Đối phó với những xáo trộn do mãn kinh

Một nghiên cứu của các bác sĩ bộ môn sản Đại học Y Dược TPHCM cho thấy tuổi mãn kinh trung bình là 48,6 tuổi. Ước tính trong 10 năm tới sẽ có thêm 700.000 phụ nữ Việt Nam bước vào tuổi mãn kinh, nâng tổng số phụ nữ mãn kinh ở nước ta lên đến gần 6 triệu người.

Bị “hành” do xáo trộn nội tiết

Theo bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Phượng, Chủ tịch Hội Nội tiết sinh sản và Vô sinh mãn kinh TPHCM, mãn kinh không phải là một bệnh mà là một sự kiện tự nhiên trong cuộc đời người phụ nữ, hệ quả của sự giảm sản xuất các hoóc-môn sinh dục ở buồng trứng (estrogen, progesterone và testosterone). Những hoóc-môn này giúp cho phụ nữ mang thai, gây ra hiện tượng hành kinh và ảnh hưởng đến nhiều chức năng khác trong cơ thể như hệ tim mạch, hệ tiết niệu-sinh dục và xương. Khoảng 40% phụ nữ mãn kinh có các triệu chứng vận mạch như bốc hỏa, vã mồ hôi đêm, cáu gắt, buồn bực làm ảnh hưởng đến hoạt động thường ngày. Những cơn bốc hỏa với cảm giác nóng bừng lan rộng trên cơ thể người phụ nữ, đặc biệt là ở đầu, mặt và ngực, thường đi kèm với hiện tượng da đỏ bừng (mặt đỏ lên) và đổ mồ hôi, tiếp theo có thể là cảm giác ớn lạnh. Đối với nhiều phụ nữ, mãn kinh còn kèm theo lo âu, dễ kích động, mất tập trung, nhức đầu, giọng nói như muốn khóc, mệt mỏi, trầm cảm. Cũng đáng lưu ý, việc mất estrogen còn kết hợp với một số bệnh lý nghiêm trọng như loãng xương, rụng răng, suy giảm nhận thức.

Làm việc trí óc dễ bị lão hóa

Trong khi một số phụ nữ không có triệu chứng mãn kinh, một số khác lại có triệu chứng kéo dài nhiều năm, thường từ 40 đến 55 tuổi. Phần lớn phụ nữ có thể biết họ đang đến gần tuổi mãn kinh khi chu kỳ kinh nguyệt thay đổi. Chính thức gọi là mãn kinh khi người phụ nữ đã không còn ra kinh trong 12 tháng liên tục. Theo bác sĩ Trần Thị Lợi, giảng viên Đại học Y Dược TPHCM, đau lưng và đau khớp là triệu chứng được than phiền nhiều nhất ở phụ nữ mãn kinh (72,2% đau khớp, 71,3% đau lưng). Phụ nữ ở nhóm văn hóa cao bị mãn kinh sớm hơn nhóm văn hóa thấp do họ thường đảm trách nhiều công việc và gặp nhiều căng thẳng trong cuộc sống. Tương tự, phụ nữ có nghề nghiệp trí óc gặp triệu chứng khô âm đạo nhiều hơn. Điều này do hoạt động tình dục chịu ảnh hưởng của yếu tố tâm lý mà phụ nữ hoạt động trí óc nhiều thường căng thẳng hơn phụ nữ lao động tay chân. Những phụ nữ bị mãn kinh “bắt buộc” do phẫu thuật tử cung hay buồng trứng thì các triệu chứng trên còn đến đột ngột và khó chịu nhiều hơn như các triệu chứng vận mạch lên đến hơn 50%, các rối loạn sinh dục tiết niệu lên đến 80%...

Thận trọng khi dùng nội tiết thay thế

Bác sĩ Nguyễn Chấn Hùng, Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TPHCM, cho biết đời sống ngày càng được nâng cao, vì thế những nhu cầu của họ cũng thay đổi, có những phụ nữ muốn kéo dài đời sống tình dục, kéo dài sự trẻ trung và họ tìm đến những loại thuốc bổ sung nội tiết tố. Trước đây người ta xem mãn kinh là quá trình tự nhiên của cơ thể, vì thế nhiều người đã chấp nhận những triệu chứng của giai đoạn mãn kinh một cách bình thường. Nhưng hiện nay nhiều người xem quá trình mãn kinh với những triệu chứng của nó như là những căn bệnh. Liệu pháp thay thế bằng nội tiết đã làm giảm những triệu chứng tiền mãn kinh, giúp người phụ nữ vẫn có đời sống tình dục bình thường, giảm sự mệt mỏi, giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng, giảm khả năng loãng xương, làm cho da không bị lão hóa mà vẫn hồng hào. Nhưng bên cạnh đó cũng có những ảnh hưởng không tốt như nguy cơ ung thư vú và buồng trứng sẽ gia tăng. Ở Mỹ đã báo động ngưng dùng loại thuốc này vì đã gây nên một biến cố cho những phụ nữ đang được điều trị với liệu pháp thay thế bằng nội tiết. Do đó, khuynh hướng của các thầy thuốc nghiêng về hướng không dùng nhiều hơn, còn khi dùng thì chỉ cân nhắc dùng trong một thời gian ngắn, vì càng kéo dài nguy cơ ung thư vú càng cao. Chị em phụ nữ tuyệt đối không tự ý sử dụng nội tiết tố thay thế mà nên tư vấn ở thầy thuốc chuyên khoa.