Hãng tin Kyodo hôm 8-3 dẫn nội dung Sách trắng mới nhất của Bộ Ngoại giao Nhật Bản về viện trợ phát triển chính thức (ODA) cho biết Tokyo có ý định giúp bảo vệ các tuyến đường biển trọng yếu trong khu vực, bao gồm các tuyến xung quanh các nước thành viên ASEAN.

Theo Sách trắng, các nước ASEAN đóng vai trò “cực kỳ quan trọng cả về chính trị và kinh tế”. Với mục đích phát triển “một trật tự dựa trên các giá trị toàn cầu” tại Đông Á, Nhật Bản sẽ hỗ trợ cải thiện an ninh hàng hải và xây dựng cơ sở hạ tầng của các nước ASEAN. Đến năm 2020, Nhật Bản cùng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) sẽ nâng tổng số tiền đầu tư vào châu Á lên khoảng 110 tỉ USD.

 

Máy bay huấn luyện TC-90 Ảnh: REUTERS
Máy bay huấn luyện TC-90 Ảnh: REUTERS

Trong một bước đi khác cho thấy Tokyo không để yên cho Bắc Kinh leo thang quân sự hóa biển Đông, vào tháng 4 tới, một tàu ngầm Nhật Bản dự kiến thăm cảng Subic của Philippines lần đầu tiên trong 15 năm qua. Ngoài ra, hai nước còn ký thỏa thuận cho phép Tokyo bán thiết bị quân sự cho Manila. Tổng thống Philippines Benigno Aquino hôm 9-3 thông báo quyết định thuê 5 máy bay TC-90 của Nhật để tuần tra biển Đông. Trước đó, Hàn Quốc đã cung cấp 2 máy bay chiến đấu và tiếp tục chuyển giao 10 chiếc nữa cho Philippines từ giờ đến năm 2017.

Vấn đề tranh chấp lãnh thổ và xây đảo nhân tạo phi pháp của Trung Quốc ở biển Đông dự kiến cũng là nội dung thảo luận quan trọng khi ông Luhut Binsar Pandjaitan - Bộ trưởng điều phối các vấn đề chính trị, pháp lý và an ninh Indonesia - thăm Nhật trong tháng 4. Phát biểu sau cuộc gặp Thứ trưởng Ngoại giao Nhật Shinsuke Sugiyama hôm 8-3, ông Luhut khẳng định Indonesia quan tâm đến tự do đi lại ở biển Đông, đồng thời muốn duy trì quan hệ tốt với cả Tokyo và Bắc Kinh.

Huệ Bình