Đặc phái viên Liên Hiệp Quốc – Liên đoàn Ả Rập về vấn đề Syria, ông Kofi Annan, đã rời Syria hôm 11-3 mà không bảo đảm được một thỏa thuận nào nhằm chấm dứt tình trạng đổ máu ở nước này.

Không dễ đạt thỏa thuận

Phát biểu sau cuộc gặp thứ hai với Tổng thống Syria Bashar al-Assad hôm 11-3, ông Kofi Annan cho biết ông lạc quan song cũng thừa nhận việc đạt được một thỏa thuận chấm dứt bạo lực tại Syria là không dễ. Ông Annan cũng nhấn mạnh đến tính cấp bách của việc tìm ra giải pháp cho một “tình hình đang trở nên quá tồi tệ và nguy hiểm”.
Trong sứ mệnh kéo dài 2 ngày ở Syria, ông Annan cho biết đã đưa ra một gói những đề xuất cụ thể “sẽ có ảnh hưởng thực sự đến tình hình thực tế và sẽ giúp phát động một tiến trình nhằm chấm dứt cuộc khủng hoảng này”. Dù vậy, ông Annan không tiết lộ chi tiết của gói đề xuất này.

 Người dân chạy trốn một cuộc giao tranh giữa quân đội chính phủ

và lực lượng nổi dậy ở Idlib (Syria) hôm 10-3. Ảnh: AP

Trong khi đó, tại các cuộc gặp với ông Annan, ông Assad nhấn mạnh rằng sẽ không có cuộc đối thoại nào chừng nào “những nhóm khủng bố” đang kích động bạo lực chưa giải tán. Đáp lại, những nhân vật đối lập hội đàm với ông Annan yêu cầu lực lượng chính phủ đang trấn áp người chống đối phải quay trở lại doanh trại trước khi diễn ra thương thảo.

Trước thềm cuộc gặp của ngoại trưởng các nước thành viên chủ chốt của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc trong ngày 12-3, các nhà ngoại giao đã tỏ ra bi quan về triển vọng của sứ mệnh hòa bình của ông Annan ở Syria. Một phái viên cao cấp giấu tên của một nước thành viên Hội đồng Bảo an cho biết: “Cuộc gặp của ông Kofi Annan dường như không đi đến đâu. Ông Assad vẫn không chịu nhượng bộ trong lúc bất đồng giữa Nga và các nước phương Tây về vấn đề Syria đang tăng”.

Bốn thách thức lớn

Trong bối cảnh những nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng Syria bằng con đường ngoại giao gặp bế tắc, Mỹ đã bắt đầu có những cuộc thảo luận nghiêm túc với các đồng minh về khả năng can thiệp quân sự vào Syria dù quan điểm chính thức của Washington cho đến giờ vẫn là bác bỏ bước đi này.

Báo The Washington Post (Mỹ) ra ngày 11-3 cho biết trong số những biện pháp can thiệp đang được bàn thảo đến có việc vũ trang trực tiếp cho lực lượng chống đối, gửi quân đến bảo vệ một hành lang nhân đạo hoặc “vùng an toàn” cho quân nổi dậy hoặc tấn công hệ thống phòng không của Syria. Dù vậy, các nước vẫn còn chia rẽ sâu sắc về quy mô của một sự can thiệp quân sự, cách thức và thời điểm nó diễn ra và ai sẽ tham gia hành động này.

Các quan chức Mỹ cho biết chiến lược của Mỹ hiện vẫn tập trung vào viện trợ nhân đạo và giúp đỡ phe đối lập ở Syria. Tuy nhiên, Mỹ cũng hiểu rằng cuộc xung đột ở Syria khó có thể được giải quyết theo con đường hòa bình và một cuộc nội chiến ở nước này, nếu xảy ra, có thể ảnh hưởng đến khu vực.

Bên cạnh đó, các quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc đã đẩy mạnh cảnh báo về những nguy cơ của một hành động can thiệp quân sự vào Syria. Theo báo The New York Times (Mỹ), các quan chức này đã chỉ ra 4 thách thức lớn của hành động nói trên: Những rủi ro của việc tấn công các hệ thống phòng không tinh vi do Nga chế tạo và được đặt gần các trung tâm dân số lớn; việc trang bị vũ khí cho một phe đối lập còn manh mún; nguy cơ xảy ra một cuộc đối đầu với Iran hoặc Nga, 2 đồng minh chủ chốt của Syria; việc thiếu một liên minh quốc tế sẵn sàng hành động chống lại chế độ của ông Assad, ít nhất là vào thời điểm này.

Phương Võ