Có tổng cộng 50 sĩ quan bị cách chức, trong đó bao gồm chỉ huy hạm đội, chuẩn đô đốc Viktok Kravchuk và tham mưu trưởng Sergei Popov vì “những thiếu sót nghiêm trọng trong việc tổ chức huấn luyện chiến đấu, hoạt động hằng ngày của đơn vị, thiếu chăm sóc cấp dưới cũng như xuyên tạc tình hình thực tế trong báo cáo”.

Đây là lần đầu tiên nhiều sĩ quan bị sa thải cùng lúc trong nhiều năm trở lại đây.

Nếu quyết định cách chức toàn bộ ban chỉ huy là điều chưa từng có tiền lệ trong truyền thống quân đội Nga thì việc Bộ Quốc phòng công khai buộc tội hành động xao nhãng công việc còn đáng ngạc nhiên hơn.

Thông thường, một quan chức mất uy tín chỉ bị đưa khỏi vị trí một cách lặng lẽ còn truyền thông thì nhắm vào lý do sức khỏe. Tuy nhiên, chỉ huy Kravchuk của hạm đội Baltic là một ngoại lệ.


Chuẩn đô đốc Viktor Kravchuk, cựu chỉ huy Hạm đội Baltic. Ảnh: Sputnik

Chuẩn đô đốc Viktor Kravchuk, cựu chỉ huy Hạm đội Baltic. Ảnh: Sputnik

Quyết định trên được đưa ra sau một tháng điều tra của Bộ Quốc phòng. Theo trang tin Fontanka, cuộc điều tra được tiến hành sau một vụ va chạm chưa được xác nhận giữa tàu ngầm Krasnodar với một chiếc tàu – nghi là tàu tuần dương của Ba Lan – trong lúc tập trận.

Trang tin Fontanka cho biết chỉ huy hạm đội Baltic đã tìm cách che giấu vụ việc.

Giới quan sát tỏ ra bất ngờ về vụ việc nhưng đưa ra nhiều cách giải thích về động thái trừng trị mạnh tay ông Kravchuk và các nhân viên dưới trướng của Bộ Quốc phòng Nga.

Ông Mikhail Barabanov, tổng biên tập tạp chí Moscow Defense Brief do Trung tâm Phân tích Chiến lược và Công nghệ (CAST) xuất bản, nhận định: “Không nghi ngờ gì nữa, việc này có liên quan tới sự ra đi của đô đốc Viktok Chirkov, tư lệnh Hải quân, hồi năm ngoái. Ông Kravchuk được cho là một trong những người thân cận với ông Chirkov”.

Cả hai người đều từng phục vụ trong Hạm đội Baltic và có thời gian ông Kravchuk là phó chỉ huy của Chirkov. Khi ông Chirkov được thăng chức tại Moscow, ông Kravchuk lên nắm quyền chỉ huy Hạm đội Baltic. điều hành. Việc ông Chirkov rời khỏi hải quân khiến “Kravchuk mất đi người bảo trợ”.


Sự ra đi của đô đốc Viktor Chirkov được cho là có liên quan đến động thái trừng phạt mạnh tay đối với ông Kravchuk. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga

Sự ra đi của đô đốc Viktor Chirkov được cho là có liên quan đến động thái trừng phạt mạnh tay đối với ông Kravchuk. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga

Tuy nhiên, những người khác lại chỉ ra tình trạng năng lực kém và tham nhũng trong Hạm đội Baltic, đang được điện Kremlin xem là lực lượng ngày càng quan trọng về chiến lược trong bối cảnh quan hệ giữa Nga và NATO căng thẳng kể từ năm 2014.

Nhiệm vụ của chuẩn đô đốc Kravchuk là thống nhất các đơn vị không quân, bảo vệ bờ biển và hệ thống tên lửa Iskander. Việc ông Kravchuk bị kỷ luật nặng cho thấy Bộ Quốc phòng Nga có thể đã đánh giá ông này thất bại trong nhiệm vụ và Hạm đội Baltic vẫn chưa sẵn sàng cho một cuộc chiến tiềm năng.

Nhiệm vụ mới của Hạm đội Baltic rất khác so với nhiệm vụ huấn luyện của thời kì hậu Xô Viết. “Kravchuk có thể đã thất bại trong việc nhanh chóng thích ứng với tình hình mới. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng tham nhũng mới là lý do chính” – ông Dmitry Gorenburg, một chuyên gia về hải quân Nga ở Viện nghiên cứu CNA (Mỹ) cho hay.

Theo trang tin Fontanka, tham nhũng là nguyên nhân chính khiến ông Shoigu quyết định thay toàn bộ ban chỉ huy hạm đội. Trong số các cáo buộc có Chuẩn đô đốc Kravchuk được cho là có quan hệ với một trùm tội phạm địa phương tên Viktok Bogdan, chuyên đánh cắp nhiên liệu diesel từ hạm đội.


Chuẩn đô đốc Alexander Nosatov, chỉ huy mới của Hạm đội Baltic. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga

Chuẩn đô đốc Alexander Nosatov, chỉ huy mới của Hạm đội Baltic. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga

Hôm 1-7, truyền thông Nga đưa tin ông Shoigu đã chỉ định chỉ huy mới cho Hạm đội Baltic. Đó là Chuẩn Đô đốc Alexander Nosatov từ Hạm đội Biển Đen. Tham mưu trưởng là Phó Đô đốc Igor Mukhametshin, cựu chỉ huy lực lượng tàu ngầm hạt nhân chiến lược của Hạm đội Thái Bình Dương.

Có vẻ như Hạm đội Baltic sẽ không phải chịu khủng hoảng trong thời gian dài. Các báo cáo cho biết ông Nosatov được giao nhiệm vụ chấn chỉnh hạm đội đến cuối năm nay và khiến nó xứng đáng với lời khen của Tổng thống Vladimir Putin đưa ra trong ngày Hải quân năm ngoái (26-7)

Bảo Hạnh (Theo Moscow Times)