Thông tin Nga đăng ký vắc-xin ngừa Covid-19 trước tất cả mọi quốc gia đã nhắc nhở thế giới về sự kiện Liên Xô lần đầu tiên phóng vệ tinh nhân tạo lên quỹ đạo vào năm 1957, qua mặt Mỹ trong cuộc chạy đua trong không gian thời chiến tranh lạnh, báo Vzglyad (Nga) đưa tin ngày 11-8.

Tiêm 2 liều, miễn dịch 2 năm

Loại vắc-xin mới của Nga được đặt tên là Sputnik V, ra đời qua sự hợp tác của Viện Vi sinh Gamalei và Bộ Quốc phòng Liên bang Nga. Giới truyền thông Nga tin tưởng rằng công cuộc phát triển vắc-xin ngừa Covid-19 sẽ tăng cường độ tin cậy của khoa học Nga trên thế giới, cũng như mang lại cho đất nước này nguồn lợi nhuận khổng lồ.

Nhiều nhà khoa học đã tình nguyện tham gia cuộc thử nghiệm vắc-xin này, trong đó có Giám đốc Viện Gamalei Alexander Ginzburg.

Theo trang RIA Novosti, ông Sergei Tsarenko, chuyên gia về y học cơ bản tại Trường Đại học Lomonosov, xác nhận các chuyên gia của Viện Gamalei đã chế tạo một thuốc ngừa hiệu quả và an toàn nhằm ngăn chặn Covid-19. Đồng thời, ông đánh giá tên tuổi của cơ quan khoa học này trong lĩnh vực vi sinh học toàn cầu tương tự như thương hiệu Mercedes trong ngành công nghiệp ôtô. Ông cho biết các nhà khoa học của viện đã từng chế tạo thành công vắc-xin ngừa Ebola và MERS.

Đua phát triển vắc-xin Covid-19: Người Nga đi trước một bước - Ảnh 1.

Một nhà khoa học làm việc tại phòng thí nghiệm của Viện Gamalei ở thủ đô Moscow - Nga hôm 6-8. Ảnh: REUTERS

Trong khi đó, theo trang Strana.ua, Bộ Y tế Nga tuyên bố nước này sẽ có ít nhất 3 hoặc 4 loại vắc-xin ngừa Covid-19. Trích dẫn nhận xét của giới khoa học, báo Izvestia nhấn mạnh tính chất độc đáo của Sputnik V là nó rút ngắn thời gian cơ thể sản sinh kháng thể chống lại virus.

Vắc-xin gồm có 2 liều, được chứa trong 2 lọ khác nhau, được phân biệt bằng nắp màu đỏ và màu xanh. Bộ Y tế Nga giải thích rằng việc chích ngừa 2 lần sẽ hình thành khả năng miễn dịch trong khoảng 2 năm. Vắc-xin này được phát triển bằng kỹ thuật di truyền và dựa trên adenovirus - loại virus gây ra các triệu chứng như sốt, đau họng, viêm phế quản, viêm phổi, tiêu chảy, mắt đỏ. Đặc biệt, nó không chứa virus gây ra Covid-19 như người ta tưởng trước đây.

Theo Bộ trưởng Y tế Nga Mikhail Murashko, vắc-xin ngừa Covid-19 sẽ do Viện Gamalei và Công ty Dược phẩm Binnofarm sản xuất. Giới chuyên gia ước tính công trình này trị giá hàng tỉ rúp.

Báo Izvestia cho biết vắc-xin Sputnik V ngừa Covid-19 đã bắt đầu được đưa vào thử nghiệm lâm sàng hồi tháng 6 năm nay, thực hiện trên 2 nhóm tình nguyện viên. Nhóm thứ nhất gồm những người bị bệnh mạn tính, suy tim trong khi nhóm thứ hai chỉ toàn những người có sức khỏe bình thường.

