Những ngày đầu sau khi tỉ phú Donald Trump giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử Mỹ, các chuyên gia chính sách đối ngoại của Trung Quốc dự báo chiến thắng của ông trùm bất động sản này là cơ hội hiếm có để viết lại mối quan hệ trắc trở giữa Washington và Bắc Kinh.

“Xét về nhiều mặt, ông ấy tốt hơn so với ứng cử viên đảng Dân chủ Hillary Clinton. Chúng ta nên chào đón ông” - GS Thẩm Đinh Lập thuộc Viện Nghiên cứu quốc tế của Trường ĐH Phục Đán ở TP Thượng Hải, từng nhận định.


Ông Trump trên báo Trung Quốc ngày 10-11 Ảnh: AP

Ông Trump trên báo Trung Quốc ngày 10-11 Ảnh: AP

Đến ngày 5-12, khi thông điệp cứng rắn nhằm vào Bắc Kinh của ông Trump trên Twitter xuất hiện, các học giả thay đổi giọng điệu. Ông Thẩm buông lời chỉ trích là “dốt, khó chịu”. Chuyên gia này nói ông cảm thấy bị xúc phạm sau cuộc điện đàm 10 phút giữa ông Trump và lãnh đạo của Đài Loan Thái Anh Văn. Lâu nay Trung Quốc coi Đài Loan là một tỉnh ly khai.

“Nếu ông Trump tiếp tục gọi Đài Loan là một quốc gia, chúng ta nên cắt đứt quan hệ với ông ấy. Tôi không biết chính phủ sẽ phản ứng ra sao nhưng tôi biết tôi sẽ làm gì: đóng cửa đại sứ quán” - học giả họ Thẩm nổi giận.

Ông Thời Ân Hoành, chuyên gia quan hệ quốc tế của Trường ĐH Nhân dân, cho rằng rạn nứt giữa Mỹ và Trung Quốc gia tăng sau chia sẻ hôm 4-12 của ông Trump trên Twitter. Lúc đó, ông Trump cáo buộc Trung Quốc thao túng tiền tệ và phô diễn sức mạnh quân sự tại biển Đông.

Ông Thời nói: “Vẫn còn quá sớm để đưa ra bất kỳ dự đoán gì nhưng tôi nghĩ rằng có lẽ tôi thấy rằng một đám mây bão đang ùn ùn tụ lại ở đường chân trời. Điều đó hẳn nhiên không tốt”.

Lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn điện đàm với ông Trump. Ảnh: AP
Lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn điện đàm với ông Trump. Ảnh: AP

Đề cập đến những lời mới nhất của ông Trump trên phương tiện truyền thông xã hội, ông Thời cho biết: “Những lời lẽ này là lời nhắc nhở dành cho các phương tiện truyền thông và các học giả nghiên cứu quốc tế của Trung Quốc, thậm chí có thể bao gồm nhiều quan chức trong chính phủ. Đó là những dự đoán của họ về chính sách của ông Trump quá lạc quan. Chính phủ Trung Quốc, giống như hầu hết các chính phủ trên thế giới, không biết ông Trump là người thế nào cũng như không rõ đường hướng, quan điểm của ông này. Nói gì đi nữa, các diễn biến trong tuần trước chắc chắn sẽ càng khiến họ lo lắng”.

Nhiều nhà quan sát chính trị ban đầu bàn qua loa về cuộc điện đàm giữa ông Trump và lãnh đạo Đài Loan nhưng sau đó, một số nghĩ đó là một động thái thận trọng, có tính toán nhằm báo hiệu Tổng thống đắc cử Mỹ không ngại cứng rắn với Bắc Kinh.

“Tôi chắc chắn 100% rằng đây không phải là một quyết định ngẫu hứng” - một chuyên gia về chính sách đối ngoại nói với tờ The Guardian. Cùng quan điểm trên, chuyên gia Stephen Yates đến từ Quỹ Heritage cũng nghĩ đó là một động thái có tính toán.

H.Bình (Theo The Guardian)