Điều này trái với những gì phía Trung Quốc đưa ra trước đây. Hồi năm tháng 9 năm ngoái, trong chuyến công du Mỹ, Chủ tịch Tập Cận Bình đã trấn an Tổng thống Mỹ Barack Obama về ý định của Bắc Kinh đối với quần đảo Trường Sa (thuộc chủ quyền Việt Nam). “Trung Quốc không có ý định theo đuổi kịch bản quân sự hóa biển Đông” - ông Tập nhấn mạnh.

Không có máy bay quân sự nào được nhìn thấy tại thời điểm chụp các bức ảnh do CSIS thu thập được.

Tuy nhiên, một bản phân tích của CSIS cho thấy rằng các nhà chứa máy bay trên Đá Chữ Thập, Subi và Vành Khăn có chỗ cho “bất kỳ máy bay chiến đấu nào thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA)”.

Theo đó, một nhà chứa máy bay lớn có thể chứa máy bay ném bom H-6, máy bay tiếp liệu H-6U, máy bay vận tải Y-8 và máy bay cảnh báo sớm KJ-200.

Hình ảnh vệ tinh đá Subi chụp ngày 24-6 Ảnh: The New York Times

Theo CSIS, trong khi Trung Quốc có thể khẳng định rằng các công trình này chỉ nhằm phục vụ cho máy bay dân sự hoặc các chức năng phi quân sự khác, hình ảnh vệ tinh lại không cho thấy chỉ có vậy.

Bên cạnh kích thước của các nhà chứa máy bay này - nhỏ nhất vào khoảng 18 đến 21 m, được đánh giá là đủ để chứa máy bay chiến đấu lớn nhất của Trung Quốc - tất cả đều có các dấu hiệu được củng cố về cấu trúc.

Chuyên gia Gregory B. Poling, Giám đốc dự án Sáng kiến Minh bạch Hàng hải châu Á của CSIS, cho biết: “Chúng được xây dày hơn bất kỳ công trình dân sự nào. Những nhà chứa máy bay lớn rộng chừng 70 m đủ chỗ cho máy bay ném bom chiến lược và tiếp liệu”.

Bằng chứng về các nhà chứa máy bay quân sự xuất hiện một tháng sau phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague - Hà Lan về vụ kiện giữa Trung Quốc và Philippines.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích nói rằng các nhà chứa máy bay không phải là phản ứng trước phán quyết của PCA mà nhiều khả năng đã được xây dựng một thời gian trước đó.

Theo báo The New York Times ngày 8-8, trong trường hợp những chiếc máy bay kể trên được triển khai, chúng sẽ làm phức tạp thêm tình hình trên biển Đông cũng như gia tăng mức độ mạo hiểm về quân sự đối với công tác tuần tra tự do hàng hải của Mỹ ở khu vực này.

Ngay cả trước khi các nhà chứa máy bay xuất hiện, các nhà phân tích quân sự độc lập cho rằng ý định của Trung Quốc là sử dụng các đảo nhân tạo trên biển Đông nhằm thể hiện sức mạnh quân sự trong khu vực.

Ông Gregory nhấn mạnh: “Chúng tôi nhận thấy điều đó từ ngày họ bắt đầu xây dựng những đường băng”. Đối với việc Trung Quốc khăng khăng chỉ dùng cho mục đích dân sự, ông Gregory ví von điều đó “giống như nói rằng đang xây dựng một lâu đài nhưng chỉ sống trên tầng một”.

H.Bình (Theo New York Times)