Tuy nhiên, mặt trái của chuyện này không nhỏ. Ngoài thiệt hại về kinh tế, có trường hợp bệnh nhân phải tử vong vì... kỹ thuật cao!
Trong vai một bệnh nhân, ngày 23-6, tôi tìm đến một bệnh viện (BV) tư nhân để chữa chứng cảm lạnh do đi mưa ngày hôm trước. Vừa nghe tôi khai bị ho và khàn giọng, người bác sĩ liền bắt tôi đi nội soi thanh quản ngay. Tôi năn nỉ bác sĩ cứ cho tôi uống thử một vài loại thuốc, nếu không khỏi thì lần sau sẽ đến nội soi. Nhưng vị bác sĩ này liền phán một câu “xanh dờn”: “Đi kiểm tra cho chắc ăn, lỡ anh bị ung bướu ở thanh quản thì sao!”.
Thầy thuốc lẫn bệnh nhân đều sính kỹ thuật cao
Ở BV tôi đến, việc bệnh nhân phải làm các xét nghiệm từ A đến Z hầu như là “chuyện thường ngày ở huyện”. Một bác sĩ siêu âm công tác tại đây có lần bức xúc: “Nhiều bệnh không đáng làm siêu âm, nhưng bác sĩ điều trị cứ bắt làm. Thật khổ cho bệnh nhân, nhất là người nghèo”. Nhìn chung, tình trạng lạm dụng kỹ thuật cao khá phổ biến ở khu vực y tế tư nhân, khi người ta cần thu hồi nhanh các khoản đầu tư vào máy móc, trang thiết bị. Do vậy mà mọi bệnh nhân vào đây thường bị “tận thu” cho nhiều chi phí khác nhau, từ “kỹ thuật thấp” đến “kỹ thuật cao”.
Một lý do lạm dụng kỹ thuật cao khác là áp lực từ phía bệnh nhân. TS-BS Võ Thành Nhân, giảng viên Đại học Y Dược TPHCM, cho biết hiện nay nhiều người vẫn ngộ nhận về các phương pháp chẩn đoán và điều trị mới. Đã đau bụng thì phải “siêu” (siêu âm), đau đầu thì “xi-ti” (CT scan), đau ngực thì “nong” (nong mạch vành)... và bằng mọi giá buộc bác sĩ phải thực hiện cho mình. Để chiều bệnh nhân, hoặc sợ những phiền toái không đáng có, lắm lúc người thầy thuốc đã nhắm mắt cho thực hiện những phương pháp này mặc dù biết chúng chẳng có ích gì!
Hiện nay cũng đang hình thành một khuynh hướng chạy đua kỹ thuật cao giữa các cơ sở y tế với nhau. Có nhiều BV coi kỹ thuật cao là bộ mặt của mình, khi có đoàn nào hay bạn bè đến thăm, nơi này luôn được giới thiệu với đầy vẻ tự hào mặc dù chưa chạy hết 25% công suất của phương tiện kỹ thuật. Điển hình cho chuyện này là một BV tư nhân khá nổi tiếng tại TPHCM. Dù cơ sở chật chội, không có bác sĩ thao tác máy, nhưng cách đây không lâu BV này vẫn mua về một máy DSA để chụp mạch máu và nong mạch vành. Do không có bác sĩ thao tác, nên mỗi khi có bệnh nhân, BV phải nhờ BS từ nơi khác đến thực hiện!
Kỹ thuật cao: Dao hai lưỡi!
