Việc miễn lệ phí trước bạ đối với ô tô thuần điện đã được triển khai từ năm 2022, dự kiến kết thúc vào cuối tháng 2-2027. Đề xuất kéo dài thời hạn miễn loại lệ phí này của Bộ Tài chính nhằm khuyến khích phát triển phương tiện xanh, hạn chế phát thải.
Giảm thu khoảng 54.000 tỉ đồng
Theo Bộ Tài chính, chính sách miễn lệ phí trước bạ đối với ô tô điện thời gian qua cơ bản đạt mục tiêu đề ra, tạo tác động tích cực tới người tiêu dùng, doanh nghiệp sản xuất, phân phối xe điện cũng như môi trường và ngân sách nhà nước.
Cơ quan soạn thảo cho biết thị trường ô tô điện toàn cầu năm 2025 đã tăng trưởng mạnh cả về quy mô lẫn tốc độ; hạ tầng phục vụ các loại phương tiện sạch cũng được mở rộng nhanh. Nhiều quốc gia có xu hướng hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, thúc đẩy xe "xanh" thông qua các chính sách ưu đãi về thuế, phí, chi phí đăng ký. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đề xuất kéo dài thời gian áp dụng mức lệ phí trước bạ 0% đối với ô tô điện chạy pin với thời hạn nêu trên.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu duy trì miễn lệ phí trước bạ cho ô tô điện từ ngày 1-3-2027 đến hết 31-12-2030, với giả định lượng xe đăng ký mới tăng khoảng 10%/năm so với năm 2025, số giảm thu ngân sách ước khoảng 54.000 tỉ đồng.
Tổ chức Các nhà sản xuất ô tô quốc tế (OICA) nhìn nhận việc miễn lệ phí trước bạ đối với ô tô điện góp phần trực tiếp giảm chi phí khi đăng ký sở hữu phương tiện, tăng khả năng tiếp cận sản phẩm, qua đó kích thích người tiêu dùng sử dụng phương tiện "xanh". OICA chỉ rõ sau 4 năm áp dụng chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ, số lượng ô tô điện đăng ký lần đầu tại Việt Nam tăng mạnh qua từng năm.
Cụ thể, từ ngày 1-3 đến 31-12-2022, cả nước có 4.040 ô tô điện đăng ký lần đầu, bình quân 404 xe/tháng. Năm 2023, tổng số xe điện đăng ký mới 29.281 chiếc, bình quân 2.440 xe/tháng, gấp hơn 6 lần năm trước. Đà tăng tiếp tục duy trì trong năm 2024 với tổng số ô tô điện đăng ký mới đạt 79.781 xe và năm 2025 ghi nhận 178.668 chiếc.

Theo cơ quan quản lý, phần giảm thu ngân sách từ lệ phí trước bạ có thể được bù đắp thông qua lợi ích môi trường và những tác động tích cực lâu dài đối với việc phát triển kinh tế - xã hội
Người tiêu dùng hưởng lợi
Đang tìm hiểu mua ô tô, anh Lê Văn Bảo (phường Hà Đông, TP Hà Nội) cho biết xe điện là lựa chọn ưu tiên của gia đình vì chi phí vận hành thấp và được hưởng nhiều chính sách ưu đãi. Theo anh, đề xuất tiếp tục miễn lệ phí trước bạ lần đầu cho ô tô điện đến hết năm 2030 sẽ giúp người tiêu dùng tiết kiệm khoản tiền đáng kể.
"Mức thu lệ phí trước bạ lần đầu đối với ô tô dưới 9 chỗ tại Hà Nội hiện là 12%. Với một chiếc xe điện giá khoảng 700 triệu đồng, nếu lệ phí trước bạ bằng 0, người mua có thể tiết kiệm khoảng 84 triệu đồng chi phí lăn bánh" - anh Bảo tính toán.
Theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), lệ phí trước bạ có tác động trực tiếp đến quyết định mua xe của người tiêu dùng do đây là khoản chi phí phải nộp ngay tại thời điểm đăng ký xe. Khác với thuế tiêu thụ đặc biệt đã được tính vào giá bán, lệ phí trước bạ là khoản tiền người mua "nhìn thấy" rõ khi hoàn tất thủ tục lăn bánh, nên ảnh hưởng lớn đến tâm lý và lựa chọn phương tiện.
VCCI đánh giá chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ trước đây đã trở thành yếu tố quan trọng để người tiêu dùng cân nhắc giữa xe điện và xe sử dụng động cơ đốt trong. Vì vậy, việc tiếp tục duy trì mức ưu đãi sẽ giúp giữ ổn định tín hiệu khuyến khích tiêu dùng xanh, tránh tạo ra tâm lý chờ đợi hoặc do dự trên thị trường khi chính sách thay đổi.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhìn nhận việc tiếp tục áp dụng lệ phí trước bạ 0% cho ô tô điện không chỉ hỗ trợ thị trường mà còn mang lại lợi ích lớn về môi trường. Ước tính, với số lượng xe điện hiện nay, mỗi năm có thể giảm phát thải khoảng 0,5 triệu tấn CO2 tương đương. Nếu tốc độ tăng trưởng xe điện dự báo đạt 25%-30%/năm trong giai đoạn tới, mức đóng góp cho mục tiêu chuyển đổi xanh được kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng mạnh.
Tuy nhiên, cơ quan quản lý cũng lưu ý quá trình sản xuất xe điện, nhất là sản xuất pin, vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường do hoạt động khai thác lithium, niken, đồng và xử lý pin thải bỏ. Vì vậy, cùng với việc thúc đẩy phát triển xe điện, cần sớm hoàn thiện quy định về thu hồi, tái chế và xử lý pin sau sử dụng để bảo đảm phát triển bền vững.
Tác động tích cực lâu dài
Việc kéo dài thời gian miễn lệ phí trước bạ đối với ô tô điện không chỉ thúc đẩy tiêu dùng phương tiện xanh mà còn hỗ trợ Việt Nam thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính và phát triển bền vững. Chính sách này có thể góp phần giảm áp lực tuân thủ các cam kết về phát thải, hạn chế nguy cơ phát sinh thêm chi phí tài chính như mua tín chỉ carbon khi lượng phát thải vượt ngưỡng cam kết.
Bên cạnh đó, việc tăng tỉ lệ sử dụng ô tô điện cũng góp phần cải thiện chất lượng môi trường, giảm ô nhiễm không khí và giảm chi phí cho công tác xử lý, khắc phục ô nhiễm trong dài hạn.
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, xét trên tổng thể nền kinh tế, phần giảm thu ngân sách từ lệ phí trước bạ có thể được bù đắp thông qua lợi ích môi trường, tiết kiệm chi phí xã hội và những tác động tích cực lâu dài đối với phát triển kinh tế - xã hội.
ĐƠN VỊ ĐỒNG HÀNH

Bình luận (0)