Với các cuộc biểu tình tương tự "Mùa xuân Ả Rập" ở các nước khác trong khu vực, thế giới đoán định thời gian tại vị của Tổng thống Bashar al-Assad có thể chỉ còn vài tuần hoặc vài tháng trước khi ông bị lật đổ như Tổng thống Tunisia Zine al-Abidine Ben Ali, Tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak và nhà lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi.

Mười năm đã trôi qua, ông Assad vẫn là tổng thống song Syria hầu như đã đổ nát và ước tính 600.000 người Syria thiệt mạng, theo số liệu của Liên Hiệp Quốc.

Khủng hoảng kinh tế đẩy khoảng 83% dân số Syria sống dưới ngưỡng nghèo đói, còn việc tái thiết hạ tầng bị phá hủy do chiến tranh trở nên xa vời. Theo Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), giá thực phẩm năm ngoái tăng hơn 230%, hệ quả là hơn nửa triệu trẻ em dưới 5 tuổi của Syria bị suy dinh dưỡng.

10 năm cuộc chiến Syria - Ảnh 1.

Trẻ em Syria quây quần ở Douma, phía Đông thủ đô Damascus, vào ngày 9-3 Ảnh: REUTERS

Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, khoảng 13 triệu người Syria - tức hơn phân nửa dân số - phải sơ tán, trong đó hơn 5,5 triệu người chạy sang các nước láng giềng, mở rộng khủng hoảng ra toàn khu vực, theo đài RTE (Ireland).

Về phía ông Assad, với sự can thiệp của Nga và Iran, nhà lãnh đạo 55 tuổi này giành lại được thế kiểm soát quân sự nhiều khu vực rộng lớn của Syria. "Điều Moscow và Tehran cần là Syria ổn định. Chừng nào ông Assad còn bảo đảm được điều này thì sẽ không có gì thay đổi" - ông Antoine Mariotti, nhà báo chuyên về Trung Đông của đài France 24 (Pháp), nhận định.

Dù vậy, GS Ziad Majed của Trường ĐH Mỹ tại Paris nhận định trên thực tế ông Assad không còn điều hành toàn bộ đất nước. Điều này thể hiện qua việc quân đội Syria hiện chỉ kiểm soát trực tiếp 15% đường biên giới đất nước, chủ yếu là với Jordan và một đoạn nhỏ giáp miền Bắc Lebanon.  Trong khi đó, theo France 24, phong trào Hezbollah của Lebanon (do Iran hậu thuẫn) và Nga kiểm soát phần còn lại của biên giới Syria.

Damascus cũng không kiểm soát được không phận khi máy bay Israel thường xuyên ném bom trong lãnh thổ Syria, còn trên bộ quân đội Thổ Nhĩ Kỳ nhiều lần vượt qua biên giới.

Hải Ngọc