Hôm 4-1, Iran bắt đầu làm giàu uranium lên mức 20% tại một cơ sở hạt nhân dưới lòng đất ở Fordo.

Theo người phát ngôn chính phủ Ali Rabiei, chính Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã ra lệnh thực hiện bước đi nói trên.

Cách đây 1 thập kỷ, quyết định làm giàu uranium lên mức 20% của Iran khiến nước này hứng chịu cuộc tấn công của Israel vào các cơ sở hạt nhân. Căng thẳng chỉ dịu đi sau khi thỏa thuận hạt nhân quốc tế được ký kết năm 2015.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã chỉ trích quyết định làm giàu uranium của Iran, cáo buộc Tehran muốn tiếp tục thực hiện mục tiêu phát triển chương trình hạt nhân quân sự. Ông Netanyahu nhấn mạnh Israel sẽ không cho phép Iran tạo ra vũ khí hạt nhân.

Iran bắt tàu dầu Hàn Quốc có thuyền viên Việt Nam - Ảnh 1.

Một chiếc xe nâng chở một xi-lanh chứa khí uranium hexafluoride tại cơ sở hạt nhân Fordo. Ảnh: AP

Quyết định mới nhất của Iran được đưa ra sau khi quốc hội nước này thông qua dự luật tăng cường làm giàu uranium để gây áp lực buộc phương Tây rút bớt lệnh trừng phạt. Điều đó cũng nhằm gây áp lực trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden. Ông Biden từng tuyên bố sẵn sàng tái ký kết thỏa thuận hạt nhân với Iran.

Tuần trước, Iran thông báo với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) về quyết định làm giàu uranium lên mức 20%. IAEA hôm 4-1 cho biết các thanh tra của họ đang theo dõi hoạt động tại Fordo. Tổng giám đốc IAEA Rafael Mariano Grossi dự kiến gửi báo cáo cho các quốc gia thành viên của IAEA vào cuối ngày.

Trong khi đó, truyền hình nhà nước Iran xác nhận Tehran đã bắt giữ tàu chở dầu MT Hankuk Chemi mang cờ Hàn Quốc vì "gây ô nhiễm". Dữ liệu vệ tinh từ trang MarineTraffic.com cho thấy con tàu ở ngoài khơi TP Bandar Abbas vào chiều 4-1. Trước đó, nó đi từ TP Jubail - Ả Rập Saudi đến Fujairah - Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).

Chủ sở hữu tàu MT Hankuk Chemi là Công ty DM Shipping (trụ sở ở TP Busan – Hàn Quốc).

Theo hãng tin Reuters, phía Seoul đêm 4-1 xác nhận việc chính quyền Iran bắt giữ một tàu chở hóa chất của Hàn Quốc ở vùng biển ngoài khơi Oman, đồng thời yêu cầu trả tự do cho con tàu ngay lập tức. Hãng thông tấn Tasnim hôm 4-1 công bố những bức ảnh cho thấy tàu cao tốc của Lực lượng Phòng vệ Iran bám sát tàu Hankuk Chemi được cho là chở 7.200 tấn ethanol. Hãng thông tấn này cho biết các thành viên trên con tàu treo cờ Hàn Quốc bị bắt gồm công dân Hàn Quốc, Indonesia, Việt Nam và Myanmar. 

Con tàu đang bị tạm giữ tại thành phố cảng Bandar Abbas của Iran. Theo Bộ Ngoại giao Hàn Quốc, có khoảng 20 thành viên trên tàu. Vụ bắt giữ diễn ra ngay trước chuyến thăm dự kiến của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Hàn Quốc tới Tehran, dự kiến diễn ra trong vài ngày tới. 

Quan chức hai nước có kế hoạch thảo luận về việc Iran yêu cầu Hàn Quốc giải phóng số tiền 7 tỉ USD bị đóng băng trong các ngân hàng của Hàn Quốc vì lệnh trừng phạt của Mỹ.

Phạm Nghĩa