Tổng toàn quyền Úc hôm 24-8 đã đưa ra ý kiến pháp lý về việc ông Peter Dutton có đủ điều kiện ngồi ghế quốc hội hay không trước thềm nỗ lực hạ bệ tiếp theo đối với Thủ tướng Malcolm Turnbull cho vị trí lãnh đạo đảng Tự do hôm nay.

Người muốn lật đổ thủ tướng Úc nhận tin sét đánh - Ảnh 1.

Cựu Bộ trưởng Bộ Nội vụ Úc Peter Dutton thách thức tới cùng vị trị lãnh đạo đảng Tự do của Thủ tướng Malcolm Turnbull. Ảnh: Sydney Morning Herald

Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull hôm 24-8 đã nhận được đơn kiến nghị từ nhân vật thách thức ông trong đảng Tự do với đủ số phiếu đa số mà ông yêu cầu, dẫn tới cuộc bỏ phiếu thứ hai trong nội bộ đảng cầm quyền trong vòng 1 tuần.

Ông Turnbull đã nhận được kiến nghị từ cựu bộ trưởng nội vụ Peter Dutton mà ông yêu cầu – phải có ít nhất 43 chữ ký, như một điều kiện để tiến hành cuộc họp của đảng Tự do.

Theo Guardian, cuộc chơi coi như đã kết thúc với ông Turnbull, kết quả mà mọi người dõi theo tại cuộc họp của đảng Tự do lúc này là ai sẽ trở thành tân lãnh đạo đảng cầm quyền và cũng là tân thủ tướng Úc trong ba nhân vật: Peter Dutton, Ngoại trưởng Julie Bishop và Bộ trưởng Tài chính Scott Morrison.

Trang News.com.au đưa tin Tổng chưởng lý Úc Christian Porter cho biết ông đã nhận được ý kiến của Tổng Toàn quyền Úc Stephen Donoghue QC về vấn đề đang được quan tâm đặc biệt nói trên. Theo đó, Tổng Toàn quyền cho rằng ông Dutton không đủ điều kiện làm thành viên quốc hội theo điều 44 của Hiến pháp.

Điều 44 Hiến pháp Úc quy định các nghị sĩ không được nhận bất cứ khoản tiền nào từ Khối Thịnh vượng chung.

Do đó, nhiều nghi vấn đã nổi lên về trường hợp của ông Dutton khi sở hữu thông qua ủy thác một số trung tâm chăm sóc trẻ em nhận tài trợ của chính phủ.

Câu hỏi chủ chốt đặt ra lúc này là liệu các trung tâm chăm sóc trẻ em do vợ ông Dutton điều hành và được sở hữu bởi một quỹ tín thác gia đình mà ông Dutton có hưởng lợi, có nằm trong một thỏa thuận nào với Khối Thịnh vượng chung hay không.

Theo trang Sydney Morning Herald, các trung tâm chăm sóc trẻ nêu trên nhận trợ cấp từ nguồn tiền thuế.

Truyền thông Úc cho biết Tổng Toàn quyền Donaghue cho rằng ông Dutton không đủ điều kiện làm thành viên của Hạ viện Úc nhưng tuyên bố chính thức chưa được công bố.

Vấn đề phức tạp mà những người ủng hộ ông Dutton cho rằng "chúng được nêu ra để đánh lạc hướng dư luận" nói trên có nguy cơ sẽ đánh bật vị cựu bộ trưởng nội vụ khỏi cuộc đua giành vị trí lãnh đạo đảng Tự do vào giờ chót.

Sau cuộc lật đổ bất thành đầu tiên hôm 21-8, ông Dutton đã từ chức bộ trưởng nội vụ và quyết tâm tìm kiếm đồng minh để tiến hành cuộc lật đổ thứ hai dự kiến sẽ diễn ra trong cuộc họp của đảng Tự do cầm quyền trong ngày 24-8.

Trong đêm 23-8, ông Dutton tiếp tục công bố các ý kiến pháp lý cho rằng ông không vi phạm điều 44 của Hiến pháp. Văn bản mới nhất này do luật sư David Bennett QC chuẩn bị cùng với ý kiến trước đó của luật sư Guy Reynolds SC cho thấy không có thỏa thuận nào giữa quỹ tín thác của gia đình Dutton với Khối Thịnh vượng chung, bởi vậy nên không có vi phạm điều 44.

Trong khi đó, Thủ tướng Malcolm Turnbull cùng ngày cho rằng quyết định chạy đua lật đổ vị trí lãnh đạo đảng Tự do của ông Dutton có thể thay đổi sau ý kiến pháp lý của Tổng Toàn quyền.

Theo Giáo sư luật George Williams từ ĐH UNSW, vấn đề chỉ có thể ngã ngũ tại Tòa án Thượng thẩm.

Đỗ Quyên (Theo SMH)