Thị trường tivi mùa World Cup trầm lắng

Những mùa giải bóng đá lớn như World Cup, Euro hay SEA Games từng là thời điểm "vàng" của thị trường tivi. Đây là cơ hội để các hãng điện tử và hệ thống bán lẻ đẩy mạnh doanh số, thậm chí tăng gấp nhiều lần so với ngày thường. Tuy nhiên, World Cup 2026 lại diễn ra trong bối cảnh hoàn toàn khác khi sức mua vẫn khá trầm lắng.

Không còn hiệu ứng kích cầu

Trước đây, mỗi kỳ World Cup hay Euro, các hệ thống bán lẻ điện máy thường phối hợp với nhà sản xuất triển khai hàng loạt chương trình "ăn theo" như giảm giá sâu, bốc thăm trúng ô tô, tặng vé du lịch xem trận chung kết... Thậm chí, nhiều nhà bán lẻ còn trưng bày ô tô ngay trước cửa siêu thị nhằm thu hút khách hàng. Không ít nhà bán lẻ từng công bố chuẩn bị hàng chục ngàn đến hàng trăm ngàn chiếc tivi phục vụ mùa bóng đá.

Tuy nhiên, World Cup năm nay, các chương trình kích cầu diễn ra nhỏ giọt hoặc âm thầm "làm cho có". Tại nhiều siêu thị điện máy, hầu như không xuất hiện băng-rôn hay thông tin quảng bá liên quan đến World Cup. Chẳng hạn, tại hệ thống Nguyễn Kim (TP HCM), khu vực kinh doanh tivi không có dấu hiệu nào cho thấy đang bước vào ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Khi được hỏi về chương trình ưu đãi, nhân viên cho biết chỉ có hãng Samsung đang áp dụng mức giảm khoảng 10% cho khách hàng mua tivi 65 inch. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại nhiều hệ thống bán lẻ khác.

Ông Trần Ngọc Thương, giám đốc một công ty phân phối tivi tại TP HCM, cho rằng thị trường tivi đã bước vào giai đoạn bão hòa. Nhu cầu mua sắm không còn cấp thiết như trước, người tiêu dùng chủ yếu thay mới khi thiết bị hư hỏng. Thậm chí, nhiều gia đình ít sử dụng tivi do chuyển sang các nền tảng giải trí khác, khiến thiết bị này dần trở thành vật dụng mang tính trang trí nhiều hơn là nhu cầu thiết yếu.

Theo đại diện các hệ thống bán lẻ điện máy, giai đoạn đỉnh cao của thị trường tivi rơi vào năm 2019 với hơn 3 triệu sản phẩm được tiêu thụ trên toàn quốc. Sau đó, doanh số liên tục suy giảm và hiện chỉ còn khoảng gần 2 triệu chiếc mỗi năm. Xu hướng đi xuống này được dự báo sẽ tiếp tục trong những năm tới.

Để chuẩn bị cho mùa World Cup 2026, các hãng sản xuất và nhà bán lẻ đã dự trữ khoảng 1 - 1,2 triệu chiếc tivi. Tuy nhiên, dự báo trong tháng 6 chỉ tiêu thụ được khoảng 200.000 chiếc, khiến nguồn cung dư thừa đáng kể.

Ông Trương Thuận Cần, phụ trách kinh doanh một siêu thị điện máy tại TP HCM, cho biết trước đây, các chương trình khuyến mãi quy mô lớn thường được nhà sản xuất tài trợ kinh phí. Tuy nhiên, năm nay, nhiều hãng đã cắt giảm khoản hỗ trợ này do đánh giá hiệu quả không còn cao. Vì vậy, các chương trình kích cầu chỉ được triển khai ở quy mô nhỏ lẻ thay vì rầm rộ như trước.

Giá tăng mạnh, sức mua suy giảm

Một trong những nguyên nhân khiến thị trường tivi kém hấp dẫn là giá bán tăng mạnh, từ 15% - 20% trong năm nay.

