Iran đối mặt sức ép mới

Các cường quốc hôm 23-9 cho biết Iran phải đưa ra “câu trả lời nghiêm túc” đối với yêu cầu ngưng chương trình hạt nhân trước ngày 1-10 hoặc đối mặt với những hậu quả có thể có.

Các cường quốc tăng sức ép

Yêu cầu nói trên xuất phát từ Đức và 5 thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc (LHQ) - Anh, Trung Quốc, Pháp, Nga, Mỹ - được đưa ra sau khi Tổng thống (TT) Mỹ Barack Obama có bài diễn văn tại Đại hội đồng LHQ, trong đó kêu gọi các nước tham gia cùng ông trong việc giải quyết những vấn đề của thế giới, bao gồm vấn đề hạt nhân của Iran.

Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton cho biết cả 6 nước lớn đều đồng ý rằng có thể xuất hiện những hậu quả nếu Iran không đưa ra câu trả lời dứt khoát tại cuộc gặp ở Geneva vào đầu tháng tới.

Trong một động thái liên quan khác, TT Nga Dmitry Medvedev đã đề nghị một sự hợp tác chặt chẽ hơn với Mỹ trong việc hạn chế tham vọng hạt nhân của Iran.

Tổng thống Nga  Dmitry  Medvedev (trái) và Tổng thống Mỹ Barack Obama gặp nhau hôm 23-9. Ảnh: AP

Theo báo Los Angeles Times (Mỹ), trong cuộc gặp với TT Obama bên lề phiên họp Đại hội đồng LHQ, TT Medvedev hứa sẽ giúp Iran có được quyết định đúng đắn, đồng thời tỏ ý cho rằng có thể cần đến những biện pháp trừng phạt để đạt được điều này. 

Trong khi đó, hãng tin Reuters hôm 23-9 dẫn lời một quan chức cấp cao trong phái đoàn Nga cho rằng Moscow sẵn sàng thảo luận về việc áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt Iran nếu các thanh sát viên LHQ xác định rằng Tehran không thực hiện đầy đủ những cam kết của mình.

Đây là dấu hiệu cho thấy Nga đang thể hiện lập trường cứng rắn hơn đối với vấn đề hạt nhân của Iran. Các quan chức Mỹ nói đây là một sự thay đổi đáng ghi nhận, nhưng phủ nhận điều này có liên quan đến việc TT Obama điều chỉnh kế hoạch phòng thủ tên lửa ở châu Âu vào tuần rồi.

Tehran không lay chuyển

Dù vậy, Trung Quốc hôm 24-9 nói việc tăng sức ép lên Iran sẽ không phải là cách hiệu quả để thuyết phục nước này ngưng chương trình hạt nhân.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Khương Dụ nói: “Chúng tôi tin rằng các biện pháp trừng phạt và việc gia tăng sức ép không phải là cách giải quyết vấn đề và không có lợi cho những nỗ lực ngoại giao hiện nay về vấn đề hạt nhân của Iran”.

Trong bài diễn văn của mình trước Đại hội đồng LHQ hôm 23-9, TT Iran Mahmoud Ahmadinejad không đề cập trực tiếp đến vấn đề hạt nhân mà chỉ nói Tehran bảo vệ mạnh mẽ những quyền hợp pháp của mình. Đây là những lời lẽ TT Ahmadinejad thường dùng khi đề cập đến quyền có năng lượng hạt nhân của Iran.

Mặt khác, theo Reuters, TT Ahmadinejad kêu gọi “loại bỏ cuộc chạy đua vũ trang, mọi vũ khí hạt nhân, hóa học và sinh học để mở đường cho các nước tiếp cận những công nghệ tiên tiến và hòa bình”. TT Ahmadinejad cũng khẳng định rằng Iran sẵn sàng “bắt tay nồng ấm đối với mọi cánh tay chìa ra một cách chân thật về phía chúng tôi”.