Những tiếng gào thét cầu cứu đến xé lòng đã kéo anh Riffat Abdullah, một nhà báo ở Ấn Độ, ra khỏi căn hộ nằm trên tầng 4 giữa lúc nước lụt tràn vào khu vực Rajbagh thuộc TP Srinagar, bang Jammu và Kashmir, phía Bắc Ấn Độ.

Truyền cảm hứng

Phần lớn khu dân cư chìm trong nước lụt dâng cao 5-10 m sau khi con đập của sông Jhelum bị vỡ vào tháng 9-2014 cướp đi sinh mạng 150 người. Abdullah gấp rút tìm cách liên lạc với giới chức trách địa phương để tìm kiếm sự trợ giúp khi đến cả khu nhà của mình cũng đã ngập tới tầng 2 nhưng đường dây điện thoại không còn kết nối.

Không chần chừ thêm được nữa, anh nhảy xuống dòng nước xoáy rồi may mắn tìm thấy một chiếc thuyền.

Cùng với một số người tình nguyện, nhà báo trẻ tuổi bắt đầu giải cứu các nạn nhân đang vật lộn đến kiệt sức với thần chết. Đội cứu hộ tự lập của Abdullah đã cứu được hàng trăm người. Theo lời nhà báo dũng cảm này, riêng anh đã đưa được khoảng 300 người tới nơi an toàn.

Liều mạng cứu lụt - Ảnh 1.

Các tình nguyện viên sơ tán phụ nữ và người già ở khu dân cư bị lũ lụt nhấm chìm tại Srinagar tháng 9-2014 Ảnh: AP

Để có thể mang lại cơ hội sống sót cho nhiều người hơn, các tình nguyện viên thả thêm các dây thừng cho nạn nhân giữa dòng nước lũ bám theo thuyền.

"Chúng tôi đã tưởng mình sẽ chết. Nhưng khi cứu được một số người, chúng tôi bắt đầu nghĩ rằng mình có nhiệm vụ phải cứu những nạn nhân này" - anh Abdullah chia sẻ với báo Times of India (Ấn Độ).

Nhà báo này cho rằng công việc cứu hộ trước tiên lẽ ra phải thuộc về giới chức quản lý thảm họa của địa phương. Thế nhưng, trong tình huống mà anh phải đối mặt, không có cách nào khác là những người sống sót tại chỗ phải chủ động giải cứu người gặp nạn.

"Những tiếng gào khóc cầu cứu thảm thương, người dân phải bơi trong nước lụt dâng cao tới cả chục mét, không còn lựa chọn nào khác là gắng sức giúp đỡ họ" - anh nhớ lại.

Abdullah và những người tình nguyện chuyển các nạn nhân tới gò đất cách khu vực tâm lũ chừng 3 km - nơi khoảng 6.000-7.000 người cũng đang trú tạm. Khi được tôn vinh là anh hùng vì hành động đáng ngưỡng mộ của mình, Abdullah nói rằng những người tình nguyện sát cánh cùng anh mới thực sự phi thường.

"Họ đóng góp sức lực hơn tôi nhiều. Nếu có mình tôi thì không thể làm được điều đó" - anh khẳng định.

Hành động của nhà báo dũng cảm vô tình được một du khách ghi hình và đã truyền cảm hứng cho rất nhiều tình nguyện viên khác góp tay vào hoạt động tìm kiếm và cứu hộ sau thảm họa.

Shujaat Bukhari, nhà báo với thâm niên 20 năm trong nghề ở Kashmir, là một trong số đó. Từng đưa tin từ một số điểm nóng bạo lực chết chóc ở Kashmir và sống sót kỳ diệu hơn 1 lần nhưng nhà báo này trải lòng rằng cảnh tượng các thảm họa lũ lụt là điều tồi tệ và ám ảnh nhất mà anh từng chứng kiến. Đó cũng là điều thôi thúc những tình nguyện viên như anh hành động.

Vỡ òa trong hạnh phúc

Bukhari khá may mắn khi ngôi nhà của anh nằm ở khu vực tương đối an toàn, không bị nước lụt bao vây gần sân bay địa phương tại Kashmir.

