Quốc hội Nhật Bản hôm nay, 16-9, tổ chức phiên họp bỏ phiếu bầu tân Chủ tịch Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền Suga Yoshihide làm thủ tướng mới. Ông Suga Yoshihide trước đó tuyên bố sẽ tiếp tục thực hiện các chính sách của người tiền nhiệm Abe Shinzo cùng với quyết định duy trì một số vị trí chủ chốt trong nội các và các quan chức đảng tại vị.

Là phụ tá trung thành lâu năm và là Chánh Văn phòng Nội các dưới thời ông Abe, ông Suga sẽ thay ông Abe đảm nhận vị trí chủ tịch LDP đến hết nhiệm kỳ vào tháng 9-2021, đồng thời cam kết thực hiện các chương trình của người tiền nhiệm, gồm chiến lược kinh tế "Abenomics" đặc trưng của ông Abe về chính sách tiền tệ, chi tiêu và cải cách. Bên cạnh đó, tân chủ tịch LDP 71 tuổi cũng sẽ đối mặt với hàng loạt thách thức, bao gồm vấn đề giải quyết dịch Covid-19 cùng lúc nỗ lực vực dậy nền kinh tế trì trệ và đối phó tình trạng xã hội già hóa nhanh chóng với gần 1/3 dân số trên 65 tuổi.

Kế hoạch nhân sự của tân thủ tướng Nhật Bản - Ảnh 1.

Ông Suga Yoshihide (giữa) họp với các thành viên lãnh đạo của LDP hôm 15-9. Ảnh: Asahi Shimbun

Các nguồn tin cho biết Bộ trưởng Tài chính Taro Aso và Bộ trưởng Ngoại giao Toshimitsu Motegi sẽ tiếp tục tại vị khi ông Suga thành lập nội các mới trong ngày 16-9. Theo hãng tin Reuters, ông Yasutoshi Nishimura nhiều khả năng được tái bổ nhiệm làm bộ trưởng kinh tế. Hãng tin Kyodo (Nhật Bản) cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Taro Kono sẽ trở thành Bộ trưởng Nội vụ và ông Nobuo Kishi, em trai của ông Abe và là nghị sĩ LDP, sẽ đảm nhận vị trí Bộ trưởng Quốc phòng. Hôm 15-9, ông Suga cũng đã cải tổ lại ban lãnh đạo LDP.

Trước đó, ông Suga tuyên bố sẽ chọn các bộ trưởng nội các có cùng quan điểm về cải cách hành chính bất kể thuộc đảng phái nào. Từng giữ chức Chánh Văn phòng Nội các dưới thời ông Abe trong 7 năm 8 tháng, ông Suga cho biết có kế hoạch bổ nhiệm một người "toàn diện" kế nhiệm cho vị trí vừa là điều phối viên chính sách vừa là phát ngôn viên hàng đầu của chính phủ Nhật Bản. 

Theo các nguồn tin, ông Suga đang cân nhắc chọn ông Katsunobu Kato, 64 tuổi, người hiện giữ chức Bộ trưởng Y tế, làm người kế nhiệm mình cho vị trí Chánh Văn phòng Nội các. Sau khi tiến hành cải tổ ban lãnh đạo LDP, ông Suga cũng đã gặp ông Natsuo Yamaguchi, Chủ tịch Đảng Công minh, nhằm cam kết về việc tiếp tục duy trì chính phủ liên minh.

Với vai trò là tân Thủ tướng Nhật Bản, ông Suga sẽ phải đối mặt với một quyết định khó khăn từ sớm là liệu có nên kêu gọi tiến hành cuộc tổng tuyển cử trước khi "tuần trăng mật" (khoảng thời gian đầu ngay sau khi được bổ nhiệm có tỉ lệ ủng hộ cao) kết thúc hay không. Quyết định này sẽ ảnh hưởng đến cơ hội nắm quyền của ông Suga sau khoảng thời gian còn lại trong nhiệm kỳ của người tiền nhiệm Abe. Một cuộc bầu cử sớm thành công, nếu diễn ra, cũng có thể giúp cựu Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản có động lực để thúc đẩy chương trình nghị sự của mình.

Ông Suga hôm 14-9 từng thừa nhận thời gian tổ chức cuộc bầu cử hạ viện là một câu hỏi khó trong bối cảnh dịch Covid-19 hoành hành và nền kinh tế suy giảm. Theo kế hoạch, Hạ viện Nhật Bản dự kiến tổ chức bầu cử vào cuối tháng 10-2021. Tuy nhiên, đã xuất hiện nhiều đồn đoán cho rằng ông Suga sẽ kêu gọi tiến hành cuộc bỏ phiếu sớm nhất là vào tháng tới. Về phần mình, tân Chủ tịch LDP tỏ ra thận trọng khi cho rằng ưu tiên của ông hiện nay là chấm dứt sự bùng phát dịch Covid-19 và vực dậy nền kinh tế Nhật Bản. 

Xuân Mai