Bắc Kinh hôm 1-6 bắt đầu áp thuế trừng phạt nhằm vào số hàng hóa trị giá 60 tỉ USD nhằm trả đũa bước đi tương tự của Washington. Ngoài ra, theo Tân Hoa Xã, Trung Quốc dự kiến còn công bố văn kiện, trong đó trình bày quan điểm về đàm phán thương mại với Mỹ trong ngày 2-6. Cũng trong ngày 1-6, Mỹ bắt đầu đánh thuế 25% đối với nhiều hàng hóa Trung Quốc đến cảng biển nước này. Theo Reuters, chính quyền Tổng thống Donald Trump quyết định đánh thuế lên 200 tỉ USD hàng hóa Trung Quốc vào ngày 10-5 nhưng cho phép gia hạn đối với hàng hóa đã rời Trung Quốc trước thời điểm đó.

Trước đó, căng thẳng thương mại Mỹ - Trung cho thấy dấu hiệu leo thang từng ngày. Theo tờ South China Morning Post (Hồng Kông), Bắc Kinh có kế hoạch hạn chế cung cấp đất hiếm cho Washington, vốn được dùng sản xuất sản phẩm công nghệ cao. Theo thống kê, khoảng 80% đất hiếm nhập khẩu của Mỹ đến từ Trung Quốc. Chưa hết, Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 31-5 cho biết sẽ thiết lập một danh sách những thực thể "không đáng tin cậy" - gồm các doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân nước ngoài bị xem là gây tổn hại đến lợi ích của công ty Trung Quốc. Bắc Kinh cũng sẽ sớm công bố các biện pháp chống lại những công ty bị liệt vào danh sách đen này trong bước đi được cho là nhằm trả đũa Mỹ vì vụ Tập đoàn thiết bị viễn thông Huawei.

Mỹ - Trung quyết đấu thương mại - Ảnh 1.

Container xuất khẩu tại một cảng ở tỉnh Giang Tô - Trung Quốc Ảnh: Reuters

Theo Retuers, Trung Quốc dường như muốn gây sức ép buộc các công ty nước ngoài duy trì quan hệ làm ăn với Huawei. Ông Rajiv Biswas, chuyên gia của Công ty IHS Markit (Anh), cho rằng việc Trung Quốc lập danh sách đen là biện pháp "ăn miếng trả miếng" với thông điệp phát đi là Bắc Kinh có thể nhắm mục tiêu vào các công ty Mỹ. Theo ông Biswas, các biện pháp trừng phạt của Bắc Kinh có thể tương tự như những gì Washington đang thực thi. Các công ty Mỹ hiện bị hạn chế bán công nghệ cho những doanh nghiệp có tên trong danh sách đen của Washington.

Hiện Mỹ - Trung vẫn chưa lên kế hoạch cho vòng đàm phán thương mại mới kể từ khi lần gặp nhau gần đây nhất hôm 10-5. Giới đầu tư hiện đang chờ xem liệu ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có gặp nhau bên lề Hội nghị Thượng đỉnh nhóm 20 nền phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), dự kiến diễn ra ở Nhật Bản cuối tháng này, hay không. Một cuộc gặp như thế, nếu có, được kỳ vọng sẽ giúp xoa dịu căng thẳng thương mại hiện nay, từ đó giảm bớt tác động tiêu cực lên các thị trường tài chính toàn cầu. 

Xuân Mai