43 thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa vừa gửi thư cho Tổng thống Mỹ Barack Obama, trong đó cho biết họ sẽ phản đối  bất kỳ động thái nào nhằm hạn chế khả năng phòng thủ tên lửa của nước này.

Lo ông Obama nhượng bộ Nga

Lá thư trên xuất hiện sau khi ông Obama nói với Tổng thống Nga Dmitry Medvedev hôm 26-3 rằng ông sẽ “linh hoạt” hơn đối với kế hoạch lập hệ thống phòng thủ tên lửa ở châu Âu sau khi ông chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 11 tới.
Đây là nội dung cuộc trò chuyện riêng giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ - Nga tại Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Hạt nhân diễn ra ở Seoul (Hàn Quốc) và nó vô tình bị lộ khi các micro gần hai ông vẫn còn hoạt động.

TT Mỹ Barack Obama và TT Nga Dmitry Medvedev trò chuyện
tại cuộc gặp song phương ở Seoul hôm 26-3. Ảnh: AP
Các thượng nghị sĩ trên cho rằng việc ông Obama có thể nhượng bộ Nga về vấn đề phòng thủ tên lửa sẽ gây hại cho an toàn và an ninh của đất nước, đồng thời đi ngược lại những bảo đảm được đưa ra khi ông tìm kiếm sự phê chuẩn của thượng viện về Hiệp ước START mới vào năm 2010.
Các thượng nghị sĩ cũng nhắc nhở ông chủ Nhà Trắng rằng Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng có chứa điều khoản hạn chế việc chia sẻ thông tin về phòng thủ tên lửa với Nga và cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng nếu ông Obama xem điều khoản này là không mang tính ràng buộc.
Lá thư trên là sáng kiến của thượng nghị sĩ Jon Kyl và được ký bởi 43 trong số 47 thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa. Lá thư được xem là sự nối tiếp làn sóng chỉ trích ông Obama về thái độ bị xem là “nhượng bộ Nga”.
Đài CBS News (Mỹ) nhận định rằng cuộc tranh cãi này là bằng chứng mới nhất về sự chia rẽ lâu nay giữa Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ xung quanh việc xử lý quan hệ với Nga, cựu địch thủ thời chiến tranh lạnh.

Những lời lẽ sặc mùi Hollywood

Trước đó, ông Mitt Romney, người đang dẫn đầu cuộc chạy đua cho vị trí ứng viên tổng thống của Đảng Cộng hòa, nói những lời của ông Obama với ông Medvedev là “đáng báo động và gây lo ngại”. Ông Romney còn đi xa hơn khi lên tiếng gọi Nga là “kẻ thù địa chính trị số 1 của Mỹ”.
Trả lời phỏng vấn đài CNN hôm 27-3, ông Romney cho rằng Nga không phải là “diễn viên thân thiện trên sâu khấu thế giới”, đồng thời đang ủng hộ “những diễn viên tồi tệ nhất thế giới”, trong đó có Syria và Iran.
Ngay lập tức, Tổng thống Medvedev đã đáp trả lại những chỉ trích của ông Romney. Theo nhà lãnh đạo Nga, những lời lẽ của ông Romney dường như đã lỗi thời và sặc mùi Hollywood, đồng thời khơi lại những ký ức của thời kỳ chiến tranh lạnh.
Theo hãng tin Reuters, ông Medvedev cũng đề nghị mọi ứng viên tổng thống Mỹ tiềm tàng nên làm ít nhất 2 điều. Thứ nhất là hãy động não và dùng lý trí để bày tỏ lập trường của mình. Thứ hai là nên biết rõ mình đang sống ở thời đại nào.
Tại Nga, nghị sĩ Alexei Pushkov, Chủ tịch Ủy ban Các vấn đề quốc tế của Duma Quốc gia, cho rằng tuyên bố Romney cho thấy quan điểm của những người muốn theo đuổi chủ nghĩa bá quyền ở Mỹ.

Ông Obama nói thêm cho rõ

Tổng thống Obama hôm 27-3 đã lên tiếng nói rõ hơn về những gì ông trao đổi với Tổng thống Medvedev. Nhà lãnh đạo Mỹ lặp lại cam kết theo đuổi hệ thống phòng thủ tên lửa nhưng thừa nhận khó có thể hoàn tất nó trong thời gian ngắn do tính phức tạp của vấn đề, sự phản đối của Nga, môi trường chính trị chia rẽ và mùa bầu cử trong nước. Vì thế, ông Obama cho rằng ông sẽ chỉ có thể thương thảo tốt hơn với các nhà lãnh đạo Nga về vấn đề này một khi ông thắng cử.

Phương Võ