Năm 2003, Trung Quốc đưa người lên không gian

 Lên mặt trăng: TQ có một kế hoạch dài hạn chinh phục không gian đưa người lên mặt trăng, bước đầu bay trên quỹ đạo, sau đó đổ bộ lên mặt trăng. Trước khi thực hiện kế hoạch này, Chương trình Thần Châu dự trù lắp đặt một trạm không gian gồm nhiều khoang giống như trạm Mir của Nga, hoàn chỉnh vào năm 2010. (Tuần báo Jane’s)

Chín muồi.- Ngày 18-2, Nhân Dân nhật báo, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc (TQ) chính thức đưa tin: “TQ sắp thực hiện giấc mơ đưa người lên không gian vào khoảng tháng 10-2003. Ngày phóng tàu không gian có người lái hiện chưa thể xác định bởi còn tùy thuộc vào thời tiết và tình trạng tổng quát của con tàu. Ngoài ra còn phải xem xét môi trường không gian lúc đưa tàu trở về mặt đất như bức xạ không gian, hoạt động của mặt trời và nhiệt độ mặt đất”.

Tờ báo này còn cho biết thêm: tàu không gian Thần Châu V đang trong giai đoạn lắp ráp hoàn chỉnh và thử nghiệm. Tất cả các thiết bị khoa học trên tàu đã được kiểm tra. Số lượng các thiết bị này sẽ ít hơn số trang bị cho tàu Thần Châu IV vì để dành chỗ rộng rãi hơn cho các hoạt động của nhà phi hành - người TQ gọi là vũ hành gia.

Vẫn theo Nhân Dân nhật báo, sở dĩ TQ quyết định phóng tàu Thần Châu V ngay trong năm nay vì 7 hệ thống của con tàu đã được các tàu Thần Châu từ I đến IV xác định là tốt sau 4 lần phóng thử nghiệm với hình nhân giả thành công từ 1999 đến 2002. Bảy hệ thống đó là phi hành gia, ứng dụng, tàu không gian, tên lửa đẩy, điểm phóng, cơ chế kiểm tra tàu và cơ chế thu hồi tàu. TQ đã huy động 100 đơn vị, hơn 3.000 nhà máy và thực hiện vạn công trình nghiên cứu khoa học. Toàn bộ dự án đưa người lên không gian này đã kéo dài từ 20 năm nay và đã ngốn khoảng 19 tỉ nhân dân tệ (khoảng 350.000 tỉ đồng VN). Nói chung, thời điểm đã chín muồi.

Uy tín thế giới.- Người Mỹ có cái nhìn khác về ý nghĩa của quyết định đưa người TQ lên không gian ngay trong năm nay. Một nữ chuyên gia hàng đầu của Mỹ về TQ và ngành công nghiệp không gian của nước này - nữ giáo sư Joan Johnson Freese thuộc trường chiến tranh hải quân New Port, bang Rhode Island - nhận định rằng thảm họa tàu Columbia ngày 1-2 không những không làm nản chí mà còn gây hưng phấn cho TQ, khuyến khích nước này đưa người lên không gian ngay trong năm nay bởi vì chương trình con thoi của Mỹ bị đình hoãn vô thời hạn. Bà giải thích: “Nhân dịp này, TQ muốn chứng tỏ cho thế giới biết trình độ kỹ thuật hàng không không gian của mình”. Theo John Tkacik, chuyên nghiên cứu đường lối chính sách của TQ thuộc tổ chức Heritage Foundation, lại cho rằng việc đưa người lên không gian thành công mang ý nghĩa một đỉnh cao về mặt quân sự. Đây cũng là một dấu hiệu cho thấy mối quan tâm của TQ về kế hoạch phòng thủ tên lửa quốc gia của Mỹ. Thông qua chương trình đưa người lên không gian, TQ có điều kiện thử nghiệm các hệ thống và vũ khí chống vệ tinh quân sự.

Phi hành gia TQ đầu tiên.- Ai sẽ là người đầu tiên đi tiên phong trong công cuộc chinh phục không gian của TQ? Hiện nay chưa có ai trả lời câu hỏi này. Ngay số người được vinh dự lái tàu Thần Châu V cũng chưa rõ. Nhật báo Thanh niên Bắc Kinh tuần rồi cho biết có 3 phi hành gia đã được chọn để chuẩn bị chuyến bay vào không gian đầu tiên. Ba người được tuyển chọn trong số 12 phi hành gia đang tập luyện hăng say. Con số phi hành gia này do Thanh niên Bắc Kinh đưa, khác với những thông tin trước đây nói có đến 14 phi hành gia. Vậy con số nào chính xác? Có lẽ ông Hoàng Xuân Bình, chỉ huy trưởng các vụ phóng tên lửa Thần Kiếm có lời giải đáp hợp lý nhất. Ông cho biết trong số 14 phi công xuất sắc nhất của không lực TQ được chọn để đào tạo làm phi hành gia chỉ có 2 người được đưa đi Nga đào tạo khóa huấn luyện chính thức. Sau đó họ trở về TQ huấn luyện lại cho 12 phi hành gia còn lại. Tất cả có độ tuổi trung bình 30, đã trải qua hơn 1.000 giờ bay, có chiều cao 1,70 m và cân nặng 65 kg. Ông Hoàng giải thích đây là một biện pháp tiết kiệm ngân quỹ bởi chi phí đào tạo ở nước ngoài rất cao, TQ không thể đưa tất cả đi nước ngoài học.

Ông Hoàng cho biết thêm tàu Thần Châu V được thiết kế chở được 3 phi hành gia. Tuy nhiên, trong chuyến bay đầu tiên, bố trí mấy người tùy thuộc vào hoàn cảnh cụ thể. Vì vậy có thể chuyến tàu Thần Châu V phóng lên vào tháng 10 này chỉ có 1 hoặc 2 phi hành gia. Vấn đề an toàn tất nhiên được đặt lên hàng đầu sau thảm họa tàu Columbia của Mỹ khiến 7 phi hành gia chết mất xác. Tần Văn Ba, phó chỉ huy trưởng tàu Thần Châu IV, lưu ý: “Bay vào không gian là chuyện khoa học, không phải là trò chơi may rủi. Chúng tôi sẽ vận dụng mọi khả năng tốt nhất để đưa các nhà phi hành trở về Trái đất an toàn”. Chuyến bay trở về của tàu Thần Châu IV ngày 5-1-2003 sau khi bay trên quỹ đạo trái đất 162 giờ được xem là cuộc tổng diễn tập cuối cùng thành công cho phép các nhà khoa học TQ đặt kỳ vọng vào chuyến bay có người đầu tiên vào không gian cũng thành công như thế. Theo một quan chức cao cấp thuộc Hàn lâm viện Công nghệ bay trong không gian Thượng Hải, trong năm nay, TQ đã lập kế hoạch phóng 9 chuyến bay vào không gian, trong đó có 1 chuyến bay có người lái. Nếu chuyến bay này thành công, TQ sẽ là nước thứ ba sau Nga và Mỹ đưa người lên không gian.

Một trong những niềm tự hào của TQ là tự chế tạo lấy mọi thứ từ tên lửa đẩy Thần Kiếm (hay Trường Chinh II F), bộ quần áo phi hành nặng 10 kg trị giá bằng “một chiếc xe hơi loại sang” cho đến 20 loại thực phẩm đặc chế. Tên lửa Thần Kiếm đã được phóng lần đầu vào năm 1996. Từ đó đến nay nó đã được phóng lên không gian có tải 27 lần, tất cả đều thành công.