Liên minh châu Âu (EU) hôm 22-3 quyết định triệu hồi ông Markus Ederer, đại sứ khối này tại Moscow, về Brussels để tham vấn vụ Nga bị cáo buộc đầu độc cựu điệp viên Sergei Skripal và con gái bằng chất độc thần kinh ở TP Salisbury - Anh hồi đầu tháng này.

Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte cho biết đây chưa phải là "động thái trừng phạt" chính thức đối với Nga và vị đại sứ này vẫn còn giữ chức vụ ở Moscow. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk khẳng định lãnh đạo 27 quốc gia thành viên EU khác đều nhất trí với Anh rằng Nga "rất có khả năng" phải chịu trách nhiệm về vụ tấn công trên.

Lãnh đạo 28 quốc gia thành viên EU đã dành 3 giờ bàn luận để tìm ra phản ứng chung trước sự việc ở Salisbury. Theo trang The Independent, tuyên bố chung của các nhà lãnh đạo EU nhấn mạnh "không có giải thích hợp lý nào khác" cho hành vi sử dụng chất độc Novichok ở Salisbury ngoài chính phủ Nga đã cho sử dụng nó. Tuyên bố nêu rõ: "Chúng tôi đoàn kết với Anh trước thách thức hết sức to lớn đối với an ninh chung của chúng tôi".

Theo trang ITV News, phát ngôn viên Phủ Thủ tướng Anh cho biết các nhà lãnh đạo EU đã nhất trí về tầm quan trọng của việc gửi thông điệp mạnh mẽ nhằm phản ứng các hành động của Nga. Trước đó, Thủ tướng Anh Theresa May quả quyết: "Nga đã thực hiện một vụ tấn công khinh suất chống lại Anh khi âm mưu giết chết 2 người trên đường phố Salisbury". Theo bà, đây là một phần sự gây hấn của Nga đối với châu Âu và những nước có quan hệ mật thiết với châu lục này.

EU muốn triệt gián điệp Nga? - Ảnh 1.

Thủ tướng Anh Theresa May trò chuyện với các nhà lãnh đạo các nước EU tại hội nghị ở Brussels - Bỉ Ảnh: REUTERS

Báo chí Anh ngày 23-3 đưa tin các nước Ireland, Pháp, Ba Lan, Estonia, Latvia và Lithuania đang xem xét trục xuất các nhà ngoại giao Nga theo đề nghị của chính phủ Anh, sau khi London quyết định trục xuất 23 nhà ngoại giao Nga. Trong khi đó, theo hãng tin RIA Novosti, Thủ tướng Ireland Leo Eric Varadkar nói với báo giới rằng trong những ngày tới, các quốc gia EU sẽ đưa ra quyết định riêng rẽ về việc có áp dụng các biện pháp bổ sung đối với Nga hay không. Thủ tướng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen cho biết các nhà lãnh đạo 28 quốc gia thành viên EU đã giao cho bộ ngoại giao nhiệm vụ điều nghiên các biện pháp mới liên quan đến vụ việc ở Salisbury.

Báo The Guardian thừa nhận động thái trên nhằm triệt phá mạng lưới điệp viên của Nga. Về vấn đề này, Thủ tướng Ireland tuyên bố: "Chúng tôi sẽ không tùy tiện trục xuất những nhà ngoại giao thực sự". Dù vậy, không phải nhà lãnh đạo EU nào cũng được Anh thuyết phục. Thủ tướng Hy Lạp Alexis Tsipras kêu gọi điều tra vụ việc thận trọng trước khi có hành động.

Điện Kremlin lập tức có phản ứng mạnh đối với bước đi mới nhất của EU khi cho rằng Anh đang ép buộc các đồng minh "có những bước đi đối đầu". Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov hôm 23-3 nói Moscow không hiểu quyết định của EU và họ cần tìm hiểu thêm trước khi có phản ứng. Trả lời phỏng vấn kênh RT, ông Peskov tuyên bố cựu điệp viên Skripal chẳng có giá trị gì đối với Nga nên giả thuyết Moscow có động cơ để đầu độc ông ta chỉ là giả tạo.

Moscow cho đến giờ vẫn phủ nhận bất kỳ sự liên quan nào đến vụ tấn công. Ngoài ra, Bộ Ngoại giao Nga khẳng định không nhận được bất kỳ thông tin nào để đưa ra lời giải đáp về vụ Salisbury. Vụ phó Vụ Thông tin và In ấn Bộ Ngoại giao Nga Artem Kozhin khẳng định: "Chúng tôi sẵn sàng làm việc với người Anh. Thế nhưng, phía Anh lảng tránh sự hợp tác". Riêng Bộ trưởng Ngoại giao Sergei Lavrov tuyên bố hành động của London ngày càng đẩy mối quan hệ với Moscow vào thế bế tắc. 

LỤC SAN