lạc ngay với người mua thận.

Thiết Long