Tổng chưởng lý bang California Xavier Becerra hôm 9-7 cho biết bang này sẽ nộp đơn kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump về chính sách buộc sinh viên nước ngoài hồi hương khi chỉ học trực tuyến trong học kỳ mùa thu tới. Những du học sinh (DHS) không đáp ứng quy định mới của Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan Mỹ (ICE) sẽ bị xem là cư trú bất hợp pháp và có thể bị trục xuất.

"Chính sách này là trái luật!"

Ông Becerra nói trong cuộc họp trực tuyến có đại diện của các trường cao đẳng cộng đồng California và hệ thống đại học bang California (CSU): "Chính sách của chính quyền ông Donald Trump biến các trường đại học thành điểm nóng dịch bệnh. Chính sách này là trái luật, nguy hiểm và đáng trách về mặt đạo lý".

Mỹ buộc sinh viên nước ngoài hồi hương: Châm ngòi cuộc chiến pháp lý - Ảnh 1.

Sinh viên tụ tập ở khuôn viên Trường ĐH California ở TP Los Angeles, bang California - Mỹ trước khi dịch Covid-19 bùng phát.Ảnh: UCLA

Theo tổng chưởng lý bang California, việc buộc các trường đại học và cao đẳng ở bang California phải mở lớp học trực tiếp không chỉ đe dọa khả năng tài chính của họ mà có thể biến các cơ sở giáo dục thành những ổ dịch Covid-19 "siêu lây nhiễm". Nhiều trường cao đẳng và đại học đã thông báo kế hoạch chỉ dạy trực tuyến trong mùa thu khi dịch Covid-19 khiến hơn 3 triệu người nhiễm bệnh ở Mỹ. Chính sách mới của ICE sẽ tác động nặng nề lên bang California khi nơi đây có số lượng DHS quốc tế nhiều hơn bất kỳ bang nào khác ở Mỹ.

Cùng ngày, gần 100 nghị sĩ Mỹ cũng gửi thư cho Bộ An ninh Nội địa Mỹ yêu cầu bộ này hủy chính sách gây tranh cãi nói trên. Động thái của Nhà Trắng được cho là nhằm gây áp lực lên các tổ chức giáo dục đang thận trọng trong việc mở cửa trở lại giữa đại dịch Covid-19. Hệ thống đại học bang California, một nguyên đơn, là một trong những nơi dự kiến dạy chủ yếu bằng hình thức trực tuyến cho hơn 10.000 sinh viên quốc tế cũng như sinh viên Mỹ vào mùa thu này.

Ông Eloy Ortiz Oakley, người đứng đầu hệ thống cao đẳng cộng đồng California, bày tỏ lo ngại với đài CNN: "Đây là thời điểm chúng ta cần bảo vệ sinh viên của mình, không tạo thêm nỗi sợ hãi và lo lắng. Nhiều sinh viên quốc tế của chúng tôi không có điều kiện để về nước".

Trong khi đó, người đứng đầu hệ thống đại học California (UC) Janet Napolitano nhấn mạnh sự an toàn của học sinh cũng như cộng đồng trong trường là mối quan tâm hàng đầu và UC sẽ chống lại động thái nói trên bằng tất cả phương tiện hợp pháp.

Trước đó, Trường ĐH Harvard và Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) ở bang Massachusetts, các cơ sở đào tạo có kế hoạch chỉ dạy học trực tuyến trong học kỳ sắp tới, cũng đệ đơn kiện chống lại chính sách của ICE hôm 8-7. Hai trường này đã nộp đơn kiện Bộ An ninh Nội địa Mỹ và ICE về những quy định mới. Hiệu trưởng Trường ĐH Harvard Lawrence Bacow cho biết đơn kiện yêu cầu tòa liên bang ra phán quyết ngăn DHS và ICE thực thi các quy định, trong đó có thể kích hoạt thủ tục trục xuất các sinh viên quốc tế nếu họ không chuyển sang các trường có lớp học trực tiếp.

Hiệu trưởng Bacow chỉ trích chính sách mới nhằm gây áp lực cho các trường đại học và cao đẳng, buộc họ phải mở cửa và giảng dạy trên lớp mà không màng đến những lo ngại về sức khỏe và an toàn cho các sinh viên, giảng viên và những người khác.

Trấn an du học sinh

Anh Trần Hồng Phú - cựu sinh viên Trường Cao đẳng Cộng đồng Cascadia College ở bang Washington (Mỹ), đang công tác tại văn phòng DHS của trường này - cho hay các trường vẫn đang bàn bạc nội bộ và thảo luận với các văn phòng DHS của những trường khác để cùng đưa ra phương án tốt nhất.

Anh Phú lý giải hiện tại vấn đề này sẽ được xử lý theo khu vực bang, theo đó mỗi bang sẽ có cách giải quyết khác nhau vì tình hình dịch Covid-19 từng bang khác nhau.

Theo cựu sinh viên Trường Cao đẳng Cộng đồng Cascadia College, một số trường ở các bang đã bắt đầu mở lại lớp học trực tiếp hoặc theo dạng kết hợp vừa trực tuyến và trực tiếp để các sinh viên có thể nhanh chóng đăng ký và giữ được tình trạng thị thực hợp pháp. Các trường sẽ cố gắng đưa ra phương án tốt nhất và sớm nhất cho sinh viên quốc tế.

Khi được phóng viên Báo Người Lao Động hỏi về tâm trạng của các DHS quốc tế nói chung và DHS Việt Nam nói riêng sau thông báo của ICE từ đầu tuần này, anh Phú cho biết nhiều sinh viên vẫn rất lo lắng nhưng đã trấn tĩnh hơn những ngày đầu hay tin vì nhà trường sẽ sớm có cách giải quyết nhằm bảo đảm quyền lợi cho sinh viên, để các DHS có thể tiếp tục ở lại học tập.

Anh Phú thừa nhận những ngày qua bản thân khá bận rộn khi tiếp nhận rất nhiều câu hỏi của những DHS và cố gắng giúp giải đáp thắc mắc phần nào giúp các bạn sinh viên yên tâm hơn. Hiện nhiều DHS ở Mỹ đang chờ nhà trường mở lớp học trực tiếp, song song đó tham khảo kế hoạch dự phòng như chuyển sang những trường có chương trình học trực tuyến kết hợp trực tiếp. 

Xuân Mai