Mới nhất là Bệnh viện (BV) Chợ Rẫy triển khai hệ thống gia tốc xạ trị - xạ phẫu đa năng lượng đồng bộ với nhịp tim, giảm tác dụng phụ thường có của xạ trị và góp phần nâng cao chất lượng sống cho người bệnh. 

Xạ trị ung thư chỉ còn 3 ngày 

PGS-TS-BS Nguyễn Trường Sơn, Giám đốc BV Chợ Rẫy, cho biết hệ thống này là máy VERSA HD kèm theo hệ thống đồng bộ nhịp thở chủ động (Active Breathing Coordinator - ABC), điều trị được các khối u di động như phổi, gan, tiền liệt tuyến. Để an toàn cho bệnh nhân trong quá trình vận hành, từ năm 2017, BV đã cử 14 nhân sự đi đào tạo tại Úc và châu Âu, chưa kể đào tạo liên tục tại chỗ bởi các chuyên gia nước ngoài, các giáo sư hàng đầu trong lĩnh vực xạ trị đến từ CHLB Đức. 

Với ưu điểm nổi bật là tích hợp gồm xạ trị và xạ phẫu, hệ thống máy VERSA HD được ứng dụng trong hầu hết các bệnh lý về ung thư cho bệnh nhân có chỉ định xạ trị như: ung thư gan, ung thư phổi, ung thư dạ dày, ung thư đại trực tràng, ung thư vú… Máy được trang bị hoàn chỉnh với bộ đồng bộ nhịp thở chủ động; bàn điều trị robot chuyển động 6 hướng HexaPOD với độ chính xác < 1mm. 

Nhiều kỹ thuật mới trị ung thư - Ảnh 1.

Ca phẫu thuật đầu tiên bằng kỹ thuật mới tại Bệnh viện Bình Dân TP HCM

Ngoài ra, với phiên bản mới nhất phần mềm lập kế hoạch xạ trị tiên tiến cho phép tối ưu hóa sự phân bố liều hấp thụ tại bia (khối u), bảo vệ tốt nhất các tổ chức lành liền kề. Đặc biệt, điều trị các khối u di động như phổi, gan, tiền liệt tuyến, thời gian điều trị chỉ cần 3 ngày (3-5 phân liều 12Gy), thay vì kéo dài 6-7 tuần. Thời gian mỗi phân liều xạ chỉ khoảng 10 phút thay vì 40 phút như xạ trị truyền thống hiện nay. 

Xạ phẫu định vị các khối u nội sọ và tủy sống sử dụng chế độ photon suất liều cao (FFF) kèm theo hệ khung cố định đầu 3 chiều. Kỹ thuật xạ phẫu định vị là phương pháp hữu hiệu thay cho phương pháp phẫu thuật truyền thống cho các khối u não và tủy sống. Máy gia tốc VERSA HD đáp ứng được các yêu cầu của kỹ thuật cho những trường hợp u não phức tạp nhất hoặc với các khối u kích thước nhỏ, đồng thời mang lại sự thoải mái cho bệnh nhân, giảm thời gian chuẩn bị bệnh nhân. 

Về xạ trị toàn thân, máy có khả năng điều trị cho nhiều bệnh lý hơn như xạ trị ung thư da toàn thân. Khi đó bệnh nhân sẽ được cố định ở tư thế đứng, cách đầu máy từ 2-3 m. Với suất liều cao gấp 5 lần các thế hệ máy gia tốc hiện nay, sẽ rút ngắn thời gian xạ toàn thân xuống từ 30-40 phút so với 2-3 giờ như hiện nay. 

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế (Bộ Y tế), nhận xét việc ứng dụng hệ thống xạ trị mới này tại BV Chợ Rẫy đánh dấu thời kỳ triển khai nhiều kỹ thuật xạ phẫu, xạ trị mới chưa từng được triển khai tại Việt Nam. Tại BV Chợ Rẫy, tất cả kỹ thuật xạ trị đều được chi trả BHYT nên bệnh nhân cũng tiết kiệm được nhiều chi phí cho quá trình điều trị ung thư. 

Diệt triệt để khối u ác tính 

Để phục vụ bệnh nhân tốt hơn, BV Bình Dân TP HCM cũng sử dụng ứng dụng kỹ thuật mới chất nhuộm màu ICG (indocyanine green) tạo điều kiện cho các bác sĩ phẫu thuật loại bỏ tế bào ác tính hiệu quả hơn và bảo tồn tối đa những vùng chưa bị xâm lấn. TS-BS Trần Vĩnh Hưng, Giám đốc BV Bình Dân, cho hay ca bệnh đầu tiên vừa được phẫu thuật thành công bằng kỹ thuật này là ông T.T.M (47 tuổi; ngụ Bình Phước). Ca phẫu thuật kéo dài 4 giờ với sự hỗ trợ của camera nội soi, khối bướu có kích thước 15 mm kèm theo 4 hạch canh gác lân cận và một số hạch nhỏ nghi ngờ có tế bào ác tính nhanh chóng được các bác sĩ cắt lọc và nạo hạch triệt để. 

Theo BSCK 2 Nguyễn Phú Hữu (Khoa Ngoại tiêu hóa), phẫu thuật ung thư dạ dày có dùng chất nhuộm màu ICG đòi hỏi bác sĩ phẫu thuật có kinh nghiệm và được đào tạo để thao tác tiêm chính xác, bảo đảm thời gian giữa các mũi tiêm và cố định vùng hạch canh gác suốt thời gian phẫu thuật. Chất nhuộm màu sẽ được tiêm vào dạ dày qua nội soi giúp định vị ranh giới khối bướu. Dưới ánh sáng huỳnh quang, hệ thống hạch bạch huyết quanh dạ dày sẽ hiện lên như một "bản đồ" rõ ràng giúp các bác sĩ phẫu thuật nạo vét triệt để các hạch di căn và bảo tồn tối đa mô lành còn lại. Ngoài ứng dụng trong phẫu thuật ung thư dạ dày, chất nhuộm màu ICG còn được ứng dụng trong chẩn đoán và phẫu thuật gan mật, hô hấp, tim mạch, ung thư vú, tiết niệu…

Góp phần giải quyết quá tải

Tại Việt Nam, số lượng bệnh nhân ung thư đang có xu hướng gia tăng. Hiện nay, mỗi năm có khoảng 150.000 ca mắc mới, 75.000 bệnh nhân tử vong do ung thư. Riêng tại TP HCM, mỗi năm có thêm 5.000-6.000 ca mắc ung thư mới. Ước tính đến năm 2020, sẽ có tối thiểu 190.000 ca ung thư mắc mới. Việc ứng dụng máy gia tốc xạ trị mới đã góp phần giải quyết tình trạng quá tải bệnh nhân có chỉ định xạ trị hiện nay.

Bài và ảnh: NGUYỄN THẠNH