Liều chủng ngừa thứ hai nhằm tăng cường hiệu quả của liều đầu tiên. Theo các bác sĩ, trong số các tác dụng phụ, có hiện tượng sốt, đau họng, đau khớp và đau bụng. Các triệu chứng trên giảm từ ngày thứ hai và biến mất hoàn toàn sau 20 ngày. Theo lời kể của cô Anna Gutkina, người đã tham gia thử nghiệm, trong 2 ngày đầu tiên, thân nhiệt của cô là 38 độ C và cô cảm thấy ớn lạnh. Những triệu chứng này đã thuyên giảm nhờ Paracetamol.

Vào khoảng cuối tháng 8 đầu tháng 9 tới, các nhóm công dân Nga nhiều nguy cơ nhiễm Covid-19 - nhân viên y tế và giáo viên - sẽ được tiêm ngừa vắc-xin Sputnik V. Cũng trong giai đoạn này, Nga sẵn sàng chuyển vắc-xin đến Thổ Nhĩ Kỳ, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và các quốc gia châu Phi để tiến hành thử nghiệm ở quy mô quốc tế. Dự kiến đến cuối năm sẽ tiến hành sản xuất đại trà vắc-xin Sputnik V.

Đua phát triển vắc-xin Covid-19: Người Nga đi trước một bước - Ảnh 2.

Vắc-xin Covid-19 Sputnik V của Nga gồm 2 liều chứa trong 2 lọ khác nhau. Ảnh: BỘ Y TẾ NGA

Đáp trả nghi ngờ

Văn phòng Báo chí châu Âu (EPO) của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) hôm 11-8 cho biết WHO đang nóng lòng xem xét chi tiết về quá trình thử nghiệm vắc-xin ngừa Covid-19 vừa được Nga đăng ký. EPO khẳng định WHO hoan nghênh mọi bước tiến trong nỗ lực nghiên cứu và phát triển vắc-xin ngừa Covid-19 song lưu ý rằng việc đẩy nhanh tiến độ phát triển vắc-xin phải được thực hiện phù hợp với các quy trình đã được thiết lập để bảo đảm an toàn.

Nhiều quốc gia bày tỏ lo ngại liên quan đến vấn đề an toàn, đặc biệt là khi vắc-xin được phê duyệt trước giai đoạn thử nghiệm 3 (giai đoạn thử nghiệm cuối cùng). Bộ trưởng Y tế Đức Jens Spahn hôm 12-8 khẳng định vắc-xin ngừa Covid-19 của Nga chưa được thử nghiệm đầy đủ, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu là tạo ra một sản phẩm an toàn, thay vì chỉ là quốc gia đầu tiên tiêm chủng cho người dân.

Giám đốc Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm quốc gia Mỹ Anthony Fauci cũng bày tỏ sự nghi ngờ đối với vắc-xin của Nga khi nói rằng: "Tôi hy vọng Nga thực sự chứng minh vắc-xin của họ hiệu quả và an toàn. Tôi đặc biệt hoài nghi liệu họ đã làm điều đó chưa".

Bộ trưởng Y tế Nga Mikhail Murashko hôm 12-8 khẳng định với hãng tin Interfax rằng những nghi ngờ xoay quanh vấn đề an toàn của Sputnik V là vô căn cứ và xuất phát từ sự cạnh tranh. Người đứng đầu Quỹ Đầu tư trực tiếp Nga (RDIF) Kirill Dmitriev nhấn mạnh phương Tây và Mỹ thiếu khách quan khi chỉ trích vắc-xin của họ.

Trong cuộc gọi trực tuyến trước đó 1 ngày với các phóng viên, ông Dmitriev tuyên bố Nga phát triển vắc-xin ngừa Covid-19 dựa trên di sản đồ sộ các nghiên cứu virus và vắc-xin có từ thời Liên Xô, đồng thời tập trung vào các công nghệ sẵn có, như hướng tiếp cận được sử dụng trong vắc-xin ngừa Ebola.

Nga đã nhận được đề nghị sản xuất 1 tỉ liều vắc-xin ngừa Covid-19 từ 20 nước, sẵn sàng bảo đảm sản xuất được trên 500 triệu liều cùng với các đối tác nước ngoài tại 5 quốc gia và đã lên kế hoạch gia tăng công suất sản xuất. “Một số hợp đồng đã được hoàn tất” - ông Kirill Dmitriev tiết lộ.

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 10-8

NGÔ SINH - CAO LỰC