Mỹ đã kêu gọi Nga chấm dứt sự ủng hộ của nước này dành cho chế độ Syria sau vụ tấn công bằng vũ khí hóa học cuối ngày 7-4, làm ít nhất 70 người chết và gần 1.000 thường dân bị thương, trong đó có nhiều phụ nữ và trẻ em.

Anh, Mỹ buộc tội

Một số tổ chức hoạt động ở Syria - như Mũ sắt Trắng, Ủy ban Phối hợp Douma và Trung tâm Truyền thông Ghouta - cho biết khí độc bên trong những quả bom chùm được trực thăng thả xuống Douma khiến dân chúng ngạt thở. Bộ Ngoại giao Mỹ thừa nhận đang theo dõi sát sao "các thông tin gây náo động" từ TP Douma ở Đông Ghouta. Theo đó, một tổ chức cứu trợ liên quan với lực lượng nổi dậy trong khu vực là mục tiêu tấn công. Mỹ đòi hỏi "cộng đồng quốc tế có phản ứng ngay lập tức" trong khi chưa có phe nào nhận trách nhiệm về một trong những vụ tấn công bằng vũ khí hóa học tệ hại nhất trong lịch sử Syria này.

Mỹ có thể trừng phạt Syria vì dùng vũ khí hóa học - Ảnh 1.

Quân nổi dậy trên chuyến xe buýt sơ tán khỏi thị trấn Douma, thuộc Đông Ghouta - Syria. Ảnh: REUTERS

"Mỹ tiếp tục sử dụng tất cả nỗ lực sẵn có để bắt những kẻ sử dụng vũ khí hóa học, ở Syria và ở nơi khác, phải chịu trách nhiệm" - tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ nêu rõ. Hơn nữa, theo đài CNN, một viên chức bộ này quả quyết rằng lực lượng của Tổng thống Bashar al-Assad đã nhiều lần sử dụng vũ khí hóa học. Theo ông, Damascus đã bắt đầu vụ tấn công bằng khí độc sarin ở Đông Ghouta ngày 21-8-2013 làm chết hơn 1.000 người. Hơn thế, phía Mỹ tiếp tục cáo buộc Nga vi phạm các cam kết với Liên Hiệp Quốc và Công ước Vũ khí hóa học, đồng thời khẳng định Nga phải rút lại sự hỗ trợ đối với ông Assad để ngăn ngừa "các vụ tấn công vũ khí hóa học dã man thêm nữa".

Bên cạnh đó, kênh Sky News đưa tin Anh kêu gọi cộng đồng quốc tế tiến hành "một cuộc điều tra khẩn cấp" về hành vi sử dụng các loại vũ khí trái phép và kêu gọi chính phủ ông Assad và các nước ủng hộ ông này - Nga và Iran - chấm dứt ngay tình trạng bạo lực chống lại thường dân vô tội ở Syria.

Nga, Syria phủ nhận

Trong khi đó, giới truyền thông Syria loan tin quân nổi dậy ở Douma rơi vào tình trạng bị sụp đổ và "bịa đặt ra tấn công bằng vũ khí hóa học". Hãng tin SANA của Syria phủ nhận cáo buộc trên, đồng thời tuyên bố quân đội Syria "không cần sử dụng chất hóa học như khẳng định của các nhánh truyền thông của khủng bố".

Đài RT đưa tin Bộ Quốc phòng Nga cũng lên tiếng phủ nhận thông tin bom chứa chất độc hóa học được thả xuống Douma và cho rằng một số quốc gia phương Tây cùng tổ chức phi chính phủ, như Mũ sắt Trắng, đã khẳng định như vậy nhằm ngầm phá hoại chủ trương đưa phiến quân Jaish al-Islam ra khỏi khu vực này. "Chúng tôi cực lực phủ nhận những khẳng định đó và thông báo sẵn sàng cử đến Douma các chuyên gia Nga về phóng xạ, vũ khí hóa học và sinh học sau khi nơi đây sạch bóng quân khủng bố, để thu thập chứng cứ chứng tỏ rằng người ta đã dựng lên những lời cáo buộc về sử dụng vũ khí hóa học" - Thiếu tướng Yuri Yevtushenko, Thủ trưởng Trung tâm Hòa giải của Nga ở Syria, quả quyết.

Một diễn biến khác, vụ tấn công bằng chất độc hóa học ở Douma xảy ra sau 1 năm Mỹ dội tên lửa Tomahawk xuống căn cứ không quân Shayrat để phản ứng vụ tấn công khí độc ở thị trấn Khan Shaykhun của Syria. Sau đó, Mỹ tuyên bố sẽ không chấp nhận một vụ tấn công bằng vũ khí hóa học nào khác do chính phủ ông Assad thực hiện nhằm vào dân chúng. Vì thế, theo trang The Drive, vấn đề đặt ra ở đây là liệu chính quyền của Tổng thống Trump có sẽ trừng phạt Damascus bằng quân sự hay không nếu như ông Assad đã thực sự sử dụng khí độc với dân chúng một lần nữa?

Nhà bình luận Tyler Rogoway cho rằng nếu như những cái chết và những thương tích của người dân Douma đúng là do vũ khí hóa học của chế độ ông Assad gây ra, "Tổng thống Trump và đội ngũ an ninh quốc gia của ông buộc phải hành động". Theo ông này, nếu không, chính quyền Mỹ sẽ đánh mất sự tín nhiệm về chính sách sử dụng vũ khí hóa học mà họ đã từng mong muốn đem thi hành cách đây 1 năm.

Thế nhưng, không kích Syria lúc này không hề dễ dàng như vào năm 2017 vì Nga đã không chỉ tuyên bố sẽ tích cực bảo vệ ông Assad trong cuộc tấn ông tương tự và trả đũa chống lại các quyền lợi của Mỹ trong khu vực. Hơn nữa, Moscow đã nâng cấp hệ thống phòng không cho lực lượng chính phủ Syria và hòa nhập nó với các thành phần phòng không tân tiến hơn nhiều của Nga. Theo báo Izvestia, hiện chỉ có hệ thống Pantsir-S1 của Nga đủ năng lực đánh chặn mục tiêu khó kiểu như tên lửa hành trình Tomahawk của Mỹ. 

LỤC SAN