Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc (TQ) Lương Quang Liệt đã gặp gỡ người đồng nhiệm phía Philippines, ông Voltaire Gazmin, bên lề Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN ở thủ đô Phnom Penh của Campuchia hôm 28-5.
Tờ Trung Hoa Nhật báo cho biết đây là cuộc hội đàm trực diện đầu tiên giữa bộ trưởng quốc phòng hai nước này. Đây cũng là cuộc gặp gỡ ở cấp cao nhất giữa giới chức hai chính phủ nhằm trao đổi quan điểm về các vấn đề song phương kể từ khi nổ ra vụ việc đảo Hoàng Nham (bãi cạn Scarborough) cách đây gần 2 tháng.

Tại cuộc gặp, Bộ trưởng Lương Quang Liệt đã thúc giục Philippines cần thận trọng trong cả lời nói và hành động về vấn đề đảo Hoàng Nham, đồng thời thực hiện những bước đi theo hướng hòa bình và ổn định trong khu vực. “Việc quấy rối có vũ trang của tàu chiến Philippines đối với ngư dân TQ đã gây ra vụ việc đảo Hoàng Nham. Những hành động sau đó của phía Philippines đã làm phức tạp thêm vấn đề” - Bộ trưởng Quốc phòng TQ nhận định.

Bộ trưởng Lương Quang Liệt nói thêm rằng chính phủ Philippines có thể kiềm chế và thúc giục quân đội nước này tôn trọng chủ quyền của TQ và chấm dứt các hành động khiêu khích. Ông cũng cho biết TQ đặc biệt quan tâm đến mối quan hệ quân sự với Philippines và đã thực hiện nhiều biện pháp để xúc tiến các cuộc tiếp xúc song phương.

Bộ trưởng Quốc phòng Philippines xác nhận ông đánh giá cao cuộc gặp Bộ trưởng Quốc phòng TQ và đã trao đổi quan điểm về vấn đề nhạy cảm song phương vừa nêu. Theo ông Gazmin, bộ quốc phòng hai bên cần phải duy trì sự liên lạc để tìm kiếm một giải pháp hòa bình và thích hợp.

Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt (bìa phải)
gặp Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Voltaire Gazmin (bìa trái) hôm 28-5. Ảnh: THX
Nhận định về cuộc gặp gỡ trên, ông Lý Quốc Cường, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Lịch sử và Địa lý biên giới TQ, cho rằng Bộ trưởng Lương Quang Liệt đã gửi những tín hiệu quan trọng thông qua tuyên bố của mình.

Trong khi đó, ông Dương Bảo Vân, giáo sư Đông Nam Á học thuộc Trường Đại học Bắc Kinh, cho rằng Philippines sẽ không thay đổi quan điểm của mình về vấn đề tranh chấp. Nước này đã không chỉ tìm kiếm sự hỗ trợ từ phía Mỹ mà còn mở rộng sự hợp tác quân sự với nhiều nước khác, như Nhật Bản và Ấn Độ.

Trước chuyến công du 3 nước châu Á là Việt Nam, Singapore, Ấn Độ, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta đã nhấn mạnh rằng sự hiện diện mạnh mẽ của hải quân Mỹ ở khu vực này có tầm quan trọng đáng kể.
Trong bài phát biểu tại Học viện Hải quân Mỹ, ông Panetta tuyên bố Mỹ cần phải tăng cường mối quan hệ với Philippines, Nhật Bản, Hàn Quốc và Úc cũng như hình thành mối quan hệ thiết thực với các nước Đông Nam Á. Ông cho rằng tương lai của Mỹ phụ thuộc vào việc bảo đảm an ninh khắp Tây Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ còn đề cập sự cần thiết phải đẩy mạnh mối quan hệ quốc phòng với TQ, ngay khi quân đội nước này tăng trưởng và hiện đại hóa. Ông tuyên bố: “Chúng ta phải cảnh giác và sẵn sàng đối đầu với mọi thách thức”.

Hải quân Indonesia-Mỹ tập trận

Hải quân hai nước Indonesia và Mỹ ngày 30-5 đã bắt đầu cuộc tập trận chung trong 8 ngày trên vùng biển thuộc tỉnh Đông Java. Báo chí địa phương cho biết cuộc tập trận nhằm cải thiện mối quan hệ và sự hợp tác về quân sự giữa hải quân hai nước.
Phía Mỹ cử 830 lính thủy đánh bộ và 3 tàu chiến trong khi phía Indonesia điều động 1.244 lính thủy đánh bộ, 3 tàu chiến, một số trực thăng và máy bay do thám của hải quân tham gia.
NGÔ SINH