Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc vẫn chưa chính thức diễn ra nhưng đã xuất hiện dồn dập những cảnh báo rằng sẽ không ai chiến thắng nếu đối đầu leo thang.

Ai cũng lo

Trong bối cảnh Washington bị xem là bên khơi mào cuộc xung đột thương mại, giới chức Mỹ đã cảnh báo các công ty nước này hoạt động ở Trung Quốc về "những khó khăn ngắn hạn". Theo một số nguồn tin, Đại sứ quán Mỹ ở Bắc Kinh trong tuần này đã kêu gọi các công ty Mỹ sẵn sàng cho "nỗi đau" trong ngắn hạn trước thềm vòng thuế quan đầu tiên có hiệu lực.

Theo những nguồn tin này, cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung có thể kéo dài một thời gian nhưng được cho là sẽ có lợi cho doanh nghiệp Mỹ về lâu dài. Tờ South China Morning Post cho biết các công ty Mỹ hoạt động ở Trung Quốc đang lo ngại trở thành mục tiêu bị trả đũa, như trì hoãn cấp giấy phép, bị loại khỏi các thỏa thuận làm ăn…

Ở chiều ngược lại, Trung Quốc cũng không khỏi lo lắng. Một báo cáo mới bị rò rỉ của Viện Tài chính và Phát triển quốc gia (NIFD) của Trung Quốc cảnh báo về nguy cơ "hoảng loạn tài chính" trong nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới. Theo nghiên cứu của NIFD, các vụ vỡ nợ trái phiếu, tình trạng thiếu thanh khoản và những sụt giảm gần đây của các thị trường tài chính trong nước đặt ra những nguy cơ không nhỏ đối với nước này, nhất là khi cuộc chiến thương mại với Mỹ đến gần.

"Chúng tôi nghĩ rằng khả năng Trung Quốc chứng kiến một cơn hoảng loạn tài chính là rất cao" - NIFD nhận định trong cuộc nghiên cứu xuất hiện trên website của viện trong thời gian ngắn hồi đầu tuần này.

Trang Bloomberg nhận định cuộc nghiên cứu là một chỉ dấu khác cho thấy Trung Quốc ngày càng lo ngại về tác động tiêu cực của tình trạng căng thẳng thương mại với Mỹ. Chỉ số Composite Thượng Hải đã giảm hơn 20% kể từ tháng 1-2018 trong lúc nhân dân tệ giảm hơn 3% trong 2 tuần qua. Tờ South China Morning Post nhận định Ngân hàng Trung ương Trung Quốc muốn một đồng nhân dân tệ yếu hơn để hỗ trợ nhà xuất khẩu trong trường hợp chiến tranh thương mại với Washington.

Cuộc chiến không ai thắng - Ảnh 1.

Container hàng hóa tại cảng biển ở TP Thượng Hải - Trung Quốc Ảnh: REUTERS

Tác động kinh tế tiêu cực

Bên trong nước Mỹ, những thông điệp lo lắng cũng xuất hiện ngày càng nhiều về chính sách thương mại cứng rắn của Tổng thống Donald Trump, không chỉ với Trung Quốc mà còn nhiều nước khác. Những nhóm đại diện các nhà bán lẻ, hãng xe và nông nghiệp Mỹ vừa cảnh báo về "những tác động kinh tế tiêu cực" đến từ một loạt bất đồng thương mại thời ông Trump.

Họ thậm chí ủng hộ một dự luật nhằm kiềm chế quyền lực của ông chủ Nhà Trắng. Trong lá thư gửi các thượng nghị sĩ Mỹ, các lãnh đạo doanh nghiệp kêu gọi thông qua luật lệ, theo đó đòi hỏi ông Trump phải được quốc hội phê chuẩn đối với những biện pháp thuế quan mới nào được dựa trên nỗi lo an ninh quốc gia.

Gần đây hơn, hãng xe General Motors (Mỹ) hôm 29-6 cảnh báo những biện pháp thuế quan nhằm vào xe hơi nhập khẩu mà Washington đang xem xét có thể dẫn đến tình trạng mất việc làm và các doanh nghiệp Mỹ bị cô lập trên thị trường toàn cầu. Hồi tháng 5 qua, chính quyền ông Trump mở cuộc điều tra xem xe hơi nhập khẩu có gây ra mối đe dọa đối với an ninh quốc gia và ông chủ Nhà Trắng không ít lần dọa đánh thuế 20% lên xe nhập khẩu. Tuy nhiên, General Motors cảnh báo động thái này có thể khiến giá xe tăng và công ty bị thất thu.

Nỗi lo trên của các nhóm thương mại Mỹ có thể hiểu được khi ngày có nhiều nước bắt đầu trả đũa "ăn miếng trả miếng" với đòn thuế quan của Washington nhằm vào nhôm, thép nhập khẩu. Mới nhất, chính phủ Canada thông báo các biện pháp thuế đánh vào 12,6 tỉ USD hàng hóa Mỹ có hiệu lực từ ngày 1-7 và cam kết hỗ trợ nhiều hơn cho các công ty, người lao động bị ảnh hưởng bởi biện pháp thuế quan của Mỹ. 

HOÀNG PHƯƠNG