Trước đó, Bộ Ngoại giao Philippines xác nhận Manila đã gửi “thư tín ngoại giao” tới đại sứ quán Trung Quốc hồi tháng trước để phản đối hành động nói trên. Một báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS - Mỹ) tiết lộ Bắc Kinh dường như đã lắp đặt súng phòng không và hệ thống chống tên lửa trên cả 7 hòn đảo nhân tạo mà nước này xây dựng phi pháp ở biển Đông.

“Hành động quân sự hóa của Trung Quốc tại các khu vực tranh chấp là rất đáng lo ngại”- ông Lorenzana cho biết. “Hành động này không đi đôi với cam kết hòa bình và thân thiện của chính phủ Trung Quốc”.


Tàu Trung Quốc nạo vét và bồi lấp Đá Vành Khăn thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam Ảnh: REUTERS

Tàu Trung Quốc nạo vét và bồi lấp Đá Vành Khăn thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam Ảnh: REUTERS

Ý kiến của bộ trưởng quốc phòng Philippines có phần cứng rắn hơn so với Ngoại trưởng Philippines Perfecto Yasay. Hôm 16-1, đài CNN dẫn lời ông Yasay cho hay: “Tôi chỉ muốn đảm bảo với người dân Philippines rằng khi chúng tôi đối phó với Trung Quốc trong tranh chấp này, chúng tôi không sử dụng các hành động hung hăng. khiêu khích. Chúng tôi không thể xảy ra chiến tranh với Trung Quốc”.

Theo ngoại trưởng Philippines, Manila gửi thư phản đối nhưng thực hiện một cách lặng lẽ. Ông Yasay không nói thời điểm gửi và từ chối trả lời các thông tin liên quan. Thư tín ngoại giao không mạnh bằng công hàm ngoại giao.

Tại Bắc Kinh, khi được hỏi về phản ứng của Manila, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh tuyên bố: “Trung Quốc có quyền triển khai thiết bị quốc phòng cần thiết và thích hợp ra quần đảo Trường Sa (của Việt Nam) để bảo vệ lãnh thổ của mình”.

Tại một cuộc họp báo hằng ngày, bà Hoa nhắc lại Trung Quốc và các bên tranh chấp hàng hải (bao gồm Philippines) nên thực hiện đàm phán hai chiều.

Về phần mình, Philippines quyết định gác lại kế hoạch nâng cấp cơ sở hạ tầng trên các đảo nước này kiểm soát ở biển Đông, chẳng hạn sửa chữa một đường băng đã bị ăn mòn, nhằm tránh làm mếch lòng Trung Quốc.

Với hàng tỉ USD đầu tư và thương mại tiềm năng đến từ Trung Quốc, Philippines khó khăn trong việc cân bằng tuyên bố chủ quyền. Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte sau khi nhậm chức hồi tháng 6 năm ngoái cũng cố gắng cải thiện quan hệ với Trung Quốc.

http://www.reuters.com/article/us-southchinasea-philippines-china-idUSKBN1510NM

Phạm Nghĩa (Theo Reuters)