Các hãng điện tử lý giải giá linh kiện đầu vào như chip xử lý, màn hình đều tăng đáng kể, có loại tăng tới 30%. Bên cạnh đó, xu hướng tập trung vào các dòng tivi cao cấp sử dụng công nghệ Mini LED với hàng ngàn bóng đèn LED siêu nhỏ làm đèn nền cũng khiến chi phí sản xuất tăng lên. Ngoài ra, căng thẳng tại Trung Đông làm chi phí logistics leo thang, khiến giá bán mỗi sản phẩm tăng thêm 1 - 2 triệu đồng.

Đại diện nhiều hãng điện máy cho biết nền kinh tế năm nay vẫn còn nhiều khó khăn, áp lực lạm phát khiến người dân thắt chặt chi tiêu. Doanh số khả quan trong quý I chủ yếu nhờ nhu cầu mua sắm dịp Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, bước sang quý II, sức tiêu thụ mặt hàng tivi giảm mạnh. Việc giá bán tăng từ tháng 5 càng khiến người tiêu dùng cân nhắc hơn trong quyết định mua sắm.

Ông Phạm Minh Biên, phụ trách kinh doanh của một hãng điện tử, nhận định khung giờ thi đấu của World Cup năm nay không thuận lợi cho việc tụ họp xem bóng đá tập trung, từ đó ảnh hưởng đến nhu cầu mua tivi màn hình lớn. Ngay cả các quán cà phê, nhà hàng hay quán nhậu cũng không còn mặn mà đầu tư màn hình lớn phục vụ khách như trước. Bên cạnh đó, hoạt động cá cược bóng đá bị kiểm soát chặt chẽ cũng phần nào làm giảm sức hút của mùa giải.

Theo ông Biên, người hâm mộ hiện đã có quá nhiều lựa chọn từ các giải đấu hấp dẫn như Ngoại hạng Anh, La Liga, Bundesliga hay Ligue 1. Vì vậy, World Cup hay Euro không còn tạo hiệu ứng đặc biệt như trước. Thói quen xem bóng đá trên smartphone, laptop hoặc máy tính bảng cũng ngày càng phổ biến, khiến tivi không còn là thiết bị giải trí ưu tiên hàng đầu.

Cùng quan điểm, ông Đỗ Thanh Tùng, quản lý ngành hàng tivi của một thương hiệu lớn tại Việt Nam, cho rằng thời kỳ tivi giữ vai trò trung tâm trong không gian giải trí gia đình đã qua. Người dùng hiện dành nhiều thời gian hơn cho smartphone. Trong khi trước đây tivi hưởng lợi từ các mùa cao điểm như Tết hoặc các giải bóng đá lớn thì nay hiệu ứng này suy giảm đáng kể. Việc liên tục diễn ra các giải đấu thể thao quốc tế cũng khiến người xem rơi vào trạng thái "bội thực" nội dung.

Theo ThS Trần Anh Tùng, Trưởng ngành Quản trị kinh doanh Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP HCM, tốc độ tăng trưởng của thị trường tivi không còn bùng nổ như giai đoạn 2015 - 2020 do tỉ lệ sở hữu thiết bị này tại các đô thị đã ở mức cao. Trong khi đó, thu nhập của người dân tăng chậm hơn khiến chu kỳ thay mới sản phẩm kéo dài. Các nhà bán lẻ dù cạnh tranh bằng giá nhưng hiệu quả mang lại không lớn bởi biên lợi nhuận ngành điện máy vốn đã rất thấp.

Theo ông Tùng, thách thức lớn nhất hiện nay là nhu cầu mới chưa đủ mạnh để tạo động lực tăng trưởng. Muốn phát triển bền vững, các doanh nghiệp cần chuyển từ mô hình bán thiết bị đơn thuần sang cung cấp các giải pháp công nghệ cho gia đình, như nhà thông minh (smart home), thiết bị tiết kiệm điện, thiết bị tích hợp trí tuệ nhân tạo, hệ sinh thái điện tử kết nối và các dịch vụ tài chính tiêu dùng. Những doanh nghiệp chuyển đổi nhanh, khai thác tốt dữ liệu khách hàng và xây dựng được hệ sinh thái dịch vụ sẽ có lợi thế trong giai đoạn tới. Thị trường điện máy tương lai sẽ là cuộc cạnh tranh về công nghệ, dịch vụ và khả năng giữ chân khách hàng.