Tuy nhiên, anh rất nóng lòng vì không có chút tin tức gì về số phận của những người bạn và đồng nghiệp mắc kẹt trong văn phòng tòa báo ở trung tâm Srinagar (vốn bị ngập sâu gần 5 m trong nước lụt).

Khi tìm đường tới được tòa soạn, Bukhari không khỏi sửng sốt vì nhận ra sự tàn phá của trận lụt. Cả thành phố chìm trong biển nước. Nhiều người dân và du khách tập trung thành từng nhóm trên nóc nhà chờ cứu hộ.

Một người bạn của Bukhari là Sajjad Sheikh vội tới New Delhi và quay về với một chiếc xuồng cao su để cứu hộ. Hội tình nguyện viên của họ đã sơ tán được 100 người, chủ yếu là du khách, từ các khách sạn và nhà cửa ở trung tâm Srinagar - lúc bấy giờ đã biến thành một con đập khổng lồ.

Nhóm cứu hộ gần như vỡ òa trong hạnh phúc khi cứu sống được cụ ông Onkar Nath Bhat, 90 tuổi và vợ của cụ trong ngôi nhà nước ngập tới nóc của họ.

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 20-6

Kỳ tới: Nguy hiểm rình rập

Tác nghiệp xấu xí

Trái ngược với hành động xả thân cứu người trong hoạn nạn khiến nhiều người cảm kích của những nhà báo như Abdullah hay Bukhari, một phóng viên (PV) của kênh News Express lại gây phản cảm nghiêm trọng: Ngồi vắt vẻo trên vai một người dân để đưa tin về trận lụt ở bang Uttarakhand - Ấn Độ hồi tháng 6-2013.

Vấp phải sự phản ứng kịch liệt của công chúng sau khi video phản cảm này bị rò rỉ trên mạng, lãnh đạo News Express đã sa thải Narayan Pargaien - anh chàng PV bị chỉ trích là vô nhân tính. Người đứng đầu News Express, ông Nishant Chaturvedi, nói với trang Herald Sun (Úc) rằng ông đã sốc khi Pargaien gửi bản tin anh ta thực hiện trên vai người đàn ông tội nghiệp. Kênh truyền hình này đã không duyệt phát sóng bản tin đáng xấu hổ đó nhưng không rõ vì sao nó lại bị rò rỉ.

Tuy vậy, Pargaien phản pháo trên trang newslaundry.com rằng những chỉ trích nhằm vào anh ta là không công bằng bởi mọi người không thấy được cảnh PV này đã giúp đỡ rất nhiều nạn nhân. Theo Pargaien, người đàn ông cõng anh ta trên vai là hoàn toàn tự nguyện và để bày tỏ sự tôn kính bởi chưa có ai ở "đẳng cấp cao" như Pargaien từng đến thăm nhà ông. Lời giải thích này không những không thuyết phục được dư luận mà còn gây giận dữ nhiều hơn.

Một vụ tác nghiệp xấu xí khác của PV cũng được ghi nhận trong vụ lụt ở Mexico vào tháng 7-2016. Nữ nhà báo trẻ Lydia Cumming của đài TV Azteca bị sa thải sau khi lộ những hình ảnh cô được 2 người dân địa phương bế qua đoạn đường nước lụt để tránh làm ướt đôi giày đắt tiền của mình.

Chuyện xảy ra khi nữ PV đưa tin về trận lụt ở TP Puebla, miền Trung Mexico. Thừa nhận rằng mình đã chọn trang phục không phù hợp cho chuyến tác nghiệp ở khu vực lụt lội, Cumming giải thích chính người dân địa phương chủ động đề nghị bế cô qua vũng nước và cô không nỡ từ chối thiện ý của họ. Bất chấp sự hối lỗi sau đó của nữ PV, TV Azteca vẫn cho rằng hành động của cô là cực kỳ thiếu chuyên nghiệp và không thể chấp nhận được.

Đỗ Quyên