Thị trường điện máy bước vào "cuộc chiến" mới

Bất phân thắng bại sau "cuộc chiến" giá, các hệ thống bán lẻ hàng điện máy, công nghệ không còn ưu tiên giảm giá để lôi kéo khách hàng mà có xu hướng giữ hoặc tăng giá, đồng thời đẩy mạnh cạnh tranh hậu mãi.

Ưu tiên trải nghiệm của khách hàng

Mặc dù đẩy mạnh giảm giá trong thời gian không ngắn, doanh số bán lẻ công nghệ, điện máy vẫn chưa cải thiện được bao nhiêu. Tồn kho tiếp tục tăng khi sức mua tại các hệ thống trong những tháng đầu năm nay giảm tới 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguyên nhân là do thị trường đã bão hòa, nhu cầu không còn lớn nên giá giảm cũng không kích thích được sức mua.

Theo thống kê sơ bộ, mặt hàng tivi trên cả nước hiện tồn kho gần 1,5 triệu chiếc; máy giặt 1 triệu chiếc; tủ lạnh hơn 1 triệu chiếc và máy lạnh lên đến 1,5 triệu bộ - dù được tiêu thụ tốt trong mùa nắng nóng.

Trước áp lực tồn kho, các hệ thống bán lẻ đã tìm hướng đi mới, đó là dừng cạnh tranh về giá và tập trung vào "cuộc chiến" hậu mãi, chăm sóc khách hàng. Một số ưu đãi rất hấp dẫn có thể kể đến là ưu đãi tài chính như mua trước - trả sau, tăng thời gian bảo hành lên gấp 2 - 3 lần, miễn phí sửa chữa...

Theo ông Đoàn Văn Hiểu Em, Giám đốc Công ty CP Đầu tư Điện máy Xanh, hệ thống nào làm tốt dịch vụ hậu mãi, chăm sóc khách hàng thì sẽ thắng. "Dịch vụ hậu mãi là yếu tố sống còn của nhà bán lẻ lúc này, giá cả không còn quan trọng nhất. Chẳng hạn, mua một bộ máy lạnh mà được chăm sóc chu đáo, định kỳ có thợ đến tận nơi vệ sinh máy, được sửa chữa mà không phải trả phí... thì khách hàng nào cũng ưng ý" - ông Đoàn Văn Hiểu Em chỉ rõ. Tuy nhiên, cũng theo ông, dù giá không còn là yếu tố quan trọng nhất nhưng Điện máy Xanh vẫn ký kết những lô hàng lớn với hãng để có mức giá tốt nhất đến tay khách hàng.

Bà Nguyễn Thị Kim Vân, Giám đốc marketing Di Động Việt, cũng cho rằng để chiếm được ưu thế trên thị trường, mô hình bán lẻ hiện nay không chỉ dừng ở bán sản phẩm giá tốt mà còn phải có khả năng chăm sóc khách hàng xuyên suốt từ lúc tìm hiểu, mua hàng cho đến quá trình sử dụng nhiều năm sau đó. Khi giá bán giữa các hệ thống không còn chênh lệch nhiều thì trải nghiệm khách hàng và chính sách hậu mãi mới là yếu tố tạo sự khác biệt lâu dài.

Bán càng nhiều, lợi nhuận càng mỏng

ThS Trần Anh Tùng, Trưởng ngành Quản trị kinh doanh Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP HCM, phân tích: Biên lợi nhuận của bán lẻ điện máy, công nghệ khá thấp bởi phần lớn các sản phẩm như tivi, máy lạnh, tủ lạnh, điện thoại... đều có giá niêm yết chung và chịu kiểm soát rất lớn từ hãng sản xuất. Lợi nhuận gộp của ngành này thường chỉ dao động 10%-15%; với những mặt hàng được nhà bán lẻ giảm giá thì càng bán chạy càng có lợi nhuận thấp. Trong khi đó, chi phí vận hành - bao gồm thuê mặt bằng, kho bãi, trưng bày, nhân sự, marketing... - lại rất cao, dẫn đến ăn mòn lợi nhuận. "Khi cạnh tranh giá mạnh, lợi nhuận thực tế của nhà phân phối có thể không còn. Với cấu trúc chi phí như hiện nay, chỉ cần doanh số giảm hoặc quản trị tồn kho kém là doanh nghiệp có thể rơi vào thua lỗ rất nhanh" - ThS Tùng chỉ rõ.

Cũng theo ông Tùng, ngành điện máy đòi hỏi đơn vị bán lẻ có quy mô lớn để tồn tại. Những chuỗi bán lẻ thành công đều có mạng lưới lên đến hàng ngàn cửa hàng trên cả nước với sức mua lớn, nhờ đó có thể đàm phán với các hãng mức chiết khấu tốt hơn. Ngược lại, các chuỗi nhỏ không có lợi thế về quy mô sẽ có giá nhập cao hơn, nhanh thua trong "cuộc chiến" giá.

Chuyên gia thị trường bán lẻ Nguyễn Duy Linh cho rằng ngành điện máy, công nghệ hiện chỉ còn kỳ vọng vào nhóm người tiêu dùng trẻ, song sức mua của nhóm này chịu ảnh hưởng lớn của tình hình kinh tế, công ăn việc làm... Do đó, các yếu tố như dịch vụ chu đáo, nhanh chóng; chính sách minh bạch... sẽ trở thành "điểm cộng" khi nhóm khách hàng trẻ lựa chọn mua một món đồ.

"Ngoài ra, các hệ thống bán lẻ cần cân nhắc khi thuê đơn vị hỗ trợ chăm sóc khách hàng bởi đây chính là con dao hai lưỡi. Nếu chăm sóc khách hàng không tốt, bảo hành, bảo dưỡng chậm trễ sẽ gây phản ứng ngược, khiến khách hàng mất niềm tin. Sử dụng, đào tạo nhân viên của hệ thống là giải pháp quan trọng để giữ chân khách hàng" - ông Linh lưu ý thêm.