Iraq đang xài tiền gì?: USD trở thành đồng tiền chính ở Iraq

Có 2 loại đồng dinar được lưu hành ở Iraq. Đồng dinar cũ, được gọi là đồng dinar Thụy Sĩ, được in tại Thụy Sĩ và lưu hành trước khi Tổng thống (TT) Saddam Hussein lên nắm quyền năm 1979. Đồng tiền này chủ yếu mang hình Vua Faisal của Iraq và được lưu hành trong khu vực do người Kurd kiểm soát. Người Iraq ở miền Trung và Nam sử dụng đồng dinar Saddam được in trong nước, và như tên gọi, những hình ảnh được in trên loại dinar này là nhân vật hiện đang là mục tiêu săn lùng số 1 của Mỹ.

Trước chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất, tỉ giá chính thức của đồng dinar Saddam so với đồng USD là 1:3, có nghĩa là 1 dinar ăn đến 3, chính xác là 3,2 USD. Tuy nhiên, giá thực sự của đồng dinar lại trượt dài theo chiều hướng ngược lại do lạm phát tăng cao. Vào tháng 8 năm ngoái, 1 USD đổi được đến 2.000 dinar Saddam. Chính quyền Hussein vào cuối năm ngoái đã can thiệp bằng cách ban hành đồng bạc có mệnh giá 10.000 dinar, nhưng biện pháp này cũng không có mấy tác dụng. Mới đây, sau khi TT Hussein bị hất ra khỏi vị trí quyền lực, 1 USD đã đổi được đến 3.500, thậm chí là 4.000 dinar Saddam.

Theo hãng tin Anh Reuters, các quan chức thuộc Văn phòng Tái thiết và Viện trợ Nhân đạo Iraq của Mỹ (ORHA) – thuộc Lầu Năm Góc tuyên bố đồng USD sẽ là đồng tiền tạm thời ở Iraq và đồng dinar Saddam trở thành “đồng tiền phụ”. Tuy nhiên, trên thị trường Iraq hiện nay, người Iraq không những xài đồng dinar nói trên và USD, mà các đồng tiền khác như pound của Syria, dinar của Kuwait và euro của châu Âu cũng đang được lưu hành. Theo kế hoạch, kể từ ngày 22-4 qua, các nhân viên hành chính Iraq, ước khoảng 2,5 triệu người, đã bắt đầu được trả lương bằng USD với mức bình quân là 20 USD/người. Mỹ cho biết đây là một biện pháp tức thời để khởi động trở lại nền kinh tế Iraq. Để hỗ trợ quá trình này, Mỹ cũng đã quyết định thành lập quỹ tiền tệ khẩn cấp trị giá 600 triệu USD. Quỹ này được trích ra từ khoản 1,6 tỉ USD mà Mỹ phong tỏa của chính quyền Hussein vào tháng trước. Theo các quan chức Mỹ, người dân Iraq dù muốn hay không sẽ phải sử dụng đồng USD trong một thời gian đáng kể bởi chưa biết đến khi nào chính quyền lâm thời được thành lập ở Iraq. Và khi một chính quyền mới hình thành, cũng cần phải có 90 đến 180 ngày để họ thiết kế đồng tiền mới, và để đưa đồng tiền mới này vào lưu hành, lại phải cần thêm một thời gian nữa.

Bị mất giá trên thị trường như một công cụ tiêu dùng, đồng dinar Saddam lại đang “lên hương” trong vai trò hàng cổ. Tuần qua một cuộc đấu giá các đồ vật Iraq, bao gồm những đồng dinar Saddam thu mua từ những người bán hàng rong ở Jordan, New Zealand và Mỹ, đã được tổ chức trên website eBay. Giá khởi điểm của đồng 10.000 dinar là 60 USD. Một người đấu giá loại tiền này cho biết do ông Hussein đã bị lật đổ và hình ảnh của ông sẽ không bao giờ được in lên đồng tiền Iraq nữa, nên những đồng bạc còn sót lại hiện nay sẽ được các nhà sưu tập săn tìm.

Kỳ tới: Tương lai của đồng tiền Iraq