Ở nước ta, việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng còn hạn chế nên bệnh bại não ở trẻ em khá phổ biến. Thêm vào đó, tai nạn giao thông hoặc tai biến mạch máu não do huyết áp cao càng làm gia tăng tỉ lệ bại não trong các khuyết tật vận động.

Có nhiều biểu hiện của bệnh bại não nhưng đặc biệt là gồng cơ, co rút các khớp như gối, gót chân, vai, khuỷu, cổ tay hoặc áp háng. Gặp nhiều là liệt nửa người khiến tay chân ở một bên bị co rút kèm theo méo miệng, xếch mắt. Có dạng bại não gây múa vờn, động tác quá tầm, quá mức...

Bệnh bại não do nhiều nguyên nhân:

- Bẩm sinh: Do khiếm khuyết ở bộ não và hộp sọ, bào thai bị nhiễm chất độc...

- Về sản khoa: Do sinh non, sinh đôi, sinh ba, sinh khó phải can thiệp thủ thuật, chuyển dạ lâu, vỡ ối sớm, sặc nước ối. Lúc sơ sinh bị vàng da nhân gây nhiễm độc thần kinh.

- Lúc tuổi nhỏ bị viêm não, viêm màng não. Do chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não, dị dạng mạch máu não.

Bệnh viện Ngoại khoa và Chấn thương Chỉnh hình STO Phương Đông hằng năm mổ khoảng 300 ca bại não với kết quả đạt được khá cao.

Để phòng ngừa bệnh não, khi có thai phải theo dõi định kỳ đề phòng những bất trắc có thể xảy ra như sinh non hoặc khó khăn khi sinh; ở trẻ sơ sinh và tuổi nhỏ, nếu có bất thường về sức khỏe phải đi khám sớm; cần tiêm phòng viêm não, màng não đúng quy định; đề phòng bị té đập đầu xuống đất hoặc nền cứng ở cả người lớn và trẻ em; người lớn tuổi phải theo dõi huyết áp và phải điều trị tích cực khi bị huyết áp cao.

Để điều trị bệnh bại não, việc tập phục hồi chức năng là yếu tố quan trọng nhất. Tập phải kiên trì, đúng phương pháp. Tập luyện với bệnh bại não phải tính năm chứ không phải tính tháng, tính tuần. Những trường hợp co rút nặng tập sẽ không có kết quả hoặc co rút vừa và nhẹ nếu tập cũng không có kết quả thì phải mổ để dãn khớp, giúp tập mau đạt được kết quả. Những trường hợp bại não bị múa vờn thì không mổ được.

TS-BS Lê Đức Tố