Bạn đọc Trần Nguyên An (nam, 38 tuổi, quận Bình Thạnh, TP HCM), hỏi: Tôi đi khám sức khỏe và phát hiện mỡ máu cao nhưng phần nào do công việc bận rộn, với lại nghĩ mình còn trẻ nên không sao nên đã để tình trạng này kéo dài hơn 1 năm. Nhưng vừa qua tôi nghe nói người mỡ máu cao mà không chữa sẽ có ngày mỡ đóng dày trong mạch máu, gây chèn épvà rồi nhồi máu cơ tim hay đột quỵ… Tôi rất bất ngờ vì nghĩ mỡ máu chỉ làm mình mập thôi chứ… Xin bác sĩ cho hỏi có cơ chế nào khiến tình trạng mỡ máu dễ dẫn đến các tình trạng đó không?

Bác sĩ chuyên khoa II Trương Quang Anh Vũ, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Thống Nhất (TP HCM), trả lời:

Chào anh, mỡ (lipid) là thành phần quan trọng của cơ thể. Lipid tồn tại trong các tổ chức mô mỡ, tham gia cấu trúc tế bào và các hoạt động chức năng của cơ thể như: quá trình đông máu, dẫn truyền xung động thần kinh, hoạt động nội tiết và sinh sản... Nguồn cung cấp lipid từ thức ăn được hệ tiêu hóa hấp thu, chuyển hóa và dự trữ tại các mô mỡ.

Tình trạng mỡ máu tăng cao, hay còn gọi là rối loạn lipid máu (dyslipidemia) – theo khuyến cáo của Hội Tim mạch học Việt Nam - là tình trạng tăng các thành phần lipid có hại trong máu như cholesterol toàn phần, LDL-cholesterol, triglycerides, hoặc giảm các thành phần lipid tốt trong máu như HDL-cholesterol.

Tình trạng rối loạn lipid máu tạo lập các mảng xơ vữa bám dọc theo lòng mạch máu, làm hẹp lòng mạch máu, làm giảm lượng máu đến nuôi các cơ quan. Xơ vữa động mạch vành ở tim làm hẹp lòng mạch vành, giảm máu nuôi cơ tim, dẫn đến đau thắt ngực do thiếu máu cơ tim. Mảng xơ vữa có thể bong ra làm tắc động mạch vành, hoặc huyết khối tạo lập trên mảng xơ vữa làm tắc động mạch vành gây nhồi máu cơ tim, vùng cơ tim không có máu nuôi bị hoại tử, có thể gây choáng tim, tử vong.

Xơ vữa động mạch ở não, làm hẹp lòng động mạch, giảm máu nuôi nhu mô não. Mảng xơ vữa có thể bong ra, hoặc tạo lập huyết khối trên mảng xơ vữa làm tắc động mạch gây đột quỵ thể nhồi máu não. Mảng xơ vữa làm giảm độ bền thành mạch, có thể vỡ mạch máu não gây đột quỵ thể xuất huyết não.

Do đó anh cần theo dõi kiểm tra sức khỏe định kỳ, xét nghiệm kiểm tra các thành phần lipid máu (cholesterol toàn phần, HDL-cholesterol, HDL-cholesterol, Triglycerides). Tùy theo giá trị của các chỉ số thành phần trên, bác sỹ sẽ cho đơn thuốc phù hợp. Bên cạnh đó anh cũng cần điều chỉnh lối sống tăng cường tập thể dục, giảm thức ăn nhiều dầu mỡ, giảm bia, rượu, bỏ thuốc lá.

Anh Thư ghi