Nhà chức trách Mỹ hôm 6-10 buộc tội cựu Chủ tịch Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc (LHQ) John Ashe, tỉ phú bất động sản Macau Ngô Lập Thắng (Ng Lap Seng) và 4 người  khác vì dính líu đến một vụ tham nhũng.

Chuyện thường ngày?

Ông Ashe bị bắt với cáo buộc nhận hối lộ 1,3 triệu USD từ các doanh nhân Trung Quốc, trong đó có ông Ngô. Ngoài ông Ashe, Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) còn bắt Phó Đại sứ Cộng hòa Dominica tại LHQ Francis Lorenzo, Nghiêm Tuyết Thụy (Sheri Yan) - Giám đốc Tài chính của một tổ chức phi chính phủ có trụ sở tại New York và một người tên Heidi Hong Piao (Heidi Park).

Tại phiên tòa ngày 6-10, một thẩm phán liên bang đưa ra mức bảo lãnh 1 triệu USD cho ông Ashe với điều kiện phải chịu sự quản thúc tại gia.

Ông John Ashe khi đương chức chủ tịch Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc Ảnh: REUTERS

Ông Preet Bharara, chưởng lý quận Manhattan ở TP New York, cho biết cuộc điều tra có thể dẫn đến thêm nhiều cáo buộc và nhà chức trách sẽ tìm hiểu xem liệu “ung thư tham nhũng” có phải là chuyện thường ngày ở LHQ hay không.

Ông Ashe từng là Đại sứ tại LHQ của Antigua và Barbuda và là Chủ tịch Đại hội đồng LHQ thứ 68 vào năm 2013. FBI cáo buộc ông này “gian dối thuế khi không khai báo và nộp số tiền thuế thu nhập cho khoản tiền hơn 1 triệu USD mà ông nhận hối lộ trong năm 2013 và 2014”.

Cho rằng vụ tham nhũng có thể bắt đầu từ mùa xuân năm 2011, FBI nêu rõ ông Ashe nhận 500.000 USD từ tỉ phú Ngô để gửi tài liệu lên Tổng Thư ký LHQ nhằm bày tỏ sự ủng hộ đối với việc xây dựng Trung tâm Hội nghị của LHQ tại Macau. Ngoài ra, ông Ashe còn chịu gặp mặt ông Ngô tại Macau vào mùa xuân năm 2011 để “đổi lấy chi phí cho ông và gia đình du lịch đến New Orleans, bao gồm vé máy bay hạng nhất và các phòng khách sạn xa hoa”.

Từ 2012-2014, ông Ashe dùng hơn 3 triệu USD được các chính phủ và cá nhân nước ngoài gửi vào tài khoản ngân hàng cá nhân để trả tiền thuê xe hơi BMW, mua nhiều đồng hồ Rolex...

Lộ đường dây hối lộ

Vụ bắt giữ ông Ashe được tiến hành 2 tuần sau khi FBI bắt giữ ông trùm bất động sản của Macau Ngô Lập Thắng và trợ lý là Doãn Kiệt Phu (Jeff C. Yin) với cáo buộc nói dối Cục Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP) về “mục đích thực sự” của khoản tiền mặt 4,5 triệu USD mà họ mang từ Trung Quốc sang Mỹ từ năm 2013-2015.

Việc bắt giữ ông Ngô diễn ra cùng ngày với sự kiện Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đến TP Seattle, bang Washington để bắt đầu chuyến thăm chính thức nước Mỹ hôm 23-9.

Ông Ngô Lập Thắng chụp ảnh cùng vợ chồng cựu Tổng thống Bill Clinton Ảnh: SCMP

Tỉ phú Ngô đến Mỹ bằng máy bay riêng, mang theo một lượng lớn tiền mặt, khai rằng dùng tiền đó để mua bất động sản, các tác phẩm nghệ thuật hoặc đánh bạc. Tuy nhiên, FBI giám sát một số chuyến đi gần đây nhất của ông này và phát hiện sự gian dối.

Theo Nhật báo Tinh đảo, ông Ngô đứng đầu Tập đoàn Tân Kiến Nghiệp, là thành viên Hội nghị Hiệp thương chính trị nhân dân Trung Quốc cũng như Ủy ban Phát triển kinh tế Macau.

Tên tuổi của ông Ngô xuất hiện trong các cuộc điều tra về ngoại tệ được chuyển đến Ủy ban Quốc gia của Đảng Dân chủ (Mỹ) trước cuộc bầu cử năm 1996. Gần đây nhất, vào năm 2014, ông Ngô bị triệu tập trong một cuộc điều tra của Mỹ liên quan đến cáo buộc hối lộ ở nước ngoài.

Ông Ngô tới thăm Nhà Trắng 10 lần giai đoạn 1994-1996 và đã chụp ảnh cùng cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton và cựu đệ nhất phu nhân Hillary Clinton.

HUỆ BÌNH