xem thêm
An Giang
Bình Dương
Bình Phước
Bình Thuận
Bình Định
Bạc Liêu
icon 24h qua
Đăng nhập
icon Đăng ký gói bạn đọc VIP

Cẩn trọng với thuốc trị biếng ăn

PGS-TS Nguyễn Hữu Đức

Lạm dụng thuốc trị biếng ăn, nhất là với trẻ em, để mong được “thèm ăn” và “mập ra”... là điều hết sức nguy hiểm

Nhiều bậc cha mẹ khổ tâm vì trẻ biếng ăn. Mặc dù đưa cho thức ăn bổ dưỡng trông rất ngon miệng, kèm theo lời dụ dỗ ngọt ngào hoặc đe dọa, trẻ vẫn không thèm ăn.

Tìm nguyên nhân trẻ chán ăn

Nguyên nhân gây biếng ăn ở trẻ có thể kể: do ngoại cảnh (thời tiết nóng bức; cha mẹ nuông chiều quá đáng, cho ăn quà vặt luôn miệng, luôn ẵm bế không cho vận động…), do chủ quan từ trẻ (bị bệnh tiềm ẩn, có tâm lý chống đối do bị đánh mắng ép ăn, thức ăn không hợp khẩu vị…). Người lớn cũng có thể bị chứng chán ăn, đặc biệt các cô gái quá quan tâm đến vóc dáng, sợ ăn nhiều gây mập.

Hai loại thuốc có thể dùng trị chứng chán ăn, đặc biệt đối với trẻ, mà không gây hại:

Một là thuốc bổ sung vitamin và chất khoáng, nhằm giúp chuyển hóa tốt các chất dinh dưỡng. Đặc biệt có thuốc chứa thêm lysine là một axít amin (biệt dược Nutroplex) hay chứa dibencozid là dẫn chất vitamin B12 (Cobanzyme) được xem là có tác dụng kích thích sự thèm ăn.

Hai là thuốc chứa các loại men tiêu hóa như amylase (tiêu hóa chất bột), lipase (tiêu hóa mỡ), protease (tiêu hóa chất đạm). Đặc biệt, có loại thuốc nhỏ giọt và thêm vitamin nhóm B (Neopeptin) khá thích hợp cho trẻ nhỏ. Dùng thuốc loại này sẽ giúp tiêu hóa tốt hơn ở trẻ biếng ăn do thiếu men tiêu hóa hay giúp trẻ chóng đói và thèm ăn khi đến bữa.

Các bậc cha mẹ có thể cho trẻ dùng thử 2 loại thuốc kể trên để giúp cải thiện tình trạng biếng ăn. Cần hỏi dược sĩ ở nhà thuốc để được hướng dẫn sử dụng.

 


Đối với trẻ con, cho dùng bừa bãi corticoid có thể gây ra các tổn thương rất có hại. Ảnh: Tấn Thạnh

Đối với trẻ con, cho dùng bừa bãi corticoid có thể gây ra các tổn thương rất có hại. Ảnh: Tấn Thạnh

Coi chừng lợi bất cập hại

Có thuốc thường được dùng trị chứng biếng ăn là cyproheptadin (biệt dược Peritol, Periactine…) nhưng phải dùng rất thận trọng vì có thể gây hại. Đây là thuốc kháng histamin trị dị ứng nhưng lại có thêm tác dụng kích thích sự thèm ăn; cần lưu ý rằng cyproheptadin chỉ kích thích sự thèm ăn tạm thời và có nhiều tác dụng phụ có hại. Khi dùng, thuốc sẽ kích thích ăn ngon miệng nhưng khi ngưng thuốc sẽ chán ăn trở lại. Thuốc có tác dụng phụ gây buồn ngủ, không được dùng (tức chống chỉ định) đối với phụ nữ có thai, phụ nữ đang cho con bú, trẻ em dưới 2 tuổi và người cao tuổi suy nhược. Đối với trẻ em, thuốc có thể gây cơn co giật, gọi là tác dụng phụ thần kinh ngoại tháp. Thuốc cũng không được dùng ở những người bị tăng nhãn áp, u tuyến tiền liệt, loét tá tràng. Do lợi bất cập hại như vậy nên nhiều nước đã không còn chỉ định dùng cyproheptadin trị chứng chán ăn trong khi ở ta vẫn còn dùng “làm thèm ăn, làm mập” ở phụ nữ và trẻ con.

Cảnh giác với “thần dược”

Đã có tình trạng kết hợp thuốc nguy hiểm là dùng chung cyproheptadin kể ở trên với corticoid để tạo cảm giác thèm ăn, ăn ngon và mau tăng trọng.

Thuốc corticoid là thuốc chống viêm glucocorticoid, gồm nhiều loại: dexamethason (thường gọi nôm na là “đề xa” hay thuốc “hột dưa”), prednison, prednisolon… Corticoid làm tiết nhiều dịch vị ở dạ dày, gây cảm giác đói, ăn ngon nhưng có thể làm loét dạ dày, gây xuất huyết tiêu hóa. Mặt khác, corticoid còn có các tác dụng phụ nguy hiểm khác như làm loãng xương, tăng huyết áp, gây huyết khối làm nghẽn mạch, làm giảm sự đề kháng của cơ thể dễ dẫn đến nhiễm trùng (dễ bị lao, nếu đã bị lao sẽ làm bệnh nặng thêm). Riêng đối với trẻ con, corticoid dùng bừa bãi có thể gây ra các tổn thương rất có hại và không hồi phục. Gần đây, thuốc mà các bà mẹ ở Hải Phòng truyền nhau mua để kích thích cho con thèm ăn, mau lớn là corticoid rất có hại nếu sử dụng bừa bãi.

Không ít người từng biết và có khi sử dụng nhầm thuốc đông y “giả mạo” được quảng cáo có tác dụng “mát huyết, trị gầy yếu, thiếu máu, biếng ăn, mất ngủ…”. Trên thực tế, các thuốc đông y loại này có trộn tân dược là corticoid, cyproheptadin để tạo ra tác dụng trước mắt như thèm ăn, ngủ được, mập ra, nếu có đau nhức sẽ giảm ngay  (do tác dụng giảm đau chống viêm của corticoid) khiến nhiều người cho là “thần dược”, thế nhưng tác hại do việc dùng lâu ngày các loại đông y “giả mạo” này không sao lường hết. n

Lên đầu Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.

Thanh toán mua bài thành công

Chọn 1 trong 2 hình thức sau để tặng bạn bè của bạn

  • Tặng bằng link
  • Tặng bạn đọc thành viên
Gia hạn tài khoản bạn đọc VIP

Chọn phương thức thanh toán

Tài khoản bạn đọc VIP sẽ được gia hạn từ  tới

    Chọn phương thức thanh toán

    Chọn một trong số các hình thức sau

    Tôi đồng ý với điều khoản sử dụng và chính sách thanh toán của nld.com.vn

    Thông báo