Tại Hội nghị trực tuyến Đặc biệt các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Mỹ về Covid-19 ngày 23-4, Ngoại trưởng Mỹ Michael Pompeo đã có bài phát biểu quan trọng về việc Mỹ và ASEAN hợp tác nhằm đẩy lùi Covid-19, xây dựng khả năng hồi phục bền vững và hỗ trợ phục hồi kinh tế.

Tại bài phát biểu này, ông Pompeo khẳng định các nước ASEAN là đối tác chiến lược lâu dài trong ứng phó với đại dịch Covid-19 và lên kế hoạch phục hồi kinh tế. Mỹ cam kết tiếp tục hợp tác với ASEAN nhằm đẩy lùi đại dịch này và xây dựng một tương lai tươi sáng cho khu vực.

Ngoại trưởng Michael Pompeo: Mỹ mạnh mẽ phản đối hành vi bắt nạt của Trung Quốc - Ảnh 1.

Ngoại trưởng Mỹ Pompeo - Ảnh: Reuters

Ngoại trưởng Mỹ cảm ơn các đối tác ASEAN vì sự hỗ trợ quý giá: Việt Nam đã hỗ trợ đẩy nhanh các thủ tục thông quan cho các chuyến bay nguyên chuyến vận chuyển 2,2 triệu bộ quần áo bảo hộ cá nhân sang Mỹ và phía Mỹ trông đợi thêm các chuyến hàng vận chuyển các thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE) trong những tuần sắp tới; Malaysia đã hỗ trợ đẩy nhanh việc vận chuyển hơn 1,3 triệu kg găng tay cho các nhân viên y tế Mỹ; Campuchia đã hỗ trợ công dân Mỹ trở về nhà an toàn từ tàu du lịch Westerdam.

Ông Pompeo thông báo Sáng kiến Tương lai Y tế Mỹ-ASEAN trong lĩnh vực an ninh y tế thông qua nghiên cứu, y tế cộng đồng và đào tạo thế hệ cán bộ y tế kế tiếp tại ASEAN. Đến nay, Mỹ đã chi hơn 35,3 triệu USD cho các khoản tài trợ y tế khẩn cấp để giúp các nước ASEAN ứng phó với virus, nối tiếp các khoản tài trợ cho y tế cộng đồng với tổng giá trị 3,5 tỉ USD dành cho toàn ASEAN trong 20 năm qua.

Nhấn mạnh Mỹ cam kết sử dụng tất cả các công cụ có được để giảm thiểu thiệt hại kinh tế và xã hội do đại dịch gây ra và khôi phục tăng trưởng kinh tế toàn cầu, Ngoại trưởng Pompeo cho rằng ngay cả khi đang ứng phó với đại dịch, chúng ta vẫn cần nhớ rằng những mối đe dọa lâu dài đối với an ninh chung của chúng ta chưa hề biến mất.

"Thực tế, những mối đe dọa đó đã trở nên rõ ràng hơn. Bắc Kinh đã có bước đi tận dụng yếu tố gây mất tập trung, từ việc Trung Quốc đơn phương thông báo về các đơn vị hành chính tại các đảo và khu vực hàng hải có tranh chấp, việc đâm chìm một tàu cá Việt Nam vào đầu tháng này, và các "trạm nghiên cứu" trên Đá Chữ Thập và Đá Subi. Trung Quốc tiếp tục điều động lực lượng dân quân biển tới khu vực quần đảo Trường Sa, và mới đây nhất, điều một đội tàu gồm tàu khảo sát năng lượng với mục đích duy nhất là đe dọa các bên tuyên bố chủ quyền khác trong việc tham gia phát triển dầu khí ngoài khơi. Chúng ta cần thấy rõ rằng Trung Quốc đã lợi dụng việc thế giới tập trung vào cuộc khủng hoảng Covid-19 bằng việc tiếp tục những hành vi khiêu khích. Trung Quốc đang sử dụng áp lực quân sự và ép buộc các nước láng giềng tại Biển Đông, thậm chí đâm chìm một tàu cá Việt Nam. Mỹ mạnh mẽ phản đối hành vi bắt nạt của Trung Quốc và chúng tôi hy vọng các quốc gia khác cũng sẽ buộc họ chịu trách nhiệm" - Ngoại trưởng Mỹ nói.

Ông cũng cho biết phía Mỹ đã bày tỏ sự lo ngại về một báo cáo khoa học cho thấy việc Bắc Kinh vận hành các đập ở phía thượng nguồn đã đơn phương biến đổi dòng chảy của sông Mê Kông. Báo cáo cho biết việc vận hành đó đã khiến các nước trong khu vực sông Mê Kông mất đi nguồn nước đáng kể trong nhiều năm, và trong mùa khô gần đây nhất đã gây ra hệ quả to lớn đối với 60 triệu người sống phụ thuộc vào dòng sông này về thực phẩm, năng lượng và giao thông.

"Người dân Mỹ và ASEAN, với tổng dân số 1 tỉ người, có mối quan hệ tích cực và đầy cảm hứng... Chúng tôi cam kết tiếp tục xây dựng tương lai dựa trên những nguyên tắc chung đã được chứng minh là hiệu quả và đáng tin cậy - ASEAN giữ vai trò trung tâm, sự rộng mở, minh bạch, cấu trúc dựa trên luật lệ, quản trị tốt và tôn trọng chủ quyền" - Ngoại trưởng Michael Pompeo nhấn mạnh.

D.Ngọc