Thi tốt nghiệp THPT 2026: An toàn, nghiêm túc

Ngay sau khi kết thúc kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, chiều 12-6, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đã tổ chức họp báo thông tin về kỳ thi.

Đề ngữ văn: Từng câu, từng từ được chắt lọc cẩn thận

Liên quan đến đề thi ngữ văn của kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, trả lời câu hỏi của phóng viên về việc nhiều thí sinh cho rằng đề có độ khó, đặc biệt với học sinh ở vùng khó khăn, với những câu hỏi liên quan đến Steve Jobs, GS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), khẳng định một trong những nội dung quan trọng của công tác ra đề thi là bảo đảm tính chất vùng miền, từ cách phát âm, làm sao để tạo tính công bằng cao nhất trong các môn học.

GS Nguyễn Ngọc Hà cho biết đã nhận được ý kiến liên quan đến nội dung nghị luận xã hội. Những nội dung này trong quá trình soạn thảo đề cũng đã được bàn thảo và là nội dung đặt vào phần phân hóa học sinh. Một điều khác biệt so với năm 2025, nội dung nghị luận xã hội 4 điểm, năm nay phần này chỉ 2 điểm.

Theo GS Nguyễn Ngọc Hà, câu nghị luận xã hội nhằm đánh giá khả năng đọc hiểu, tư duy và lập luận của thí sinh. Trong khi đó, yêu cầu của đề đã được diễn đạt rõ ràng, đầy đủ. Nếu đọc kỹ đề, có thể thấy thí sinh không bị yêu cầu trình bày thông tin chi tiết hay ghi nhớ máy móc về tiểu sử của Steve Jobs.

"Cụm từ "Steve Jobs Việt Nam" được sử dụng như một phép ẩn dụ. Việc nhận diện và hiểu đúng ý nghĩa của hình ảnh ẩn dụ này cũng là một nội dung được đưa vào để đánh giá năng lực của thí sinh. Nhóm tác giả đã rất cân nhắc trong việc sử dụng ngôn từ. Từng câu, từng từ đều được chắt lọc cẩn thận, tham khảo ý kiến chuyên môn, thậm chí tra cứu từ điển đối với các khái niệm như "phát minh", "đổi mới". Chẳng hạn, ban đầu nhóm tác giả cân nhắc cụm từ "những phát minh của" nhưng sau đó quyết định sử dụng cụm từ "với những phát minh" - GS Nguyễn Ngọc Hà phân tích.

Theo Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, môn ngữ văn khác với những môn thi khác, là vừa có tính khoa học vừa có tính nghệ thuật. Với những môn học khác, trong nhiều trường hợp sẽ kiểm tra nội dung được quy định rõ trong chương trình nhưng môn ngữ văn lại có những nội dung mở. So sánh với chương trình 2006, quá trình kiểm tra đánh giá xoay quanh hơn 10 tác phẩm. Việc học sinh học theo văn mẫu trở thành kinh điển. Đôi khi học sinh có thể viết rất hay nhưng lại là văn mẫu, từ đó hạn chế sự sáng tạo và cảm thụ. "Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 có sự khác biệt rất lớn, đề ngữ văn năm nay đưa vào tác phẩm của Nguyễn Đình Thi hay nghị luận xã hội đưa ngữ liệu có tính thông điệp về đổi mới, đột phá khoa học - công nghệ… Nhiều vấn đề đã được gửi gắm trong đề thi môn ngữ văn năm nay" - GS Nguyễn Ngọc Hà nhấn mạnh.

Nói thêm về chấm thi tự luận năm nay, ông Nguyễn Ngọc Hà cho biết năm 2026 là năm đầu tiên chấm thi môn ngữ văn bằng rubric (hay còn gọi là thang đánh giá tiêu chí) - là một công cụ chấm điểm liệt kê các tiêu chí cụ thể và mô tả mức độ đạt được cho từng nhiệm vụ, bài tập hay dự án. Đây là cách thức chấm để bảo đảm công bằng hơn, giảm tính chủ quan trong quá trình chấm. Bộ GD-ĐT đã triển khai tập huấn cách chấm này cho giáo viên toàn quốc.

69 thí sinh mang điện thoại di động vào phòng thi

Ông Lê Mỹ Phong, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, cho hay tới thời điểm này, công tác coi thi kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đã diễn ra đúng kế hoạch, an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế, đáp ứng các yêu cầu, mục tiêu của kỳ thi. Tổng số thí sinh dự thi là 1.213.695 em, chiếm 99,18% tổng số thí sinh đăng ký dự thi.

Có 74 thí sinh bị đình chỉ thi, trong đó có 5 thí sinh sử dụng tài liệu và 69 thí sinh mang điện thoại di động vào phòng thi. Không có giám thị vi phạm quy chế thi. Cũng theo đại diện Bộ GD-ĐT, đến thời điểm này, trên phạm vi toàn quốc chưa ghi nhận tiêu cực, gian lận có tổ chức.

Thượng tá Lê Quang Hiển - Phó trưởng Phòng An ninh, Y tế, Giáo dục, Cục An ninh chính trị nội bộ (A03, Bộ Công an) - cho hay năm nay nhiều hội đồng thi sử dụng thiết bị quét an ninh cầm tay ở tất cả điểm thi hoặc thí điểm tại các điểm thi có nguy cơ gian lận cao. Việc triển khai có hiệu quả tốt, bảo đảm an toàn cho kỳ thi, các thí sinh đã được kiểm tra tại các điểm thi này đều không vi phạm quy chế do sử dụng điện thoại di động hoặc thiết bị công nghệ cao. Quá trình triển khai không ảnh hưởng đến thời gian làm bài và không gây áp lực cho thí sinh, nhận được sự đồng tình, ủng hộ của thí sinh, phụ huynh và dư luận. Với 69 thí sinh mang điện thoại vào phòng thi, các cơ quan chức năng đã phối hợp nhịp nhàng để làm rõ mức độ vi phạm của thí sinh, xử lý theo quy định. Đến thời điểm hiện tại, chưa phát hiện thông tin lộ, lọt đề thi trên mạng internet như một số năm trước đây.

