Tại Diễn đàn các đảo quốc Thái Bình Dương (PIF) hôm 31-8, bà Clinton tỏ ra khí khái khi nói rằng Mỹ sẽ không từ bỏ truyền thống lâu dài bảo vệ quan hệ hàng hải trong vùng và đóng vai trò như một lực lượng đối trọng đối với bất cứ cường quốc nào muốn thống trị thế giới. Nhưng bà Clinton lại có ý xoa dịu cảm giác rằng Mỹ có thể đang hành động chống các quốc gia cụ thể.
Bà nói Mỹ muốn hợp tác với Trung Quốc ở Thái Bình Dương rộng lớn và khuyến khích các nước khác, bao gồm các nước trong vùng, cùng làm như vậy. “Thái Bình Dương đủ lớn cho tất cả chúng ta”, bà nói với các phóng viên tại một cuộc họp báo với Thủ tướng John Key của New Zealand.
Tuy nhiên, bà Clinton lưu ý rằng lợi ích của Trung Quốc trong vùng không nhất thiết giống như các nước khác. Đây là chi tiết mà bà cũng đã làm rõ hồi đầu tháng này trong chuyến công du châu Phi. Tại đó, bà cố ý nêu bật sự tương phản giữa các mục tiêu của Mỹ và Trung Quốc ở lục địa này, nơi dư luận than phiền Trung Quốc đang lợi dụng việc đầu tư để khai thác tài nguyên bằng mồ hôi nước mắt của người dân địa phương.
Bà Clinton nói: “Tại đây, ở Thái Bình Dương, chúng tôi muốn nhìn thấy hành động của Trung Quốc theo một cách thức công bằng và minh bạch. Chúng tôi muốn họ đóng một vai trò tích cực trong những vấn đề về an ninh hàng hải. Chúng tôi muốn thấy họ góp phần vào sự phát triển vì người dân của Thái Bình Dương, bảo vệ môi trương quý giá, trong đó có đại dương và theo đuổi các hoạt động kinh tế nhằm mang lại lợi ích cho con người”.
Trước đó, tại cuộc gặp nói trên ở đảo quốc Cook, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Thôi Thiên Khải tuyên bố Trung Quốc đã cam kết với khu vực theo một đường hướng tích cực. Hãng tin Tân Hoa Xã dẫn lời ông Thôi Thiên Khải: “Sự thúc đẩy chính sách của Trung Quốc hướng đến Thái Bình Dương là để đạt hòa bình, ổn định và phát triển.
Trung Quốc đã làm nhiều việc cụ thể để ủng hộ sự phát triển kinh tế và xã hội của các đảo quốc Thái Bình Dương theo các nhu cầu và lợi ích của những nước liên quan”. Ông Thôi Thiên Khải nói Trung Quốc có mặt ở Nam Thái Bình Dương là “để hợp tác chứ không có ý định cạnh tranh với ai”. Hãy chờ xem việc làm của họ vậy!

Trong phát biểu của mình, bà Clinton khẳng định Mỹ vẫn sẽ đóng vai trò lớn trong vùng và chứng minh bằng những công việc đã làm trong quá khứ. Bà khẳng định Mỹ sẽ đầu tư vào Nam Thái Bình Dương để cùng với các đảo quốc phát triển lâu dài, đồng thời công bố khoản viện trợ mới 32 triệu USD cho các dự án ở khu vực này. “Chúng tôi trước sau như một bảo vệ các tuyến đường biển ở Thái Bình Dương. Và giờ đây, chúng tôi nhìn về các đảo quốc với tinh thần hợp tác để giải quyết một số vấn đề cấp bách và phức tạp nhất trong thời đại chúng ta” - bà khẳng định.

Bà Clinton lưu ý rằng hàng trăm tàu hải quân, tuần tra biển và thương mại đang dồn dập qua lại Thái Bình Dương và mong muốn chúng có vai trò lớn hơn trong việc duy trì tự do hàng hải, chiến đấu chống tội phạm buôn người và đánh bắt phi pháp.

TƯỜNG MINH