Phanh đĩa bánh trước: “Mốt” nguy hiểm chết người!

Theo PGS-TS Nguyễn Lê Ninh, những năm gần đây, một trong những loại xe gắn máy được ưa chuộng là xe có phanh đĩa lắp ở bánh trước. Thế nhưng, đằng sau vẻ mới lạ bắt mắt của loại xe này là nguy cơ tai nạn lơ lửng trên đầu những ai đang cưỡi nó!

Công dụng của phanh là giúp người điều khiển xe chủ động được tốc độ. Phanh xe an toàn là khi xe bị phanh lại mà vẫn không bị mất điều khiển, bánh xe tiếp tục lăn trên đường mà không bị lệch bánh hoặc bị văng  xe.

Do kết cấu của phanh đĩa là chúng có mặt phẳng ma sát hoàn toàn song song với nhau, lực ép thẳng góc với mặt ma sát nên hiệu quả ép đạt được độ lớn nhất. Do đó, khi phanh, phanh đĩa “ăn” hơn phanh tăm-bua. Song cũng do đặc điểm này mà việc bó cứng phanh đĩa thường xuyên xảy ra. Đối với xe có lắp phanh đĩa, trường hợp bó phanh, xe sẽ rơi vào trạng thái mất điều khiển. Tùy tốc độ mà xe có thể bị chúi mũi, nhổng (võng) đuôi xe hoặc xe bị trượt văng, gây nguy hiểm cho người điều khiển xe. Do đó, muốn xe vận hành an toàn, ở xe lắp phanh đĩa cần có hệ thống chống bó phanh ABS (Anti-lock brake-system). Đây là hệ thống chống bó điều khiển tự động bằng kỹ thuật vi xử lý, có khả năng tự bóp nhả 10 - 15 lần/giây. Thiết bị ABS chỉ hoạt động khi xe có tốc độ trên 12 km/giờ. Tuy nhiên, do đắt tiền (khoảng 1.500 - 3.000 USD) nên hệ thống ABS chỉ mới trang bị cho ô tô và máy bay. Như vậy, muốn chống lại hiện tượng bó phanh, người điều khiển xe phải bóp nhả thủ công 10-15 lần/giây. Điều này không thể thực hiện được trong thực tế.

Việc lắp phanh đĩa, nếu lắp đúng kỹ thuật sẽ phải lắp ở bánh sau. Thông thường, dù bánh sau có bị bó chăng nữa thì xe vẫn không mất điều khiển lái. Sở dĩ có việc lắp phanh ngược đời như hiện nay là do các nhà sản xuất cố tình làm cho xe có vẻ hiện đại, hợp thời trang, đánh vào thị hiếu vốn ưa chuộng “mốt” của người tiêu dùng, nhất là đối với lớp trẻ. Và họ đã bỏ qua sự an toàn của “thượng đế”. Vì thế, lời khuyên của PGS- TS Nguyễn Lê Ninh là, đối với những người tay lái chưa thật sự vững và thiếu bình tĩnh trong những tình huống khó khăn, không nên dùng xe có phanh đĩa ở bánh trước mà chỉ nên dùng loại phanh tăm-bua.