Giáo sư của Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT) này nổi tiếng khi ông tìm ra học thuyết Chaos, nói về những hiệu ứng nhỏ có thể dẫn tới những thay đổi lớn lao. Có thể giải thích học thuyết của ông bằng một ví dụ đơn giản nhưng vô cùng nổi tiếng là “hiệu ứng cánh bướm”. Một con bướm vỗ cánh ở tận Brazil nhưng lại gây ra những thay đổi trong chuyển động của không khí và là nguyên nhân dẫn đến sự hình thành những cơn bão ở Texas (Mỹ).
Phát hiện của ông mang đến “một trong những thay đổi ấn tượng nhất trong tầm nhìn nhân loại về tự nhiên kể từ thời Isaac Newton”. Đó là nhận xét của ủy ban trao giải Kyoto Prize cho Lorenz vào năm 1991, cho những nghiên cứu về khoa học cơ bản của ông. Hiện nay, những dự đoán khí tượng đều được đặt nền tảng trên nguyên lý của Lorenz. Học thuyết của ông cũng ảnh hưởng đến nhiều ngành khoa học cơ bản khác.
 |
| Ví dụ nổi tiếng về con bướm vỗ cánh gây ra những cơn bão |
Tuy nhận được nhiều giải thưởng khoa học nhưng Lorenz không đạt được giải thưởng Nobel cho lĩnh vực chuyên môn của ông là khí tượng học.
Theo lời Kevin Trenberth, một sinh viên của Lorenz và nay là trưởng nhóm phân tích khí hậu tại Trung tâm nghiên cứu khí quyển Quốc gia, Lorenz tìm ra học thuyết Chaos vào thập niên 1960 nhờ những thói quen làm việc tỉ mỉ của ông. Khi thực hiện tính toán trên máy vi tính ông phát hiện ra những đáp án có sai số rất lớn. Trong lúc cố tìm ra nguyên nhân, ông để ý thấy một điểm thay đổi nhẹ - nhỏ hơn 0.0001 – dẫn đến một lỗi sai quan trọng. Lỗi sai này được giới thiệu vào năm 1972 và trở thành luận cứ khoa học phôi thai cho “hiệu ứng cánh bướm” sau này.
Lorenz sinh ở Connecticut vào năm 1917. Trong tiểu sử, ông viết: “Khi còn nhỏ tôi đã thích những con số và cũng bị thu hút bởi những biến đổi của thời tiết”. Ông tốt nghiệp trường đại học Dartmouth và đại học Harvard.
Lorenz là người ít nói một cách đáng kinh ngạc. Những đồng nghiệp cho biết bắt chuyện với ông vô cùng khó khăn. Ông cũng hiếm khi viết thư cho người khác.
và quét mã QR
Bình luận (0)