Công bố kết quả thi vào 8 giờ ngày 1-7-2026

Ông Lê Mỹ Phong nói thêm thời gian tới, Bộ GD-ĐT tiếp tục chỉ đạo, hướng dẫn và tăng cường kiểm tra, giám sát bảo đảm thực hiện tốt các khâu chấm thi, đối sánh dữ liệu điểm thi, công bố kết quả thi, phúc khảo bài thi, xét công nhận tốt nghiệp THPT cho thí sinh và tuyển sinh đại học, giáo dục nghề nghiệp năm 2026. Việc phân tích kết quả thi của các thí sinh cũng được thực hiện để có cơ sở đánh giá về chất lượng của đề thi, kỳ thi, công tác dạy học trên phạm vi toàn quốc.

Bộ GD-ĐT cũng sẽ thực hiện phân tích điểm hiệu chỉnh giữa các môn thi để phục vụ công tác đánh giá kết quả thi của các môn trong kỳ thi. Đây là một trong những yêu cầu mới đối với công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025. Ngoài việc bảo đảm công bằng trong công tác tuyển sinh, đối với việc dạy và học ở địa phương, điểm hiệu chỉnh cho phép đánh giá khách quan mức độ tiến bộ của từng môn với nhau khi so sánh điểm trung bình thi tốt nghiệp các môn khác nhau trong cùng địa phương.

Bộ GD-ĐT yêu cầu các tỉnh, thành phố phải thực hiện chặt chẽ, nghiêm túc quy trình chấm thi tự luận, chấm thi trắc nghiệm và phúc khảo bài thi bảo đảm đúng Quy chế thi và hướng dẫn của Bộ GD-ĐT. Bảo đảm hạ tầng công nghệ thông tin cho việc chuẩn bị, công bố kết quả thi vào 8 giờ ngày 1-7-2026. Triển khai xét công nhận tốt nghiệp THPT cho thí sinh bảo đảm đúng quy chế. 

Đề thi các môn tự chọn có sự phân hóa cao

Sau khi kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 kết thúc, ghi nhận ý kiến từ các giáo viên và thí sinh, đề thi ở tất cả các môn đều bám sát định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, tăng những câu hỏi vận dụng, gắn liền với thực tiễn; trong đó, một số môn như khoa học tự nhiên và tiếng Anh có sự phân hóa cao.

Lịch sử là môn có số lượng thí sinh dự thi nhiều nhất trong số các môn tự chọn. Đề thi môn lịch sử được đánh giá bảo đảm tính khoa học, hiện đại và có độ phân hóa phù hợp. Nội dung kiến thức trải đều các chủ đề trọng tâm, kết hợp hài hòa giữa yêu cầu nhận biết, thông hiểu với vận dụng và vận dụng cao.

Đề thi địa lý năm nay tăng số lượng câu hỏi gắn với biểu đồ, số liệu, thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội và môi trường. Một số nội dung mang tính liên hệ, tổng hợp kiến thức nhiều chủ đề giúp đánh giá năng lực tư duy địa lý của thí sinh tốt hơn.

Với các môn khoa học tự nhiên, đánh giá về đề thi vật lý, nhiều giáo viên cho rằng đề thi tập trung đánh giá năng lực, đánh giá tư duy chứ không đánh đố toán học. Câu hỏi tập trung chủ yếu vào kiến thức lớp 12. Xu hướng ra đề tập trung nhiều hơn về bản chất vật lý và kiến thức thực tế.

Đề thi hóa học tăng cường số câu hỏi tiến trình, đánh giá năng lực quan sát, nhận xét của học sinh về các thí nghiệm, vấn đề trong đời sống. Mức độ đề thi tăng cường độ khó hơn so với đề thi năm 2025 khoảng 10%. Đề thi trải rộng trong chương trình từ lớp 10 tới lớp 12, đòi hỏi học sinh nắm kiến thức rộng.

Đề thi sinh học cũng có độ phủ tương đối toàn diện chương trình sinh học của cả lớp 10, 11 và 12; tập trung vào các mạch kiến thức trọng tâm như tế bào học, sinh lý động vật, di truyền học, tiến hóa, sinh thái học, sinh học phân tử.

Với môn tin học, các giáo viên đánh giá đề thi đang chuyển từ "biết kiến thức" sang đánh giá "năng lực sử dụng tư duy tin học để giải quyết vấn đề thực tiễn". Đề thi đòi hỏi tư duy logic toán học tốt hơn ở các câu hỏi phần kỹ năng thuật toán.

Với môn tiếng Anh, nếu đề thi năm 2025 được đánh giá khó và tiệm cận với đề thi quốc tế thì đề thi năm nay đã giảm các từ vựng quá khó hoặc xa lạ, chủ đề tương đối gần gũi với học sinh. Tuy nhiên, đề vẫn tiếp tục có sự phân hóa cao, thể hiện khá rõ định hướng đánh giá năng lực sử dụng ngôn ngữ thay vì kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức đơn thuần.