Trước đó, vào năm 2015, Bộ Giao thông Vận tải Israel và Tập đoàn Cảng Quốc tế Thượng Hải (SIPG) đạt được thỏa thuận về cảng Haifa. Theo đó, SIPG cam kết đầu tư 2 tỉ USD và biến Haifa thành cảng lớn nhất Israel. Đổi lại, SIPG được kiểm soát cảng Haifa trong 25 năm, bắt đầu từ năm 2021.

Trang Jerusalem Post ngày 16-12 cho biết Mỹ đã gia tăng sức ép lên chính phủ Israel vì lo ngại rằng hoạt động Hải quân tại Haifa có thể bị ảnh hưởng sau khi SIPG tiếp quản cảng này.

Là thành phố cảng lớn nhất Israel, Haifa thường xuyên tổ chức các cuộc tập trận Hải quân chung giữa Mỹ và Israel. Theo SCMP, nội các an ninh quốc gia của Israel đang xem xét lại thỏa thuận SIPG sau khi xuất hiện những lo ngại về mặt an ninh và tình báo.

Haifa không phải là cảng duy nhất ở Israel đạt được thỏa thuận đầu tư từ Trung Quốc. Một công ty con của Công ty China Harbour Engineering đã thắng thầu xây dựng cảng trị giá 876 triệu USD ở TP Ashdod.

Israel xem lại thỏa thuận đầu tư 2 tỉ USD với Trung Quốc - Ảnh 1.

Tàu khu trục USS Donald Cook của Hải quân Mỹ tại cảng Haifa, Israel. Ảnh: Hải quân Mỹ.

Trong khuôn khổ sáng kiến "Vành đai và Con đường" nhằm kết nối giao thương giữa châu Á, châu Phi, châu Âu và hơn thế nữa, Trung Quốc tăng cường đầu tư mạnh trên toàn thế giới, đặc biệt là trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng hàng hải.

Ông Oded Eran, chuyên viên nghiên cứu cấp cao tại Viện nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel, cho biết nhiều quốc gia ngày càng lo ngại về việc Trung Quốc có thể sử dụng sức mạnh tài chính để đạt được các mục đích chính trị. "Trong trường hợp của Israel, những lo ngại chủ yếu xoay quanh vấn đề an ninh" – ông Eran chia sẻ.

Ông Ehud Gonen, chuyên gia chiến lược và chính sách hàng hải tại trường ĐH Haifa (Israel), khẳng định việc Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư vào Israel đã gây ra nhiều lo ngại. "Vì Trung Quốc đầu tư mạnh mẽ trên khắp thế giới, nhiều chuyên gia lo ngại về tác động cũng như động cơ của những gói đầu tư khủng này" – ong Gonen nói thêm.

Tuy nhiên, ông Liu Naiya – chuyên gia đến từ Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc - khẳng định động thái xem xét lại thỏa thuận SIPG của Israel "là một sự cân nhắc chính trị". "Mỹ muốn đồng minh Israel xem xét lại thỏa thuận này vì muốn cản trở sự hợp tác giữa Trung Quốc và Israel" – ông Liu tuyên bố.

Cao Lực (Theo SCMP)