Bất cập đầu tiên của việc áp dụng kỹ thuật cao là chi phí, bởi giá thành cho chẩn đoán và điều trị thường rất cao. Ở Pháp, ngân sách của bảo hiểm y tế tăng lên chóng mặt, từ 30 tỉ franc năm 1990 lên đến 180 tỉ franc (tương đương 30 tỉ USD) vào năm 1994, trong đó chi cho kỹ thuật cao chiếm gần một nửa! Tại nước ta chưa có một đánh giá nào về chi phí cho những kỹ thuật cao, nhưng nếu có chắc chắn con số sẽ không nhỏ. TS-BS Nguyễn Hoài Nam, giảng viên Đại học Y Dược TPHCM đơn cử một trường hợp đã gặp. Đó là một bệnh nhân bị ung thư thực quản đồng ý phẫu thuật triệt để cắt bỏ toàn bộ khối u và thực quản, tạo hình thực quản bằng dạ dày. Trường hợp này thay vì chỉ cần cho bệnh nhân chụp một phim CT Scan thông thường, với giá 700.000 đồng 800.000 đồng, để đánh giá khả năng xâm lấn, các hạch di căn, thì một BV lại cho chụp CT Scan bằng phương pháp multislice (cắt bằng 12-16 đầu đèn rồi dựng hình) với giá thành gấp đôi. Thực ra, theo TS Nam, chụp CT Scan multislice chỉ có ích trong những trường hợp khảo sát bệnh lý của mạch máu như: phình động mạch chủ, u mạch máu trong ngực hay trong ổ bụng...
Tuy nhiên, thiệt hại về người mới đáng nói. Tháng 3 năm nay, nghe nói một trung tâm chẩn đoán và điều trị kỹ thuật cao vừa mới hoạt động có máy móc hiện đại, bà T.T.H, 62 tuổi, ngụ tại Củ Chi, kêu người nhà đưa đến để chữa trị chứng sỏi mật. Cuộc can thiệp bằng phương pháp lấy sỏi mật qua ngã nội soi rất chóng vánh, bệnh nhân và người thân đều hài lòng. Tuy nhiên, chỉ 5 ngày sau khi về nhà, bà H. thấy sốt, lạnh run và đau bụng. Trở vào BV, các bác sĩ phát hiện ống dẫn mật bệnh nhân bị rách, hậu quả của việc làm thủ thuật nội soi không đúng cách, điều này dẫn đến chứng viêm phúc mạc do rỉ mật. Mặc dù được chữa trị tích cực, nhưng bệnh nhân vẫn tử vong!
Cần chấn chỉnh toàn diện
Đầu tiên, theo TS-BS Nguyễn Hoài Nam, là nâng cao hiểu biết về y học trong dân chúng chỉ rõ, không có phương pháp chẩn đoán nào tìm ra được mọi thứ bệnh và càng không có phương pháp điều trị nào chữa được bá bệnh. Mỗi loại bệnh, mỗi giai đoạn của bệnh có một phương pháp chẩn đoán và điều trị khác nhau. Chẳng hạn như với ung thư gan, nếu chỉ có một khối u duy nhất, nằm ở gan trái, đường kính dưới 5 cm, thì phẫu thuật cắt gan là tốt nhất. Cũng với kích thước như vậy, nhưng ở gan phải thì chỉ định làm tắc mạch (TOCE). Còn khối u lớn, nhiều khối u rải rác, gan đã suy mà làm TOCE thì chỉ có nước... sớm tử vong. Nhìn chung, nếu đi khám bệnh, khi được thầy thuốc đề nghị một phương pháp chẩn đoán và điều trị nào đó, chính bệnh nhân hoặc thân nhân phải yêu cầu thầy thuốc giải thích rõ những ưu, nhược điểm và giá thành của phương pháp. Thậm chí đề nghị thầy thuốc trình bày nhiều phương pháp điều trị để mình chọn lựa. Ở đây, các phương tiện thông tin đại chúng cũng phải góp phần nâng cao hiểu biết cho người dân, giúp họ không bị “móc túi” một cách vô lý khi đi chữa bệnh!
Chấn chỉnh cũng cần được làm từ toàn cục. Hiện nay, trong cả nước nói chung và TPHCM nói riêng, nếu nhìn riêng rẽ từng cơ sở y tế thì rất đẹp, rất hoành tráng, nhưng nếu nhìn chung lại rất lộn xộn và bất hợp lý. Ngành chủ quản cần kiên quyết đóng cửa những cơ sở áp dụng các phương pháp kỹ thuật cao nhưng không đủ điều kiện mặt bằng, nhân lực, vật lực... Bên cạnh đó, cũng nên quy hoạch một số cơ sở đủ điều kiện vật chất và nhân sự thành những trung tâm chẩn đoán kỹ thuật cao thật sự. Làm sao để khi vào đây bệnh nhân được yên tâm về giá cả, tay nghề của bác sĩ và chất lượng của máy móc.
và quét mã QR
Bình luận (0)